Nieuws/Binnenland
630255764
Binnenland

Coronacrisis: zaterdag 15 mei

LIVE | ’Nederland stuurt 700.000 coronavaccins naar Suriname’

AMSTERDAM - Al ruim een jaar worden Nederland en de wereld in de greep gehouden door het coronavirus. Hoe snel weten we ons een weg te vaccineren uit deze crisis? Volg hier het laatste nieuws.

Dit artikel wordt gedurende de dag van updates voorzien. Bekijk hier het coronanieuws van vrijdag 14 mei.

23.55 - ’Nederland stuurt 700.000 coronavaccins naar Suriname’

Suriname krijgt de komende tijd uit Nederland zo'n 700.000 Covid-vaccins. Dat heeft de Volkskrant zaterdag uit Surinaamse en Nederlandse regeringsbronnen vernomen. Met de Nederlandse hulp moet het mogelijk zijn iedereen in Suriname van boven de achttien jaar die dat wil een inenting te geven.

Afgelopen woensdag werd bekend dat Suriname de regering in Den Haag per brief had verzocht om vaccins. Na twee weken zou daarop nog geen reactie zijn gekomen. Daarna is de zaak in een stroomversnelling geraakt. Minister Hugo de Jonge zei afgelopen week dat Nederland vanwege "de speciale relatie" met Suriname in gesprek zou gaan over de mogelijk te bieden hulp.

Komende week spreekt in Nederland de ambassadeur van Suriname, Rajendre Khargi, verder over de precieze uitvoering van de Nederlandse steun. Maar op ambtelijk niveau is tussen de ministeries van Volksgezondheid in Nederland en Suriname duidelijk gemaakt dat het waarschijnlijk om zo'n 700.000 vaccins in totaal zal gaan. Welke vaccins precies is nog onduidelijk.

De kans is groot dat Nederland ook zal helpen bij de logistieke ondersteuning van de vaccinatiecampagne, zoals het dat ook heeft gedaan voor de Caribische rijksdelen. Ook ander materiaal, zoals koelkasten die geschikt zijn om de vaccins te bewaren, zullen mogelijk uit Nederland komen.

15.10 - Portugal versoepelt reisbeleid voor aantal landen

Portugal versoepelt vanaf maandag het reisbeleid voor toeristen uit een aantal Europese landen. Voorwaarde is wel dat de reizigers een negatieve coronatest overleggen, meldde het Portugese ministerie van Binnenlandse Zaken.

De versoepeling van het reisbeleid gaat gelden voor inwoners van EU-landen waar per 100.000 inwoners minder dan 500 besmettingen zijn. De versoepeling geldt ook voor reizigers uit onder meer Noorwegen, IJsland en Zwitserland. Ook Britten mogen vanaf maandag weer op vakantie naar Portugal.

Voor reizigers uit landen waar per 100.000 inwoners meer dan 500 besmettingen zijn, geldt dat ze alleen essentiële bezoeken aan Portugal mogen brengen. Daarbij gaat het onder meer om werk of om gezondheidsredenen.

Reizigers uit Nederland moeten bij aankomst op het vaste land van Portugal in quarantaine, meldt het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken. Ook geldt er nog steeds een testverplichting voor vliegreizen van Nederland naar Portugal.

12.50 - Nederlander maakt haast met vakantie na aangepast reisadvies

Veel Nederlanders willen zo snel mogelijk op vakantie nu de overheid een handvol landen als veilig genoeg heeft bestempeld. Niet-essentiële reizen zijn na een aanpassing van de reisadviezen weer mogelijk naar vakantiebestemmingen als Ibiza, Aruba, Curaçao en een groot aantal Griekse eilanden. Dit zorgt voor grote drukte bij reisorganisaties, waar sommige klanten al vakanties boeken die over een paar weken beginnen.

„We zagen al dat het heel druk was voor de zomerboekingen. Nu het helemaal bevestigd is, worden al op de veel kortere termijn boekingen gedaan. Het is echt last minute. Dan hebben we het over eind mei”, zegt een woordvoerster TUI. Op reisbureaus van de touroperator is het volgens haar een komen en gaan van klanten en ook de callcenters hebben het druk. Veel gehoorde vakantiebestemmingen zijn Griekenland, Curaçao en Gran Canaria.

