Nieuws/Buitenland
699296607
Buitenland

Brussel vergadert over dubieuze verkiezingen

Rutte: uitslag verkiezingen Wit-Rusland onacceptabel

Demonstranten in Misk afgelopen week. Het land is in rep en roer na een merkwaardige uitslag van de verkiezingen.

Demonstranten in Misk afgelopen week. Het land is in rep en roer na een merkwaardige uitslag van de verkiezingen.

BRUSSEL - Premier Rutte stelt dat de Wit-Russische bevolking „recht heeft op een uitslag die hun stem eerlijk weergeeft. De EU – inclusief Nederland – kan de resultaten van deze verkiezingen niet accepteren.”

Demonstranten in Misk afgelopen week. Het land is in rep en roer na een merkwaardige uitslag van de verkiezingen.

Demonstranten in Misk afgelopen week. Het land is in rep en roer na een merkwaardige uitslag van de verkiezingen.

Dat schrijft de premier op Twitter. Rutte gaat tijdens de informele Europese Raad aandringen op een ’doortastend en eensgezind Europees optreden’. „De boodschap naar het regime is helder: geweld is onacceptabel, politieke gevangenen moeten worden vrijgelaten en mensenrechten moeten worden gerespecteerd”, aldus Rutte. „De EU werkt aan gerichte sancties. Een dialoog moet leiden tot een oplossing die recht doet aan de stem van het volk.”

Ondertussen roepen ook de zogenoemde Visegrad-landen - Polen, Hongarije, Tsjechië en Slowakije - Loekasjenko op tot het houden van nieuwe verkiezingen. Loekasjenko heeft westerse leiders voor de EU-top over zijn land opgeroepen eerst hun eigen problemen op te lossen. „In plaats van naar ons te wijzen, zouden ze het moeten hebben over de protesten van de Gele Hesjes in Frankrijk of de verschrikkelijke rellen in de VS”, zei hij volgens staatspersbureau Belta.

De Wit-Russische oppositieleider Svetlana Tichanovskaja heeft de Europese Unie opgeroepen de stem van Wit-Rusland te respecteren en de uitslagen van de recente presidentsverkiezing niet te erkennen. Ze sprak in een videoboodschap vanuit Litouwen waar ze naartoe gevlucht is. De EU gaat er al vanuit dat er met de stembusgang is geknoeid om de autocratische president Aleksander Loekasjenko in het zadel te houden. Ondertussen waarschuwt de Russische president Poetin dat Europa zich niet met Wit-Rusland moet bemoeien.

De regeringsleiders van de EU overleggen woensdagmiddag over de gespannen situatie in Wit-Rusland. De digitale top is volgens voorzitter Charles Michel van de Europese Raad bedoeld om solidariteit met de Wit-Russische bevolking te betuigen nadat protesten tegen de herverkiezing van president Loekasjenko hardhandig werden neergeslagen. Hij wordt gezien als de ’laatste dictator van Europa’.

Met een einde aan het geweld, de-escalatie en dialoog kan het land volgens de EU uit de crisis komen. De EU is al bezig een sanctielijst op te stellen met personen die verantwoordelijk zijn voor het geweld, de repressie en het vervalsen van verkiezingsresultaten. Hun banktegoeden in de EU zullen worden bevroren en reizen naar Europa wordt hun ontzegd. Ook wordt gewerkt aan een voorstel voor een dialoog tussen het Loekasjenko-regime en de oppositie.

Charles Michel, voorzitter van de Europese Raad.

Charles Michel, voorzitter van de Europese Raad.

Veroordeling geweld

„Het Wit-Russische volk heeft het recht om te beslissen over zijn eigen toekomst en zelf een leider te kiezen”, twitterde Charles Michel, voorzitter van de Europese Raad. „Geweld tegen demonstranten is onaanvaardbaar en kan niet worden toegestaan.”

De snelle ontwikkelingen na de als frauduleus bestempelde herverkiezing van president Loekasjenko rechtvaardigen een EU-top, laat een bron in Brussel weten. Zo demonstreerden zondag meer dan 100.000 Wit-Russen tegen de stembusuitslag, het geweld en de vele arrestaties.

Steun in de rug

De verkiezingen waren onvrij en oneerlijk, oordeelden de EU-landen eerder al. Zij willen hertelling van de stemmen of nieuwe verkiezingen. „De unie wil een belangrijke boodschap van solidariteit sturen aan de Wit-Russische bevolking”, aldus de bron.

Loekasjenko ziet buitenlandse machten achter de protesten, of wil in ieder geval dat beeld scheppen, en heeft troepen naar de grens gestuurd voor oefeningen. De Russische president Poetin heeft positief geantwoord op een verzoek om steun van zijn buurman. De fractieleiders in het EU-parlement roepen Rusland op af te zien van openlijke of geheime bemoeienis. EU-instellingen en de lidstaten krijgen de oproep „waakzaam” te reageren op eventuele Russische acties.