Nieuws/Binnenland
742161615
Binnenland

Coronacrisis: woensdag 16 juni

LIVE | Coronaminister De Jonge hoopt op positief advies inenten jongeren

’Coronaminister’ Hugo de Jonge tijdens een persmoment afgelopen week.

’Coronaminister’ Hugo de Jonge tijdens een persmoment afgelopen week.

Al ruim een jaar worden Nederland en de wereld in de greep gehouden door het uit China overgewaaide coronavirus. Landen ontwaken uit lockdowns en beperkende maatregelen. Vlak voor de vakanties lijkt Europa weer geel te kleuren. Wat gebeurt er vandaag? Volg hier het laatste nieuws.

’Coronaminister’ Hugo de Jonge tijdens een persmoment afgelopen week.

’Coronaminister’ Hugo de Jonge tijdens een persmoment afgelopen week.

Demissionair minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge hoopt dat alle jongeren vanaf 12 jaar zo snel mogelijk gevaccineerd kunnen worden tegen het coronavirus. Hij neemt daarover wel pas een besluit nadat de Gezondheidsraad advies hierover heeft uitgebracht, zei hij woensdagmiddag.

De Jonge zegt te hopen dat met het inenten van jongeren een nieuwe besmettingsgolf in het najaar kan worden voorkomen. Ook wil hij graag de kans op besmettingen in klassen terugdringen. Jongeren kunnen eraan bijdragen dat de samenleving „zo goed mogelijk beschermd” zal zijn, aldus de bewindsman. Hij zei erbij dat hij niet wil vooruitlopen op het advies van de raad. Als jongeren onder de 18 in aanmerking zullen komen, zullen zij volgens De Jonge niet voor half augustus aan de beurt zijn voor de eerste prik.

Met het huidige tempo zal het waarschijnlijk niet lang meer duren voordat alle Nederlanders van 18 jaar en ouder de kans hebben gekregen om een afspraak te maken. De grote vraag is nog of de GGD’en daarna verder kunnen gaan met het vaccineren van alle jongeren onder de 18 jaar die dat willen.

„We zijn ons bewust van de snelheid van de vaccinatiecampagne”, aldus een woordvoerder van de Gezondheidsraad. „Tegelijk is een zorgvuldige weging van nut en risico belangrijk. Dat proces is nog niet klaar.”

Het ministerie wijst erop dat het vraagstuk „complex is”, mede vanwege de ethische kant ervan. Voor de meeste gezonde jongeren is een coronabesmetting immers niet echt gevaarlijk, zegt een woordvoerster. „Ze nemen het vaccin dan eigenlijk voor een deel ook om immuniteit van de bevolking te bereiken.”

Intussen gaan de uitnodigingen in een hoog tempo de deur uit. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) verwacht dat deze week bijna 1,5 miljoen prikken worden gezet. Sinds woensdag kunnen mensen die zijn geboren in 1997 en 1998 een afspraak maken. In dit tempo kan binnen nu en een week de laatste leeftijdsgroep aan de beurt komen, die in 2003 is geboren.

Jongeren met een medische indicatie van 12 jaar en ouder worden deze maand nog uitgenodigd. De Gezondheidsraad adviseerde het kabinet precies een week geleden om hen in elk geval een vaccin aan te bieden. Dat advies nam het kabinet over. De Jonge liet eerder weten dat het om ongeveer 60.000 tot 100.000 jongeren gaat. Het gaat ook om tieners die zelf gezond zijn maar een zieke huisgenoot hebben.

Nederland heeft inmiddels meer dan 13 miljoen prikken gezet. Dit zijn zowel eerste inentingen als herhaalvaccinaties. Minister De Jonge maakte het nieuwe cijfer woensdag bekend, vier dagen na de 12 miljoenste prik en acht dagen na de 11 miljoenste prik.

00.00 - Duits coronavaccin van CureVac maar voor 47 procent effectief

Het coronavaccin van de Duitse biofarmaceut CureVac is in de laatste proef slechts 47 procent effectief gebleken tegen het coronavaccin, dat heeft het bedrijf woensdagavond laat laten weten. Daarmee voldoet het vaccin nog niet aan de geëiste criteria en komt de levering van miljoenen coronavaccins aan Europese lidstaten mogelijk in gevaar. Het bedrijf verwachtte in het vierde kwartaal vaccins te gaan leveren.

De wereldgezondheidsorganisatie WHO ziet graag een effectiviteit van 70 procent voor een coronavaccin. De Europese Unie heeft een bestelling van 450 miljoen doses van het CureVac-vaccin uitstaan, mits dat wordt goedgekeurd. Daarvan zouden er zo’n 8,7 miljoen naar Nederland gaan.

