Nieuws/Buitenland
737500604
Buitenland

Etienne Boerenveen en Jimmy Stolk vrijgesproken

Bouterse veroordeeld tot 20 jaar cel voor Decembermoorden

PARAMARIBO - Update - President Desi Bouterse is in Paramaribo veroordeeld tot twintig jaar cel voor zijn betrokkenheid bij de Decembermoorden. Dat staat gelijk aan de eis van de aanklagers. Bouterse gaat in hoger beroep.

In de rechtbank in Paramaribo klonk applaus en waren er tranen bij de nabestaanden nadat het vonnis werd uitgesproken. De rechtszaak tegen Bouterse en 24 andere verdachten sleept zich al jaren voort. Zij stonden terecht voor de moord op vijftien prominente tegenstanders van het militaire regime, onder leiding van Bouterse. De vijftien werden in de nacht van 7 op 8 december 1982 vermoord in Fort Zeelandia in Paramaribo.

Dat het vonnis vandaag werd uitgesproken kwam uiteindelijk als een verrassing. De verdachten waren opgeroepen in de veronderstelling dat zij de datum van de uitspraak te horen zouden krijgen. Het voorlezen van het vonnis van meer dan honderd pagina’s duurde ruim vier uur. Het stond vol met belastende getuigenverklaringen. Zoals van Fred Derby, de enige overlevende van de decembermoorden. Hij verklaarde voor zijn dood in 2001 dat voor hem vaststond dat Bouterse in die bewuste nacht de beslissingen nam.

Mogelijk niet in cel

Advocaat Gerard Spong noemt het een „historische dag voor Suriname.” Spong strijdt al negentien jaar voor gerechtigheid voor de nabestaanden. „Deze moedige rechters hebben de rechtsstaat een grote dienst bewezen.”

Of Bouterse daadwerkelijk in de cel zal belanden is nog zeer onduidelijk. Er werd door de Krijgsraad geen gevangenneming opgelegd. Advocaat Spong vermoedt dat ze dat hebben gedaan „om sociale onrust te vermijden.” President Bouterse zelf is op dit moment in China, waar hij op staatsbezoek is. Daarna reist hij mogelijk nog naar Cuba.

Desi Bouterse, uiterst links, bij het staatsbezoek aan China, samen met premier Li Keqiang.

Desi Bouterse, uiterst links, bij het staatsbezoek aan China, samen met premier Li Keqiang.

De advocaat van Bouterse heeft aangegeven dat hij in hoger beroep gaat tegen de uitspraak. Maar er wordt ook driftig gespeculeerd over de optie om de president gratie te verlenen, zodat hij geen straf hoeft uit te zitten.

Theoretisch zou Bouterse dat zelf kunnen doen. Toch is advocaat Spong daar niet heel erg bang voor. Volgens hem zou dat door een toekomstige regering namelijk gewoon weer teruggedraaid kunnen worden. „Het zou wel het meest ultieme bewijs zijn dat hij lak heeft aan de rechtsstaat”, aldus Spong.

Mega-proces

De afgelopen jaren probeerde Bouterse al op verschillende manieren een veroordeling te voorkomen. In 2012 werd door het parlement een omstreden amnestiewet aangenomen, waardoor vervolging niet meer mogelijk was. In 2016 besloot de Krijgsraad dat die wet niet rechtsgeldig was. Daarna probeerde Bouterse aan de wet te ontsnappen door een omstreden artikel in de grondwet te gebruiken. Volgens advocaat Spong hebben de pogingen van Bouterse om het proces te belemmeren uiteindelijk juist meegewogen in de strafmaat.

Twee andere verdachten, Etienne Boerenveen en Jimmy Stolk, zijn eerder vandaag vrijgesproken. Tegen Etienne Boerenveen had het Openbaar Ministerie eerder ook twintig jaar cel geëist. Hij werd na hoofdverdachte Desi Bouterse gezien als belangrijkste verdachte. Voor Stolk was al vrijspraak geëist.

Het OM werd niet-ontvankelijk verklaard in de zaak tegen Arthy Gorré, die inmiddels is overleden. Tegen hem was ook twintig jaar cel geëist voor zijn aandeel in de moord op vijftien politieke tegenstanders van Bouterse op 8 december 1982 in Fort Zeelandia. Van de in totaal 25 verdachten zijn er inmiddels zes overleden.

Boerenveen

In de zaak van Boerenveen, die destijds bataljonscommandant was, vindt de krijgsraad niet bewezen dat hij aanwezig was bij het doodschieten van de slachtoffers in de nacht van 7 op 8 december. Een getuige meldde eerder dat hij had gezien dat Boerenveen op 8 december 1982 Surendre Rambocus uit zijn cel had gehaald en naar Fort Zeelandia had gebracht. Daar werd Rambocus gedood.

Een van de verdachten, Etienne Boerenveen (links) en de broer van Cyrill Daal, een van de slachtoffers, Eddie Daal (rood hemd), ontmoetten elkaar in 2007 bij de ingang van de rechtbank op de marinebasis in het plaatsje Boxel, net buiten Paramaribo.

Een van de verdachten, Etienne Boerenveen (links) en de broer van Cyrill Daal, een van de slachtoffers, Eddie Daal (rood hemd), ontmoetten elkaar in 2007 bij de ingang van de rechtbank op de marinebasis in het plaatsje Boxel, net buiten Paramaribo.

Ook is volgens de krijgsraad niet bewezen dat Boerenveen wist van het draaiboek waarin de moord beschreven zou staan. Het is wel zo dat Boerenveen het alarmplan heeft geactiveerd. Omdat het in die periode in Suriname zeer onrustig was, was het volgens de krijgsraad niet onlogisch dat Boerenveen die opdracht kreeg en uitvoerde.

President-commissaris van Staatsolie

Momenteel is Boerenveen president-commissaris van Staatsolie in het kabinet van president Desi Bouterse. Hij wordt gezien als een vertrouweling van Bouterse. Tijdens de moorden op vijftien politieke tegenstanders van Desi Bouterse op 8 december 1982 was Etienne Boerenveen bataljonscommendant. Hij schopte het na een opleiding in Nederland tot kolonel in het Nationaal Leger van Suriname.

In 1986 werd Boerenveen in Miami in de Verenigde Staten gearresteerd vanwege betrokkenheid bij drugshandel. Daarvoor kreeg hij een celstraf van twaalf jaar, maar hij kwam in 1991 vervroegd vrij. Daarna keerde hij terug naar Suriname en nam hij weer dienst in het leger.

Onduidelijkheid uitspraak

Eddy Wijngaarde, een van de nabestaanden van de slachtoffers, is niet verrast over de uitspraken van de krijgsraad. Hij is wel verrast dat de krijgsraad vrijdag toch uitspraak doet in verschillende zaken; dit was tot vrijdag niet echt duidelijk.

De zitting in Paramaribo vrijdag is omgeven met strenge veiligheidsmaatregelen. Er zijn veel militairen en agenten op de been.