Branchegenoot Corendon merkt ook dat boekingen naar voren verschuiven. „Verreweg de meeste boekingen zijn voor de zomervakantie, waarbij juli nu de meest populaire maand is. Tot voor kort was dat augustus. De consument durft nu dus ook weer te boeken voor het begin van de schoolvakanties”, meldt het bedrijf. Een zegsvrouw merkt daarbij op dat het bijna allemaal nieuwe boekingen zijn, dus geen vervangende vakanties voor reizigers die een voucher hebben gekregen.

TUI gaat ook vaker vliegen op Curaçao en Aruba, waar nu nog wekelijks twee vluchten naartoe gaan. Dat worden er vijf per week en uiteindelijk wil TUI de eilanden dagelijks aandoen.

Nederland geeft sinds middernacht niet meer automatisch alle landen de kleurcode oranje, waarmee de overheid niet-noodzakelijke reizen naar een land sterk afraadt. Enkele landen of gebieden krijgen nu kleurcode geel of groen, wat betekent dat de overheid vakanties naar die bestemmingen niet meer afraadt. Ook hoef je als reiziger bij thuiskomst in Nederland niet meer in quarantaine.

11.35 - Verwarring in VS door nieuwe vrijheden gevaccineerde Amerikanen

Amerikaanse overheden en bedrijven zijn overvallen door de verregaande versoepeling van de richtlijnen voor het dragen van mondkapjes. Gouverneurs zeggen vooraf niet te zijn geïnformeerd over de plotse koerswijziging van gezondheidsdienst CDC, berichten Amerikaanse media.

Het Centrum voor Ziektecontrole en Preventie (CDC) maakte afgelopen week bekend dat mensen die volledig zijn gevaccineerd tegen het coronavirus in veel gevallen geen mondkapje meer hoeven te dragen. Ook onderling afstand houden hoeft vaak niet meer. Voorstanders noemden dat besluit een mijlpaal, maar er klonk ook kritiek op de gezondheidsdienst.

Tekst loopt verder onder de foto

Mensen zonder mondkapje op straat in New York.

Mensen zonder mondkapje op straat in New York.

Gouverneur Chris Sununu van New Hampshire mopperde dat hij via de pers moest horen over het besluit. Zijn collega Janet Mills uit Maine zei volgens ABC News graag te willen vernemen hoe ze onderscheid kan maken tussen gevaccineerde en niet gevaccineerde Amerikanen, maar maakte later wel bekend dat haar staat de richtlijnen overneemt.

Staten als Virginia en Oregon hebben eveneens aangegeven het CDC te volgen. Andere staten, waaronder Californië, lieten weten meer tijd nodig te hebben om de nieuwe richtlijnen te bestuderen. Ook grote bedrijven zitten niet allemaal op dezelfde lijn, dus gevaccineerde Amerikanen moeten bij het winkelen goed opletten waar ze zonder mondkapje terechtkunnen.

Meerdere grote winkelketens zeggen dat klanten en medewerkers vooralsnog gewoon mondkapjes moeten blijven dragen. Het gaat dan om bedrijven als Target en Home Depot, schrijft The Washington Post. Gevaccineerde Amerikanen mogen bij het grote Walmart in principe wel zonder mondkapje winkelen en hoeven daar ook geen vaccinatiebewijs te tonen.

07.44 - Willekeur bij uitnodiging coronaprik bij medische indicatie

De uitnodigingen voor coronavaccinaties op basis van een ’medische indicatie’ lijken totaal willekeurig verstuurd te zijn. Sommige patiënten krijgen tot hun stomme verbazing een uitnodiging terwijl ze amper iets mankeren, terwijl anderen doodziek zijn en maar niets horen. Patiëntenorganisaties noemen de gang van zaken ’absurd’ en willen dat ziekenhuizen bijspringen. Dat concludeert het AD na een rondgang langs patiëntenorganisaties en experts.

Mensen met ’een medisch risico tussen 18 en 60 jaar’, oftewel degenen die op de lijst voor de griepprik staan, krijgen deze week een vaccinatieuitnodiging. Huisartsen kunnen daar zelf patiënten aan toevoegen. Maar de ene huisartsenpraktijk blijkt daarin makkelijker dan de andere, waardoor willekeur ontstaat. „Er zijn treurige gevallen van mensen die bijvoorbeeld volgende week starten met hun chemokuur tegen kanker, maar nog steeds geen inenting hebben gehad”, stelt Irene Dingemans van de Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties (NFK).

