Nieuws/Binnenland
69590
Binnenland

Sybrand Buma blijft hameren op herstel van traditionele normen en waarden

Niks mis met ’ouderwets’

CDA-fractievoorzitter Sybrand Buma

CDA-fractievoorzitter Sybrand Buma

Herstel van normen en waarden. Sybrand Buma heeft de bekende kernboodschap van het CDA weer afgestoft in zijn strijd om het Torentje. Zorg voor elkaar, burgerschap bevorderen en... het Wilhelmus moet terug in de klas. Met deze morele, conservatieve agenda probeert hij premier Mark Rutte naar huis te sturen. Het CDA steunde ruim tachtig procent van het kabinetsbeleid, maar Rutte heeft er volgens Buma maar weinig van gebakken.

CDA-fractievoorzitter Sybrand Buma

CDA-fractievoorzitter Sybrand Buma

Een spraakwaterval vol overtuiging. Zo laat Sybrand Buma (51) zich omschrijven als hij zijn gehoor trakteert op zijn visie op de toekomst. De CDA’er doet het de laatste weken goed in de peilingen. Buma staat bij het grote publiek niet bekend als de meest opvallende lijsttrekker van het Binnenhof, maar dat neemt niet weg dat hij uitgesproken ideeën heeft over hoe het land bestuurd moet worden. „Nederland is onzeker geworden.”

Wat gaat premier Buma anders doen dan als hij premier Rutte het Torentje uit heeft gewerkt?

„Ik ben een ander persoon. Tegenover het korte termijn-management van Rutte plaats ik een ideologie voor de lange termijn. Over de vraag waar we met dit land naar toe willen. Een premier moet niet alleen maar deals sluiten met allerlei partijen, maar ook het ’waarom’ ervan uitleggen. Het gaat om het besef dat een land meer is dan 17 miljoen individuen die toevallig samen in een polder wonen.”

Dus van een managementpremier naar een visionaire premier?

„Dat is het verschil, ja. Als je niet weet wat je inspiratie is, is ieder verhaal leeg.”

Daarin klinkt enige somberte over Rutte-II in door. Maar het land is onder Rutte wel uit de crisis gekomen en kent nu een begrotingsoverschot. Vlakt u de prestaties van de afgelopen vier jaar nu niet heel snel weg?

„Kijk naar buiten en vraagt het aan mensen. Die zijn helemaal niet blij met Den Haag. Je moet de zorgen van mensen erkennen.”

Vindt u dat VVD en PvdA het land slechter achterlaten dan ze het aantroffen toen ze vier jaar geleden aan het kabinet begonnen?

„Moreel wel. Mensen zijn nu somberder over de waarden en normen en het omgaan met elkaar.”

Verdient het kabinet niet gewoon een pluim voor het uit de crisis helpen van Nederland?

„Als ik een pluim mag geven, dan geef ik die aan minister Dijsselbloem van Financiën, vanwege zijn voorzitterschap van de eurogroep.”

Dijsselbloem krijgt een pluim, maar het kabinet niet?

„Nee, ik ga mijn pluim niet verder uitspreiden dan ie nodig is. Vergeet niet dat VVD en PvdA nu zaken terugdraaien, nadat ze eerst verkeerde keuzes hebben gemaakt. Eerst bezuinigen op de zorg en nu wil de VVD er ineens twee miljard tegenaan gooien. In tijden van crisis belastingen verhogen en nu ineens gaan ze weer omlaag. Dat vind ik gewoon niet juist.”

U zegt dat het land boos is, maar waar zijn de grote demonstraties die u gelijk moeten geven?

„Nee, die zijn er absoluut niet. Dat is het interessante. Je ziet het eerder in opiniepeilingen dan op het Malieveld. Men uit zich anders. Uit een peiling vorige week bleek dat 90 procent van de Nederlanders het verval van waarden en normen het grootste probleem van het land vinden.”

Hoe komt het dan dat die 90 procent niet richting het CDA is gelopen?

„Ik wil niet vervelend zijn, maar dat is nou net wat er aan het gebeuren is.”

Oh? U gaat anders nog lang niet aan kop in de peilingen. VVD en PVV blijven u voor. De ontevredenheid waar u het over heeft, leidt nog niet tot een massale stem richting het CDA.

„Ik zeg u: die uitslag wordt totaal anders dan de peilingen nu. Alles wat ik sinds 2012 aan het doen ben, loopt in de richting die ik in mijn gedachten had.”

U bent waarzegger geworden in uw oppositie-tijd?

„Nee dat claim ik niet, ik ben het CDA. Er wordt afgerekend op 15 maart.”

