Nieuws/Binnenland
642431285
Binnenland

Rutte aan Trump: erken verkiezingszege Biden vandaag nog

DEN HAAG - Minister-president Mark Rutte roept de Amerikaanse president Donald Trump op de overwinning van zijn tegenstrever Joe Biden bij de presidentsverkiezingen in november vandaag nog te erkennen.

De premier doet dat in een tweet naar aanleiding van de bestorming van het parlementsgebouw in Washington door Trumps aanhangers. Rutte spreekt van „afgrijselijke beelden” uit de Amerikaanse hoofdstad.

Het is de eerste keer dat Rutte zich zo duidelijk uitspreekt over het getouwtrek rond de Amerikaanse verkiezingsuitslag. Hij sprak al wel eens zijn verbazing uit over Trumps onbewezen beschuldigingen van fraude. Maar hij onthield zich tot dusver altijd van commentaar op wat hij als een interne aangelegenheid beschouwt.

„Vandaag is een herinnering dat democratie kwetsbaar is”, zegt GroenLinks-leider Jesse Klaver. „Hoe belangrijk het is om meningsverschillen vreedzaam op te lossen. Dat het aan ons allemaal is om democratische idealen te verdedigen tegenover leugens, haat en complotten.”

’Schokkende beelden’

PVV-voorman Geert Wilders spreekt van „schokkende beelden” uit Washington. „Amerika staat voor vrijheid, en democratie zal altijd overwinnen. En de uitslag van democratische verkiezingen moet altijd worden gerespecteerd, of je nu wint of verliest.”

FVD-leider Thierry Baudet neemt het op voor Trump. Hij retweette een bericht uit 2016 waarin hij mijmert over Trump als leider van de westerse wereld. Ook sprak hij waardering uit voor een boodschap waarin Trump zijn aanhang oproept de protesten vreedzaam te houden. Beide berichten heeft hij inmiddels weer verwijderd.

’Het breekt mijn hart’

„Het breekt mijn hart”, zegt de Amerikaanse ambassadeur in Nederland Pete Hoekstra over de bestorming van het parlementsgebouw in Washington door aanhangers van Trump.

Via Twitter laat hij weten: ”18 jaar lang was het Capitool van de Verenigde Staten mijn werkplek. Het breekt mijn hart om te zien wat daar vandaag is gebeurd. Mijn gedachten en gebeden zijn bij mijn voormalige collega’s op de heuvel ... en bij Amerika.”

’Beangstigend’

Minister Sigrid Kaag (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) noemt de onlusten „beangstigend” en „vreselijk om aan te zien.”

„Het fundament van een democratie is de rechtsstaat”, zegt Kaag. „Beide worden hier aangevallen. Geweld is onacceptabel. In een democratie debatteren we en zijn we het soms sterk oneens. En dat mag best fel zijn soms. Maar we gebruiken nooit geweld. Nooit.”

Internationale reacties

De Britse premier Boris Johnson sprak over een schandalige vertoning in het Amerikaanse Congres. „De Verenigde Staten staan voor democratie in de hele wereld. Het is nu cruciaal dat er een vreedzame en ordelijke machtsoverdracht is”, benadrukte hij.

De bestorming van het Capitool in Washington, heeft ook donderdag nog geleid tot internationale kritiek. De Duitse bondskanselier Angela Merkel zei „boos en verdrietig” te zijn. „Ik betreur ten zeerste dat president Trump zijn nederlaag niet heeft toegeven”, stelde de Duitse leider.

Merkel zei dat twijfels over de verkiezingsuitslag hebben geleid tot „het klimaat dat de gebeurtenissen van gisterenavond mogelijk maakte.”

De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Heiko Maas zei op Twitter dat opruiend taalgebruik leidt tot geweld. Hij zei dat president Donald Trump en zijn aanhangers het besluit van het Amerikaanse volk moeten respecteren. Maas merkte ook op dat de „vijanden van democratie” blij zullen zijn met de beelden van de chaos in de Amerikaanse hoofdstad.

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu veroordeelde het geweld door aanhangers van zijn bondgenoot Trump. Hij sprak in Jeruzalem over een „schandelijke vertoning” die veroordeeld moet worden.

NAVO-topman Jens Stoltenberg sprak over „schokkende beelden” uit Washington. „De uitslag van deze democratische verkiezing moet gerespecteerd worden”, zei de Noor op Twitter nadat aanhangers van Trump het Capitool hadden bestormd. Daar zou de verkiezingsoverwinning van de Democraat Joe Biden worden bekrachtigd.

De Canadese premier Justin Trudeau zei vertrouwen te hebben in de kracht van Amerikaanse democratische instituties. Hij sprak de hoop uit dat de situatie snel normaliseert. „We maken ons uiteraard zorgen en we volgen de situatie op de voet”, zei hij tegen een Canadese radiozender.

’Antidemocratische hetze’

De voorzitter van de buitenlandcommissie van het Duitse parlement geeft Donald Trump de schuld. „Dit geweld is de vrucht van de antidemocratische hetze van Trump tegen de instituties van de Amerikaanse democratie”, twitterde Norbert Röttgen.

EU-president Charles Michel is in „shock.” Hij noemt het Amerikaanse Congres een „tempel van democratie.” De voorzitter van de raad van Europese regeringsleiders zegt erop te vertrouwen dat de machtsoverdracht aan Joe Biden vreedzaam zal verlopen.

Eu-buitenlandchef Josep Borrell sprak van een „ongeziene aanval op de Amerikaanse democratie. Dit is niet Amerika. De verkiezingsresultaten moeten volledig worden gerespecteerd. De kracht van de Amerikaanse democratie zal zegevieren over extremistische individuen.”

Europees Parlementsvoorzitter David Sassoli noemt de beelden uit Washington op Twitter „zeer verontrustend.” „De stemmen van de burgers moeten worden gerespecteerd”, schrijft hij. „We zijn ervan overtuigd dat de Verenigde Staten ervoor zullen zorgen dat de regels van de democratie worden beschermd.”

’Aanval op de democratie’

De Belgische premier Alexander de Croo is ook geshockeerd. Hij heeft de gebeurtenissen bij het Capitool met „ongeloof” bekeken, maar zegt er vertrouwen in te hebben dat de „sterke instituties van de Verenigde Staten dit uitdagende moment zullen overwinnen.” De Croo sprak volle steun uit aan Biden.

De Franse minister van Buitenlandse Zaken Jean-Yves Le Drian heeft de bestorming van het Capitool een „ernstige aanval op de democratie” genoemd.

’Populist heeft zijn land naar rampspoed geleid’

De Iraanse president Hassan Rohani, een uitgesproken criticus van Trump, zei dat de beelden uit Washington laten zien hoe kwetsbaar de westerse democratie is. „Een populist heeft zijn land de afgelopen vier jaar naar rampspoed geleid”, zei hij op de staatstelevisie. „Ik hoop dat de hele wereld en de volgende bewoners van het Witte Huis daarvan zullen leren.”