Tekst loopt verder onder de foto

De NFK wil dat de ziekenhuizen die patiëntengroep gaan vaccineren. „Daar kennen ze die patiënten en kunnen ze het moment van vaccinatie afstemmen op de behandeling”, aldus Dingemans. De Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie (NPCF) ondersteunt dat pleidooi. „Wij merken dat er heel veel gedoe is over wie er gevaccineerd wordt en waarom”, aldus NPCF-woordvoerder Thom Meens. „Als je ziekenhuizen de kans geeft om meer mensen te vaccineren, kun je mogelijk zulke gruwelijk schrijnende gevallen voorkomen.”

De Landelijke Huisartsenvereniging (LHV) beaamt in een reactie dat er in een onbekend aantal gevallen fouten zijn gemaakt bij de selectie van patiënten. „Het kan zijn dat er bij de selectie van patiënten vanuit het huisartsinformatiesysteem menselijke fouten zijn gemaakt. Of dat het systeem niet helemaal up to date is, waardoor mensen die vroeger iets hebben gemankeerd nu een uitnodiging krijgen”, stelt een woordvoerder in het AD.

06.44 - India: 326.098 nieuwe coronabesmettingen in afgelopen etmaal

In India zijn in de afgelopen 24 uur nog eens 326.098 coronabesmettingen vastgesteld, heeft het Indiase ministerie van Volksgezondheid zaterdagochtend gemeld. Dat zijn ongeveer 20.000 gevallen minder dan het aantal van vrijdag.

Ook het dodental ligt iets lager. In het afgelopen etmaal bezweken in India zeker 3890 personen aan de gevolgen van Covid-19. Vrijdag werd gemeld dat er in de afgelopen 24 uur precies 4000 coronagerelateerde sterfgevallen waren geregistreerd.

Het totale aantal vastgestelde besmettingen staat in India nu op 24,37 miljoen, het een na hoogste ter wereld. Het totale officiële dodental staat er op 266.207, het twee na hoogste ter wereld.

06.38 - Nu al meer dan 60.000 ex-coronapatiënten bij de fysio

Zestig- tot vijfenzeventigduizend Nederlanders staan met langdurige coronaklachten onder behandeling van een fysiotherapeut. Hun aantal is sinds de jaarwisseling ruim verdubbeld. Dat blijkt volgens het AD uit een berekening op basis van gegevens uit de Landelijke Database Fysiotherapie, waarin een deel van de Nederlandse fysiotherapeuten bijhoudt welke behandelingen ze uitvoeren. Eind vorig jaar kregen naar schatting 28.000 ex-Covid-patiënten hulp van een fysiotherapeut.

„Wij zijn beduusd van deze cijfers”, zegt Guido van Woerkom, voorzitter van beroepsvereniging KNGF tegen de krant. „Het is duidelijk dat de zorg voor Covid-patiënten zich nu verplaatst naar de eerste lijn, en naar de fysiotherapie in het bijzonder.”

De behandelduur is gemiddeld tachtig dagen. Dat betekent volgens de beroepsvereniging dat een behandelperiode van enkele honderden dagen geen uitzondering is. De klachten waarvoor mensen behandeld worden lopen volgens de KNGF uiteen van ademhalingsproblemen, oververmoeidheid en verlies van spiermassa tot psychische problemen, of een combinatie daarvan.

06.36 - VWS en Van Lienden maandag in gesprek over leveranties mondkapjes

Het ministerie van Volksgezondheid en Sywert van Lienden gaan maandag met elkaar in gesprek over de 40 miljoen mondkapjes die via hem zijn geleverd. Aanleiding is een publicatie in de Volkskrant. De politiek commentator en activist maakte zich vorig voorjaar sterk voor de aanschaf van medische mondkapjes toen daar wereldwijd een enorme schaarste aan bestond. Van Lienden claimde dat belangeloos te doen via de non-profitorganisatie Stichting Hulptroepen Alliantie, maar verdiende daar mogelijk toch veel geld aan via eigen bv’s die hij met compagnons oprichtte, meldt de Volkskrant na onderzoek.

