Nieuws

Pieter Jan Hagens en Jort Kelder in geschiedenisprogramma

Vaderfiguur duo met clown

Door Patricia Cortie

Jort Kelder (l.) en Pieter Jan Hagens presenteren als duo het nieuwe programma Ten Strijde. Kelder: „Pieter Jan wilde gekielhaald worden, maar daar vond ik hem te oud voor, dus ging ik.”
1 / 2

Jort Kelder (l.) en Pieter Jan Hagens presenteren als duo het nieuwe programma Ten Strijde. Kelder: „Pieter Jan wilde gekielhaald worden, maar daar vond ik hem te oud voor, dus ging ik.”

AvroTros

Ze werden ’aan elkaar toegevoegd’, zegt Pieter Jan Hagens. „Tot elkaar veroordeeld”, valt Jort Kelder hem met geamuseerde blik bij. De twee gaan in een ander licht proberen te werpen op onze geschiedenis. Kelder: „Ik wilde het eerst met een 25-jarig meisje presenteren. Ik dacht: ’dat is leuk voor de kijker’.” De toon is gezet voor een met humor doordrenkt onderhoud met de heren.

Jort Kelder (l.) en Pieter Jan Hagens presenteren als duo het nieuwe programma Ten Strijde. Kelder: „Pieter Jan wilde gekielhaald worden, maar daar vond ik hem te oud voor, dus ging ik.”
1 / 2

Jort Kelder (l.) en Pieter Jan Hagens presenteren als duo het nieuwe programma Ten Strijde. Kelder: „Pieter Jan wilde gekielhaald worden, maar daar vond ik hem te oud voor, dus ging ik.”

AvroTros

Kelder (52) werd ’opgescheept’ met een 58-jarige man, in de vorm van Hagens. De twee blijken elkaar al jaren te kennen. Hagens: „In de jaren 90 heb ik Jort ontdekt voor televisie. Ik had toen een talkshow op Veronica. Ik had nog een rechts ettertje nodig en Jort werd een van de commentatoren op het nieuws.” Ze wonnen vorig jaar nog samen De grote geschiedenisquiz, nu is er het nieuwe tv-avontuur. De eerste aflevering herbeleven zij de tocht naar Chatham (1667), een legendarische zeeslag. De Engelse marine werd verslagen, met Michiel de Ruyter aan het roer.

PJH: „Maar De Ruyter krijgt in die geschiedenis een rol toegedicht die niet helemaal klopt.”

JK: „Hij lag rochelend in zijn nest met mondpluis, hij had een stukje brandend lont in zijn keel gekregen.”

PJH: „Zijn schip lag op de Theems. Luitenant-admiraal Van Ghent heeft veel gedaan en kapitein Jan van Brakel heeft ook een belangrijke rol vervuld.”

JK: „Ja. In grote dronkenschap. De geschiedenis gaat aan de haal met de makkelijkste conclusie.”

PJH: „En wordt geschreven door de overwinnaars.”

JK: „Ik wilde met dit programma iets meer substantieels. Of het gelukt is, weet ik niet. Wij proberen de geschiedenis licht te vertolken; brengen de oorlog bij de mensen thuis. We hebben gekozen voor iets anders. Het is wel geschiedkundig verantwoord.”

PJH: „Wij wisten zelf al aardig wat, maar twee historici hebben de research gedaan. Dan merk je dat er hiaten in je kennis zitten. Als wij het hadden over Nederland, dan zeiden zij: de republiek. De Tachtigjarige Oorlog was ’de opstand’.”

„Wij hebben allebei onderwerpen mogen aandragen. Ik vond Chatham belangrijk en de aflevering over de Tweede Wereldoorlog. Mijn vader was soldaat en heeft de Duitse inval meegemaakt. Hij is achttien jaar geleden overleden, ik vertel wat mijn vader aan mij vertelde. Het is ook het verhaal of het Nederlands leger het beter had kunnen doen.”

Terwijl Hagens op hun trips kleding draagt die bestand is tegen de weersomstandigheden, heeft zijn kompaan Kelder zich echt uitgedost. „Ik draag een KNIL-uniform, van voor de politionele acties. Daar heb ik een stukje in laten naaien. Die mannetjes waren zo klein. De omroep zei: ’dat is geheel op eigen risico, het kan zijn dat mensen dat politiek niet zo correct vinden’. Maar ik houd van verkleedpartijen.”

Er werd in eerste instantie bedacht dat de heren in het AvroTros-programma los zouden opereren en elkáár de verhalen zouden vertellen.

JK: „Daarom ben ik bijvoorbeeld alleen naar Cuba gegaan. Dat is achteraf niet handig geweest, maar je kunt het niet opnieuw draaien. Het is spoorzoeken met een nieuw programma, voor je weet wat wel en wat niet werkt. We hebben het een beetje als een film gemaakt, het is een rijk programma. Het is niet ingewikkeld of vol met feiten, gevatte analyses en bedachtzame blikken. En het was voor Pieter Jan heel leerzaam om te maken, met die ervaring en senioriteit van mij. Hij gróeit echt in de uitzendingen. Ik plaag je, haha.”

PJH: „En op menselijk vlak ging het bergafwaarts.”

JK: „En dan dat treurige hotel in Nieuwpoort. Wij, luxe tv-beesten? Niets ervan!”

Hagens: „Bij Waterloo kwamen er acht paarden vol in galop op ons af en wij bleven staan. Om te ondergaan wat de infanteristen meemaakten.”

JK: „Heel die grond ging heen en weer. Hij plaste in zijn broek. En Pieter Jan wilde gekielhaald worden, maar daar vond ik hem te oud voor, dus ging ik. In een bak water onder het geraamte van een schip. Met een spons in mijn mond. Ik kon best moeilijk mijn adem inhouden, misschien moet ik iets aan mijn conditie doen.”

PJH: „Omdat wij fysiek naar plekken toegaan, is het programma heel toegankelijk.”

JK: „Ik hoop dat Maarten van Rossem kijkt, die weet altijd alles beter. Nee hoor, wij zijn wel voor een breder publiek dan geschiedenisgeleerden. Details kennen mensen vaak niet. Dat hebben wij toegankelijk gemaakt. In deze tijd waarin wij verloren raken in de grote wereld is het belangrijk Hollandse verhalen te blijven vertellen.”

Hoe zij zelf de geschiedenis ingaan als tv-duo?

JK: „Een droomduo! Pieter Jan is wel vaderlijker. Hij is een gedegen onderzoeksjournalist en ik ben de clown. Ik ben wel iets theatraler en wil een jongetje blijven, daarom verkleed ik me en zet een groot mondje op.”

PJH: „Ik ben inderdaad de gedegen, serieuze journalist. Het is goed dat er iemand bij is als Jort, die brengt lucht in het programma.”

JK: „Ik had nog nooit duopresentatie gedaan. Het was geen ellebogenwerk, het is goed gegaan.”

PJH: „Vind ik ook, absoluut.”