Nieuws/Buitenland

Hof steekt stokje voor EU-asielvisum

Door Ruud Mikkers en Jan-Willem Navis

DE TELEGRAAF

Brussel - Wie asiel wil aanvragen in een Europees land, moet op eigen gelegenheid dat land bereiken. Het Europees Hof van Justitie vindt niet dat landen een speciaal ’asielvisum’ moeten verstrekken waarmee vluchtelingen ongehinderd naar een lidstaat kunnen reizen.

DE TELEGRAAF

Zo’n visum werkt namelijk in de hand dat mensen van tevoren een land uitkiezen waar ze willen wonen, en dat is volgens de rechters in Straatsburg niet de bedoeling. Het recht op bescherming van vluchtelingen is namelijk een recht dat in de hele EU geldt, en dan is ’shoppen’ tussen landen niet gewenst.

Syrisch gezin

Deze uitspraak doet het Hof in de zaak die een Syrisch gezin aanspande tegen de Belgische regering, met financiële steun van Vluchtelingenwerk Nederland. Bij de Belgische ambassade in Libanon vroeg de familie een reisdocument aan, dat speciaal bedoeld is om veilig en zonder mensensmokkelaars naar dat land te reizen.

Een rijke dame, de ’barmhartige barones’ gedoopt in de Belgische media, wilde de familie graag opvangen. Maar staatssecretaris Theo Francken (Asiel en Migratie) stak daar een stokje voor. Hij vreesde dat als vluchtelingen op ambassades visa verstrekt krijgen, het hek van de dam is en duizenden aanvragen zullen volgen.

Mogelijk grote gevolgen

Naar de uitspraak werd met veel belangstelling uitgekeken omdat de gevolgen groot konden zijn. Zou de rechter anders hebben beslist dan zou het Europese asielsysteem op de helling komen te staan, was de vrees bij veel regeringen.

In een advies aan het rechtscollege adviseerde de advocaat-generaal onlangs namelijk nog dat het gezin wel degelijk recht had op zo’n humanitair visum. Waren de rechters hierin meegegaan, dan had iedere asielzoeker bij elke Europese ambassade op de wereld kunnen aankloppen om een aanvraag te doen. Dat zou leiden tot chaos.

Uitspraak ook in Nederland gevolgd

Ook in Nederland werd de uitspraak met belangstelling gevolgd. Staatssecretaris Klaas Dijkhoff (Veiligheid en Justitie) wilde desnoods de wet wijzigen als de uitspraak anders was geweest.

Dijkhoff: ,,Iedereen die recht heeft op bescherming, moet die kunnen krijgen. Maar dat kan ook in de regio, dat is de insteek van het kabinet. De Visumcode, waar deze zaak over ging, is nooit bedoeld om iedereen in een slechte situatie een humanitair visum te geven.”

’Opgelucht ademhalen’

Vluchtelingenwerk Nederland betaalde een deel van de juridische bijstand van het Syrische gezin. De hulporganisatie hoopte zo voor elkaar te krijgen dat alle Schengen-landen de reisdocumenten zouden moeten verstrekken.Nu dat niet gebeurt, is dat volgens een woordvoerder van Vluchtelingenwerk goed nieuws voor mensensmokkelaars.

Hen wordt vooralsnog geen strobreed in de weg gelegd als ze voor veel geld mensen op gammele bootjes van Libië naar Italië sturen, schetst de zegsman. ,,Ze kunnen opgelucht ademhalen.” Vluchtelingenwerk hoopt dat in de komende kabinetsformatie alsnog maatregelen worden genomen om een veilige reis naar Europa mogelijk te maken voor oorlogsvluchtelingen.