Nieuws
670910
Nieuws

Odette blogt

Het kankereffect

Het was toch al niet mijn favoriete woord in de Dikke van Dale, maar na een maand of 9, ben ik inmiddels meer dan klaar met het woord kanker. Nu kan ik een campagne gaan voeren om kanker voortaan ''Bluxiwoxi'' of iets anders fictiefs te noemen, maar ik doelde meer op het principe, dan op het eigenlijke woord. Alhoewel, vroeger fluisterde men geheimzinnig over ''K'', dat was wellicht minstens zo erg.

Het zal menigeen niet verbazen, maar ik ben nog steeds mezelf. Toch wringt daar wel eens de schoen. Want wie met de diagnose leeft en vecht, is gedoemd om het de halve dag over kanker te hebben. Nu kan ik je verklappen dat er heel veel onderwerpen zijn, waar ik het liever over heb.

Natuurlijk vond ik het prima om mensen een update te geven, of om mooie plannen te maken die tot doel hebben anderen te helpen. Maar gut, wat zou ik graag dat ''kanker etiket'' even lekker totaal van me af willen schudden. Evenals de bijbehorende reacties. De blikken. En het meelijwekkende hoofdschudden. Ik ben niet zielig. Niet raar. Niet anders.

Toch zal ook ik, - net als iedere andere in een soortgelijke positie - moeten  leren omgaan met de psychologische gevolgen van ziekte. Nee, ik heb het niet op de effecten die het op mij heeft, maar over de reacties die het in mijn directe en indirecte omgeving oproept. Vergis je niet, dit is geen aanklacht, verre van. Veeleer een handleiding over 'omgaan met situaties'. Want ik snap als geen ander, dat dat minstens zo lastig is. Sommige mensen zijn natuurtalenten, die voelen feilloos aan waar een ander behoefte aan heeft. Wacht, laat ik mezelf hier even herformuleren, want eigenlijk staat dit los van mijn behoeftepatroon. Het begint allemaal bij de basis.

Stel Henk kent talloze mensen, hij is geliefd in zijn hele omgeving, hij heeft een druk sociaal leven. Dan komt er een moment waarop hij zijn been breekt. Gelukkig voor Henk duurt dat niet zo lang. Maar zelfs in deze situatieschets zullen er al momenten plaatsvinden waarop Henk heel even achter zijn oren krabt. Is Henk door de beenbreuk een ander mens geworden? Nee! Mits Henk natuurlijk ineens een enorme zeikerd is geworden natuurlijk. Dat zou kunnen. Die kans is klein, aangezien wij allemaal, evenals de denkbeeldige Henk, geleerd hebben om sterk te zijn en niet te zeuren. Jammer genoeg hebben de meeste van ons niet ook nog een les ''omgaan met het gebroken been van Henk'' gehad in onze jeugd. We hebben de neiging om te projecteren.

De Henk uit dit voorbeeld wordt de personificatie van onze eigen angsten. Henk zien strompelen is een indirecte confrontatie met de mogelijkheid dat ons dit ook zou kunnen overkomen. Dus kunnen we twee dingen doen: wegrennen en wachten tot Henk weer gipsvrij is, of proberen Henk te hulp te schieten. Nogmaals, ik ben een geluksvogel, want het overgrote merendeel van mijn vrienden is het type dat Henk te hulp zou schieten. Toch ken ik ze ook. De wegrenners, de struisvogels, de ''sorry Henk, maar ik ben even met mezelf bezig'' en de ''Henk we drinken een biertje zodra jouw gips er af is'' types.

Nu ben ik oud en hopelijk wijs genoeg om in te zien hoe dit werkt en waarom mensen dit doen. Dat neemt niet weg dat ook mijn mond soms nauwelijks meer dicht te klappen valt van verbazing. Want ik zou zelf waarschijnlijk elke dag met maagpijn in bed liggen als ik Henk zou laten zitten met zijn gipsbeen. Maar gelukkig zijn we allemaal anders.

De andere zijde van de medaille is ook mooi. Want er zijn ook nieuwe impulsen te bespeuren in crisissituaties. Zo zijn er de ''Henk van hiernaast heeft een gebroken been, dus ik ga eens kijken of ik iets voor hem kan doen'' types, de ''jeetje, wat rot dat jouw been gebroken is, laat me je opvrolijken'' types en de ''als ik in jouw plaats zou zijn, zou ik ook blij worden van een glimlach, dus wat kan ik voor je doen?!'' types. Mensen die je voorheen nauwelijks zag of sprak en die nu spontaan te hulp schieten. Die trekken de weegschaal weer terug in balans.

Natuurlijk ken ik ook het verlies. Echter, de mensen die je wint zijn zo waardevol, dat ze het verlies meer dan goed maken. Toch wilde ik dit onderwerp een keer op tafel gooien. Ja, letterlijk de lucht insmijten. Want ik ben nog steeds mezelf. Henk ook. En velen met ons. Mensen die iemand verliezen, mensen die in een lastig pakket terecht komen, emotioneel, financieel, fysiek, noem maar op.

Ja, van mij mag je in tal van situaties tegen diegene gillen: en nu door, ophouden met klagen en doorgaan. Maar in heel veel andere situaties mogen we allemaal eerst even voor de spiegel gaan staan. Om vervolgens een goed gesprek met onszelf aan te gaan. Kruip eens in de huid van Henk, Piet of Marie. Ga eens door elk mogelijk scenario en bedenk eens hoe jij zou willen dat men jou bejegend. Neem eens plaats rond de keukentafel of aan de bar en open de discussie over dit gevoelige onderwerp.

Waarom ik dit vraag? Niet vanwege mijn ervaringen, want ik zal de laatste zijn die je over vriendschappen hoort klagen. Integendeel: ik zou de hele dag enorme boeketten uit willen delen. Ik besef me echter wel, dat ik een gezegend mens ben, met een enorm groot sociaal netwerk. Dat geldt niet voor iedereen. Juist daarom wil ik zo graag deze deur een keer zachtjes intrappen. In de hoop dat er achter die deur ineens iemand staat die zegt: ''He Henk, dat met dat been is behoorlijk balen. Sorry dat ik weggelopen ben. Mag ik een groot glas bruisend bier op jouw gips tekenen? Want als mij dit zou overkomen dan zou ik het geweldig vinden als iemand dat ook voor mij zou doen.''

Bluxiwoxi, een gebroken been, het verlies van een geliefde, een faillissement of kanker, uiteindelijk komt alles op hetzelfde neer…We zijn op de wereld om mekaar, om mekaar te hellupen, nietwaar?

Over Odette

Al jaren runt Odette Schoonenberg samen met haar zakenpartner en tv-persoonlijkheid Thijs Willekes het succesvolle PR-bureau So PR. Wanneer zij gediagnosticeerd wordt met maar liefst drie totaal verschillende kankersoorten, probeert zij haar reputatie als 'boeddhist op hoge hakken' niet alleen waar te maken, maar gaat tevens glimlachend de strijd aan met het nog altijd heersende stigma rondom kanker. Op VROUW.nl blogt ze elke woensdag over die strijd.