Hoe komt het dat het niet meer botert tussen u en Mark Rutte?

„Het is niet persoonlijk.”

Hebben jullie laatst nog gegeten of zo? Of een biertje gedronken?

„Nee, ik hoef al die kleffigheid niet. Wij doen op een normale manier zaken. Ik denk dat de VVD verrast is geweest doordat het CDA ineens een eigen koers ging varen en niet blind achter de regering aanliep.”

Toch lijkt er iets persoonlijks tussen u en Rutte te knellen. Bij de Catshuis-onderhandelingen onder het vorige kabinet stonden jullie aan hetzelfde eind van het touw te trekken. De laatste jaren is Rutte net zo lief met de PvdA in zee gegaan.

„We zijn totaal verschillende types, dat klopt. Collega’s van andere partijen hebben soms eindeloos in het Torentje vertoefd, geluncht en gedineerd. Al dat gepraat over hoe je met elkaar kunt opschieten... Hoe vaak heb ik niet gelezen: ’Buma heeft niet met de premier in zijn favoriete Indonesische restaurant gegeten’. Dat is waar, daar ben ik nog nooit geweest. Hoewel ik wel van saté hou! Het zal me wat!”

U wilt toch gewoon Rutte uit het Torentje jagen?

„Mijn doel is niet alleen om in het Torentje te komen. Ik wil goed beleid voor Nederland op de rails zetten. Als we gaan regeren, zie ik het echt als mijn taak om te zorgen dat het geen vechtkabinet wordt zoals Balkenende-IV.”

Het CDA pleit opnieuw voor de invoering van een maatschappelijke dienstplicht. Moeten zo de door u gepropageerde Joods-christelijke waarden weer aan belang winnen?

„Het is terecht dat u dit aan elkaar koppelt. Oog voor de ander hebben, is zo’n waarde. Ik vind dat ook op scholen meer aan burgerschap gedaan moet worden. Het is onbestaanbaar dat in sommige klassen de Holocaust niet bespreekbaar is. Waar ik me ook heel erg aan erger, is dat op scholen het helemaal niet vanzelfsprekend is dat kinderen het volkslied leren. Vroeger leerden wij het Wilhelmus. En als het gezongen werd, gingen we staan.”

En dat moet nu ook weer gebeuren?

„Dat zou ik heel goed vinden.”

Op alle scholen, het Wilhelmus, staand, elke ochtend?

„Als je het Wilhelmus zingt, ga je staan. Zo ben ik opgevoed. We willen dat er respect is voor het Wilhelmus.”

Dus als u gaat regeren, wordt er voortaan elke maand geoefend met het Wilhelmus?

„Het gaat niet om het aantal keren...”

Maar de kinderen moeten wel gaan staan dus...

„Tuurlijk! Je leert een kind toch niet zittend het Wilhelmus zingen?”

We hebben ons met die vraag echt nog nooit bezig gehouden.

„Het is volstrekt evident voor mij.”

Het lijkt nogal Amerikaans?

„Nee! Was het maar zo. Ik bedoel, je hebt een aantal symbolen. Het koningshuis is een symbool. Daarom moet je majesteitsschennis ook strafbaar houden. Het hoogste wat wij in Nederland hebben is de waarde van ons koningshuis. Dat beledig je niet, want dan beledig je ons allemaal.”

Moet kinderen ook geleerd worden om koningsgezind te zijn?

„Nee, maar wel dat we in Nederland een koninkrijk zijn. Dat de koning boven de partijen staat.”

Is het niet júist Nederlands om daar allemaal niet al te zwaar aan te tillen?

„Ik vind dat een valkuil van cultuurrelativisme. Dat kon vroeger, in ons eigen land, een land waarin het hele land uit Nederlanders bestond. Nu hebben we heel veel migranten hier. Die hebben aanvankelijk niets met het land.”

Dus wij moeten traditioneler worden zodat de mensen die van buiten komen zich daaraan kunnen aanpassen?

„De tradities die we hebben moeten we meer expliciet maken ja. In een samenleving die eh..., heel erg, eh..., multicultureel is geworden. Waarin we eigenlijk het gevoel hebben: is dat nou wel de samenleving die we willen? Nee. We hebben toch een Néderlandse samenleving waarin je integreert? Een aantal dingen dat inderdaad vanzelfsprekend wás, blijkt dat niet meer te zijn. Dus moeten we ze blijkbaar expliciteren.”

Eigenlijk krijgt Nederland onder u weer een heel ouderwets CDA terug?

„Goed zo. Dat etiket maakt me níks uit. Ik denk dat er heel veel wat verloren is gegaan, helemaal niet zo fout was.”