Nieuws/Binnenland
633352034
Binnenland

Geldboetes en taakstraffen geëist tegen bedreigers Clarice Gargard

Clarice Gargard

Clarice Gargard

AMSTERDAM - Tegen vier van de 25 mensen die twee jaar geleden hatelijke reacties plaatsten onder een livestream van journaliste Clarice Gargard zijn geldboetes en taakstraffen geëist. Het strafproces ging maandag van start in de rechtbank in Amsterdam. De verdachten zouden zich onder meer schuldig hebben gemaakt aan bedreiging, opruiing en discriminatie.

Clarice Gargard

Clarice Gargard

Op de Facebook-video waren demonstranten te zien van de actiegroep Kick Out Zwarte Piet tijdens de sinterklaasintocht in Amstelveen in 2018. Onder de beelden werden veel negatieve reacties geplaatst over de demonstranten en Gargard, onder meer columniste bij NRC. Zij deed daarvan aangifte.

Maandag is de eerste zitting van de rechtszaak, de rest volgt op 15, 17, 21 en 22 september.

Geldboetes en taakstraffen

Melissa G. (29) uit Arnhem schreef „Bom erop.” Melissa vond zelf dat er mensen waren die veel ergere dingen schreven dan zij. Douwe de J. (23) uit Liessel schreef: „Allemaal tong afsnijden, gaat toch nergens over.” Hij zegt aan de ene kant wel te begrijpen dat dat wordt gezien als opruiing, maar aan de andere kant ook niet. „Het was niet tegen iemand speciaal gericht.” Beiden hebben het over huilende kinderen die hen boos maakten. Maar de politie heeft vastgesteld dat er geen huilende kinderen in de livestream te zien waren.

Eddy K. (57) schreef dat het „jammer was dat ze de slavernij hebben afgeschaft. Ik zou de zweep erover halen. Stelletje NSB’ers. Kan daar geen vrachtwagen overheen rijden.” K. zegt dat hij zich toen de politie bij hem aanklopte niet eens meer herinnerde wat hij geschreven had. Willem A. (29) uit Druten kon zich zijn woorden ook niet meer herinneren. Hij schreef: „Hoe laat gaan we? Walsen we er even overheen.” Nu kan hij zich wel voorstellen dat mensen daarvan schrokken. Ook A. begint over zijn irritatie dat er gedemonstreerd werd „tijdens een kinderfeest. Ik moet gedacht hebben, waar zijn we toch mee bezig?”

Douwe de J., Eddy K. en Willem A. in de rechtbank van Amsterdam, waar ze terechtstaan voor opruiing tot geweld.

Douwe de J., Eddy K. en Willem A. in de rechtbank van Amsterdam, waar ze terechtstaan voor opruiing tot geweld.

De verdachten hebben willens en wetens het risico aanvaard dat mensen geweld zouden gebruiken, zegt Paul Velleman, officier van justitie (OvJ). Opzet is volgens hem bewezen. Tegen Melissa G. en Douwe de J. eist hij een geldboete van 350 euro. Tegen Eddy K. en Willem A. wordt een taakstraf van 30 uur geëist.

Vraag om vrijspraak

De advocaat van Melissa G. vraagt om vrijspraak. De bekentenis van G. moet volgens haar advocaat worden uitgesloten van bewijs omdat ze niet op haar recht is gewezen dat ze recht had op bijstand van een advocaat. Ook trekt de advocaat in twijfel dat het Facebookaccount dat „bom erop” schreef, van Melissa G. is. „Het is bekend dat iedereen een Facebookaccount kan aanmaken en daar een foto van iemand anders op kan zetten.”

De advocaat van Willem A. vraagt zich af wie A. bedoelde met ’we’ in zijn uitlatingen. Met andere woorden, wie zou Willem A. hebben opgeruid, vraagt de advocaat. „En tot welk strafbaar feit?” De woorden van zijn cliënt zijn te vaag en de context is onduidelijk, vindt de raadsman. Van racisme zou geen sprake zijn. Hij heeft een Turkse vriendin en heeft niks tegen mensen van een andere herkomst. De advocaat vraagt ook hier om vrijspraak.

Specifiek in teksten

Smeets, de advocaat van Gargard, zegt het vreemd te vinden dat de verdachten zich niet meer zo goed herinneren wat ze hebben geschreven, maar dat ze wel heel specifiek waren in hun teksten. En voor hun excuses geeft hij niks. „Die hebben ze niet gemaakt. Er is nooit een brief gekomen.” Ook noemt hij de spijt die de verdachten op de zitting uitspreken „gratuit.” Smeets vindt het opvallend dat de verdachten zo begaan lijken te zijn met kinderen. Hij wijst erop dat er ook heel veel kinderen zijn die gekwetst worden door de figuur van zwarte Piet. Maar daar zijn de verdachten minder mee begaan.

De rechtbank zegt op de beelden „een gemoedelijke demonstratie” te zien. Daar is Smeets het mee eens. Voor Gargard gold dat ze zich bedreigd voelde en het gevoel had dat ze de controle kwijt was over wat haar zou overkomen. De officier van justitie vindt dat onvoldoende onderbouwd is in hoeverre Garard directe schade heeft geleden door de opruiende reacties.

Mikpunt haat en bedreigingen

De gevraagde schadevergoedingen zijn laag. „Om het simpel en klein te houden en duidelijk te maken dat het vooral gaat om de symbolische werking.” Zwarte mensen en mensen van kleur die iedere dag worden geconfronteerd met racisme, moeten zich vrij kunnen blijven voelen om naar de politie te stappen en om een oordeel te vragen van de rechtbank, zegt Smeets.

De officier van justitie benadrukt dat journalisten ook extra bescherming moeten krijgen. Met name vrouwelijke journalisten zijn vaak mikpunt van haat en bedreigingen. Daarnaast moet er ruimte blijven voor debat. „Eenieder mag aan een maatschappelijk debat uiting geven. Daar moet grote ruimte voor zijn. Juist voor standpunten van andersdenkenden moet ruimte zijn.”

Zekere verantwoordelijkheid

Volgens het OM worden „puur racistische, bedreigende en opruiende uitlatingen” niet beschermd door het recht op vrijheid van meningsuiting. Vrijheid van meningsuiting brengt ook een bepaalde verantwoordelijkheid met zich mee. „Of gewoon fatsoen”, aldus de OvJ. De opmerkingen van de verdachten namen hun verantwoordelijkheid niet, vindt Velleman. Ook moeten de verdachten zich ervan bewust zijn dat hun berichten door heel veel anderen worden gelezen.

De bestrijding van strafbare feiten op sociale media staat bij het OM „hoog op de agenda”, vanwege „de intensiteit en het volume waarmee de feiten worden gepleegd.”

Jacobien Vreekamp

Het Openbaar Ministerie maakte zondag bekend dat het officier van justitie Jacobien Vreekamp van de zaak heeft gehaald. Vreekamp was medeverantwoordelijk voor het besluit de vervolging van rapper Akwasi te seponeren. Zij zat tot en met juli van dit jaar met een voorman van Kick Out Zwarte Piet (KOZP) in het bestuur van het Meldpunt Discriminatie Regio Amsterdam. Daarop was kritiek op sociale media en van onder meer PVV-leider Geert Wilders, die de onafhankelijkheid van Vreekamp in de zaak-Akwasi in twijfel trok.