Ook de kwaliteit van de beschermingsmiddelen was niet onomstreden. De mondkapjes uit China, waarvoor VWS 100 miljoen euro betaalde, zijn niet gebruikt.

VWS stelt zaterdag dat naar aanleiding van de publicatie „we van beide kanten vragen hebben openstaan”, aldus een woordvoerder, die hier verder niet op in kan gaan. Van Lienden zelf liet weten dat het artikel in de krant in zijn ogen een suggestief stuk is vol onjuistheden. Een reactie daarop zal volgens hem tijd kosten, onder meer vanwege een geheimhoudingsclausule vanuit het Landelijk Consortium Hulpmiddelen. Van Lienden wil daarover met het ministerie spreken. Het LCH is de organisatie die namens VWS beschermingsmiddelen voor de zorgsector inkocht.

Ook in de Tweede Kamer zijn vragen gerezen over de contracten en over de veiligheid van de mondkapjes. De PvdA vindt het „een bizar verhaal. Het leek een actie uit liefdadigheid maar kennelijk zit er een keiharde business achter”, zegt Kamerlid Attje Kuiken. De PvdA’er begrijpt dat de nood destijds hoog was, maar wil wel uitleg over de manier waarop de contracten met Van Lienden tot stand zijn gekomen en hoe het zit met partijen en contracten van andere tussenleveranciers.

Daarnaast wil ze weten hoe het zit met de kwaliteit van de mondkapjes. Het RIVM keurde de partijen van Van Lienden uit China af, omdat ze grafeen (nanomateriaal van koolstof) bevatten, waardoor ze een „onacceptabel gezondheidsrisico” zouden opleveren. Toch kregen de partijen na testen door een geaccrediteerd testbureau een certificering, waarna VWS ze goed bevond, bevestigt de woordvoerder het bericht in de Volkskrant. Dat de miljoenen mondkapjes niet zijn gebruikt, komt volgens hem omdat er veel meer zijn besteld en geleverd dan er uiteindelijk nodig zijn.

Het gaat om vele tientallen miljoenen mondkapjes en beschermende jassen en honderden miljoenen handschoenen, zo schreef minister Tamara van Ark (Medische Zorg) onlangs al aan de Tweede Kamer. Het is volgens de woordvoerder van VWS niet zo dat juist de partijen van Van Lienden expres niet zijn uitgeleverd aan de zorg. Volgens hem wordt geen onderscheid gemaakt in de partijen.

Ook de VVD wil opheldering. „Het lijkt me wenselijk dat er geen mist omheen blijft hangen en dus duidelijk wordt wat er precies aan de hand is. Maar wij kennen de details niet, dus het is eerst aan het ministerie om hiernaar te kijken en op te reageren”, meldt VVD-Kamerlid Aukje de Vries.

Van Lienden richtte de non-profitorganisatie Stichting Hulptroepen Alliantie op om ervoor te zorgen dat Nederland snel miljoenen mondkapjes zou krijgen. Het ministerie van VWS bestelt via hen uiteindelijk 40 miljoen mondkapjes. Maar uit tientallen interne documenten, contracten, mails en rapporten in het bezit van de Volkskrant wordt duidelijk dat Van Lienden en zijn compagnons de grote miljoenendeals via hun eigen bv’s lieten lopen en er zo aan verdiend hebben.

Ook zouden de maskers zijn afgekeurd door het RIVM omdat ze grafeen (nanomateriaal van koolstof) bevatten en volgens een inspecteur een „onacceptabel gezondheidsrisico” vormen. Uiteindelijk gaat VWS toch akkoord met de aanschaf. „Grafeen is meegenomen in de testen en in de certificering van een geaccrediteerd testbureau”, aldus de conclusie in een intern memo. „Daarmee voldoet het masker aan de gestelde kwaliteitseisen en normen en wordt het op basis van de VWS-richtlijn vrijgegeven.”

Het ministerie van VWS laat aan de krant weten dat geen van de 40 miljoen door Van Lienden geleverde mondkapjes naar de zorg is gegaan. Ze liggen nog op voorraad, omdat er te veel is ingekocht. De 100,8 miljoen euro voor de 40 miljoen mondkapjes is wel overgemaakt.