Nieuws/Buitenland
621904772
Buitenland

Oppositieleider Navalny veroordeeld tot 3,5 jaar cel

Moskou - Ondanks enorme diplomatieke druk is de Russische oppositieleider Alexei Navalny door een rechtbank veroordeeld tot 3,5 jaar cel.

Zeker in het westen wordt de zaak als een politiek proces gezien. Navalny kreeg als enige tienduizenden mensen op de been om te protesteren tegen het beleid van Vladimir Poetin. Hij beschuldigt de Russische president al jaren van corruptie en plaatste onlangs nog een filmpje op internet waaruit zou moeten blijken dat Poetin een gigantisch paleis had laten bouwen aan de zwarte Zee. „Eén persoon wordt opgesloten om miljoenen te intimideren.”

Buiten de rechtszaal werd woedend gereageerd op de gevangenisstraf en moest een enorme politiemacht de betogers in dwang houden. Er worden nieuwe demonstraties verwacht. Sinds de terugkeer van Navalny uit Berlijn zijn er zeker tienduizenden betogers opgepakt. Het is daarmee duidelijk dat Poetin hem als een grote bedreiging ziet.

Navalny, die in Berlijn opknapte van een vergiftigingspoging in Rusland door de geheime dienst, had harde woorden voor de president. „Poetins enige methode is het doden van mensen.” Daarvoor had hij vanachter het glas in de rechtszaal een hart op het glas getekend voor zijn vrouw die hij beloofde „dat alles goed zou komen.”

Politiek

De oppositieleider gebruikte zijn weerwoord voor een 16 minuten durende aanklacht tegen Poetin waarbij de rechter hem tevergeefs tot stoppen probeerde te dwingen. „Dit is geen politieke bijeenkomst!”

Maar alles wat Navalny al jaren doet is politiek. De regering probeerde hem tot zwijgen te brengen met huisarrest, het in de cel zetten van zijn medewerkers en zijn broer, maar zelfs de laatste vergiftigingspoging met novistjok waarna hij meer dood dan levend naar Berlijn werd vervoerd bracht de Rus niet tot zwijgen. Eenmaal hersteld in Berlijn wilde Navalny terug naar Rusland omdat dat volgens hem de enige manier is om oppositie te voeren.

Oppositie zal toenemen

Pikant detail: officieel wordt hij opgesloten voor het schenden van de meldingsplicht die hij kreeg opgelegd in 2014. Hij werd toen veroordeeld tot een voorwaardelijke straf van 3,5 jaar. Er hangt hem bovendien nog eens tien jaar strafkamp boven het hoofd in een andere rechtszaak. Cynisch merkte Navalny tijdens de rechtszaak op dat het de Russische politie kennelijk was ontgaan dat hij tussen augustus en januari in Duitsland herstelde van een vergiftiging en dus wat ’problemen had zich te melden.’

Dat hij nu zo lang de cel in moet is nieuw. Tot nu toe durfde men dat niet aan. Die beslissing heeft politieke consequenties. Binnenlands neemt de oppositie toe, zo nam een rechter ontslag en stapte een hoofdredacteur van een internetsite op omdat ze de Kremlin-lijn weigerden te volgen. In het buitenland hebben zowel de EU als de VS gezegd sancties tegen Rusland te overwegen als Navalny de cel in moet.

Reacties uit buitenland

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken toonde zich een verklaring diep bezorgd over het vonnis. Hij gaat met bondgenoten overleggen over hoe Rusland kan worden afgerekend op het „falen van het respecteren van de rechten van zijn burgers.”

„Onaanvaardbaar”, is het oordeel van de Franse president Macron. „Een politiek geschil is nooit een misdaad. We roepen op tot zijn onmiddellijke vrijlating”, twitterde hij. EU-president Charles Michel vindt het vonnis ook onaanvaardbaar. „Justitie mag niet worden gepolitiseerd”, zei hij op Twitter.

EU-buitenlandchef Josep Borrell merkt op Twitter op dat de straf indruist tegen het oordeel van het Europees hof voor de Rechten van de Mens, dat eerder heeft bepaald dat de zaak tegen Navalny „willekeurig en onredelijk” is. Borrell brengt later deze week een bezoek aan Moskou, dat al heeft laten weten zich niet de les te laten lezen.

De Duitse buitenlandminister Heiko Maas sprak op Twitter van een „bittere klap voor de fundamentele vrijheden en de rechtstaat in Rusland.” Zijn Britse collega Dominic Raab riep eveneens op tot directe en onvoorwaardelijke vrijlating van Navalny en de demonstranten en journalisten die de afgelopen twee weken zijn gearresteerd. Raab noemde de uitspraak „pervers”, omdat een slachtoffer van vergiftiging is veroordeeld, en niet de mensen achter de gifaanval. Minister Stef Blok herhaalde ook zijn oproep tot vrijlating.

Litouwen riep op tot extra EU-sancties. Het land overweegt eigen strafmaatregelen als de unie niet snel handelt, stelt buitenlandminister Linas Linkevičius. Net als de twee andere Baltische landen Estland en Letland pleitte Litouwen eerder al voor strafmaatregelen tegen Moskou. Polen en een aantal andere EU-landen zijn daar voorstander van.

Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken verwerpt de westerse oproepen, die zouden losstaan van de realiteit. „Bemoei je niet met de interne zaken van een soevereine staat”, bitste een ministeriewoordvoerder volgens Russische media. „Onze aanbeveling is dat iedereen zich met zijn eigen problemen bezighoudt.”