Nieuws

Slachtoffer identiteitsfraude hoeft toeslag niet terug te betalen

Een slachtoffer van identiteitsfraude hoeft de toeslagen die door een fraudeur op zijn naam zijn aangevraagd niet terug te betalen aan de Belastingdienst.

Begin 2013 vroeg de fraudeur op naam van het slachtoffer voor meer dan 22.000 euro kinderopvangtoeslag aan. De fiscus keerde in de daaropvolgende maanden een voorschot van 8.565 euro uit op een rekeningnummer van de fraudeur.

In mei 2013 meldde de man dat hij zijn identiteitskaart al sinds december 2012 had verloren, en deed hij na contact met de afdeling fraude van de Belastingdienst aangifte van oplichting. De fiscus berekende dat de man het voorschot van 8.565 euro terug moest betalen. Hij had de aanvraag weliswaar niet zelf ingediend of zelf fraude gepleegd, maar hij was wel onzorgvuldig omgesprongen met zijn identiteitskaart.

Erg onwaarschijnlijk

De man ging in beroep tegen de beslissing van de Belastingdienst en deed ook aangifte tegen de oplichter vanwege identiteitsfraude. De rechtbank Den Haag gaf het slachtoffer gelijk. De fiscus had de aanvraag beter moeten onderzoeken, omdat deze erg onwaarschijnlijk was.

Fiscalist Steven Oomens van Fiscaal up to Date legt uit: "Een aanvraag door een jonger iemand, die voor vier kinderen kinderopvangtoeslag aanvraagt voor maar liefst 230 uur per kind per maand. Dat komt er eigenlijk op neer dat voor alle kinderen vijf dagen in de week meer dan 8 uur per dag gebruik zou worden gemaakt van kinderopvang, wat toch opmerkelijk is. Ook is de aanvrager blijkbaar zo jong dat het hebben van vier kinderen wat onwaarschijnlijk is."

Zonder onderzoek

"Bovendien wordt het rekeningnummer waarop de kinderopvangtoeslag moet worden uitgekeerd, gelijk gewijzigd in een bankrekeningnummer van een derde", aldus Oomens. "Desondanks kent de Belastingdienst - blijkbaar zonder verder onderzoek - voorschotten kinderopvangtoeslag toe voor 2012 en 2013 van in totaal van € 22.111."

Wat Oomens verder opvalt is dat de maatregelen tegen DigiD-fraude die de politiek aankondigde blijkbaar niet werken. "In september 2011 liet de staatssecretaris aan de Tweede Kamer weten dat fraude met DigiD niet meer kon voorkomen. De Belastingdienst moet controleren of de DigiD waarmee de aanvragen worden gedaan ook bij de betreffende rechthebbende hoort. Daarnaast is de bevestigingsbrief bij rekeningnummerwijzigingen geïntroduceerd. Pas als de burger de bevestiging terug stuurt, wordt het rekeningnummer gewijzigd en uitbetaling gestart."

Afwentelen op slachtoffer

"Het lijkt er in deze zaak sterk op dat geen enkele controle vooraf heeft plaatsgevonden en dat de Belastingdienst heeft geprobeerd dit af te wentelen op het slachtoffer van de identiteitsfraude in plaats van de fraudeur op te sporen," aldus Oomens. "De Belastingdienst heeft naar de fraudeur geen onderzoek gedaan. Sterker nog: het is niet eens duidelijk of de fraudeur wel gebruik heeft gemaakt van de verloren identiteitskaart. De maatregelen die de staatssecretaris heeft getroffen om de fraude met toeslagen te voorkomen, zijn in theorie toereikend. In de praktijk moeten die maatregelen dan natuurlijk wel worden gevolgd. Dan had in deze zaak volgens mij verhinderd kunnen worden dat een fraudeur ruim € 8.500 heeft geïncasseerd die waarschijnlijk nooit meer zal worden teruggevonden."