Nieuws/Binnenland

Vleugellam door geldgebrek

Defensie zit stuk

Een viertal CV 90's werd in 2008 in gebruik genomen om samen met de Fennek en de Boxer de taken over te nemen van deYPR pantservoertuigen.

Een viertal CV 90's werd in 2008 in gebruik genomen om samen met de Fennek en de Boxer de taken over te nemen van deYPR pantservoertuigen.

ANP

De door chronisch geldgebrek veroorzaakte materieeltekorten bij Defensie veel grotere gevolgen dan tot nu toe bekend was. Uit een rondgang van defensievakbond VBM blijkt dat de marine vrijwel geen helikopter de lucht in kan sturen, ruim de helft van de F-16’s niet vliegt en 50 procent van de zware pantservoertuigen stilstaat.

Een viertal CV 90's werd in 2008 in gebruik genomen om samen met de Fennek en de Boxer de taken over te nemen van deYPR pantservoertuigen.

Een viertal CV 90's werd in 2008 in gebruik genomen om samen met de Fennek en de Boxer de taken over te nemen van deYPR pantservoertuigen.

ANP

Defensie loopt op haar tandvlees, zo bleek al uit rapportages die minister Hennis van Defensie de afgelopen jaren aan de Tweede Kamer stuurde. Exacte cijfers die de ernst van de situatie duidelijk maken, geeft de krijgsmacht alleen niet. Het zou in strijd zijn met de ’operationele veiligheid’. Daarom reageert Defensie ook inhoudelijk niet op informatie die medewerkers via hun vakbond naar buiten brengen. Zij hebben die stap gezet omdat ze volgens de VBM volstrekt moedeloos worden van de huidige situatie.

Het pijnlijkste verhaal dat ze melden gaat over de nog vrijwel nieuwe NH90 helikopters. Nederland heeft er achttien. Ze zijn vooral bedoeld als boordheli voor de marine. Slechts twee kunnen er de lucht in. Nog niet bekend was hoe dat kan.

Volgens VBM-voorzitter Jean Debie komt het doordat het aan geld ontbreekt om voldoende van de speciale F44 brandstof in te slaan. De tekorten zijn duidelijk zichtbaar in het aantal vlieguren. „In het laatste kwartaal van vorig jaar mikte de marine op 611 vlieguren; het werden er 378. Over het hele jaar bleef het aantal vlieguren dertig procent achter bij de doelstelling”, weet de vakbondsman.

De Helderse marinehaven ligt momenteel vol. Schepen aan de kade in plaats van op zee is een teken van armoe. Het ontbreekt aan onderdelen om oorlogsbodems varend te krijgen. Hennis schreef dat er ’veel onderdelen van systemen worden herverdeeld’. Wat precies werd echter niet duidelijk. Debie weet het wel. „Het gaat om essentiële onderdelen zoals radar, satellietnavigatie en communicatieapparatuur. Ze worden uit het ene schip gehaald en zonder revisie overgezet op het andere. Alleen zo kunnen de schepen op missie.”

De herverdeling van materiële armoede heeft binnen de krijgsmacht een naam gekregen: kannibalisatie. Het gebeurt op grote schaal bij allerlei soorten voertuigen. Zelfs Apache gevechtshelikopters (aanschafprijs: 20 miljoen euro per stuk) worden uit elkaar gehaald om reservedelen te krijgen waarmee technici andere vliegend kunnen houden.

Ook de 61 F-16’s die ons land nog heeft, kunnen lang niet allemaal de lucht in. Hennis schreef vorig jaar herfst dat er dit jaar genoeg zullen zijn om de vereiste inzetnorm te halen. Dat klinkt positief. Wie weet dat die norm elf toestellen is, krijgt een ander beeld. „Er kunnen er 19 missies vliegen. Vier in de Baltische staten voor de Baltic Air Police, en vijftien in Nederland voor de bescherming van het eigen luchtruim. Dat is het”, weet Jean Debie. „Er staan er nog zes in de VS voor training en opleidingen en de rest kan niet vliegen vanwege onderhoud of omdat er geen reservedelen zijn om ze te repareren.”

Ook de ruggengraat van de Koninklijke Landmacht die wordt gevormd door de CV90 en Fennek pantservoertuigen is zwaar overbelast. Volgens Defensie neemt de beschikbaarheid van zowel het CV90 gevechtsvoertuig als het Fennek verkenningsvoertuig toe. De vakbond hoort vooral dat het niet goed gaat. Ruwweg de helft van de zware militaire voertuigen staat stil omdat er ook hier geen reservedelen zijn om ze te repareren.

De materieelproblemen waren in de aanloop naar de verkiezingen een belangrijk politiek onderwerp. Tijdens de campagne gaat het er vrijwel niet meer over. Daardoor vrezen Jean Debie en zijn collega Anne Marie Snels van de AFMP dat beloofde miljarden voor Defensie de formatietafel niet zullen overleven.

„Er is jaarlijks twee miljard euro extra nodig om de boel op orde te krijgen. Wil je broodnodig materieel als vrachtwagens vervangen, dan moet er nog meer bij”, weet Snels. „Komt dat geld er niet, dan krijgen de militairen grotere problemen met de uitvoering van taken”, vult Debie aan. „De commandanten van de landmacht, luchtmacht en marine zullen steeds meer ’nee’ moeten zeggen tegen politieke opdrachten.”