Het vaccin met de naam CVnCoV is getest op ongeveer 40.000 proefpersonen in Europa en Latijns-Amerika. „In de ongekende context van ten minste 13 virusvarianten die circuleren binnen de onderzoekspopulatie, had CVnCoV een tussentijdse vaccineffectiviteit van 47 procent tegen de ziekte van Covid-19 voor alle varianten. Daarmee voldeed het niet aan de vooraf gespecificeerde succescriteria”, meldt CureVac in een verklaring.

17.30 - ’Verplichte prik voor Brits zorgpersoneel’

De Britse autoriteiten gaan werknemers in Engelse verpleeghuizen voor ouderen verplichten om zich te laten inenten tegen het coronavirus. Dat zei gezondheidsminister Matt Hancock woensdag in het parlement. Mogelijk gaat de vaccinatieplicht later ook voor andere zorgmedewerkers gelden.

Hancock benadrukte dat gevaccineerden niet alleen zichzelf beschermen, maar ook de mensen om zich heen. De vaccinatieplicht moet voorkomen dat ouderen besmet raken en overlijden. De minister vindt het verstandig en redelijk dat de plicht gaat gelden voor mensen die werken met „de meest kwetsbare mensen” in de samenleving.

Medewerkers die niet ingeënt willen worden, riskeren volgens de BBC overplaatsing of ontslag. Mensen die om medische redenen niet ingeënt kunnen worden, zouden niet onder de nieuwe regelgeving vallen. Het blijft mogelijk niet bij een vaccinatieplicht voor verpleeghuispersoneel. De regering overweegt vaccinaties verplicht te stellen voor iedereen die in de gezondheidszorg werkt. Daar wordt onderzoek naar gedaan.

Zo’n vaccinatieplicht ligt erg gevoelig. Zorgorganisaties hebben gewaarschuwd dat het nu al lastig is om aan voldoende personeel te komen. Ze vrezen dat medewerkers straks opstappen vanwege de vaccinatieplicht. The Guardian voorspelt dat de regering ook een juridisch gevecht tegemoet gaat. Zorgmedewerkers zullen vermoedelijk voor de rechter aanvoeren dat ze het recht hebben om zelf te bepalen wat er met hun lichaam gebeurt.

Het zou de bedoeling zijn dat medewerkers van verpleeghuizen zestien weken de tijd krijgen om zich te laten inenten. De regering wil zo iets doen aan de relatief lage vaccinatiegraad onder een deel van het personeel van verpleeghuizen. Er zijn volgens de BBC nog veel locaties waar minder dan 80 procent van de medewerkers is gevaccineerd.

16.06 - Meerdere testlocaties door warmte eerder dicht

14.45 - LUMC: huidprik coronavaccin is veilig en effectief

Het toedienen van het Moderna-coronavaccin in de huid in plaats van de spier is veilig en effectief, concludeert het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) na een eerste onderzoek. Het voordeel van de huidprik is volgens de onderzoekers dat er een veel kleinere hoeveelheid vaccin nodig is.

„In stadium 1 van ons onderzoek hebben we gezien dat toediening van een tiende van de dosis in de huid veilig is, en dat er zelfs met deze lage dosis bij alle deelnemers antistoffen werden opgewekt, vergelijkbaar met het niveau van iemand die Covid-19 heeft doorgemaakt”, zegt Geert Roozen, arts-onderzoeker infectieziekten.

In de huid vaccineren is geen nieuwe techniek, maar het was tot nog toe onbekend of dit ook bij coronavaccins werkt. De onderzoekers ronden nu de tweede fase van het onderzoek af. Daarin stellen ze vast dat ook een vijfde van de dosis veilig is om in de huid toe te dienen.

De wetenschappers zoeken deelnemers voor stadium 3 van de studie. „Hierin kijken we net als in stadium 2 of een vijfde van de normale dosis evenveel antistoffen opwekt als de spierdosis, maar dan bij een grotere groep deelnemers. Omdat de vaccinatiecampagne in Nederland zo goed loopt, is het een uitdaging om nog mensen te vinden die niet gevaccineerd zijn”, vertelt Roozen.

Bezorgd dat door de campagne in Nederland de huidvaccinatie overbodig wordt, zijn de onderzoekers niet. „Er is in grote delen van de wereld nog vaccinatieschaarste. Met dezelfde hoeveelheid vaccin kunnen straks vijf keer meer mensen worden gevaccineerd”, aldus Anna Roukens, internist-infectioloog en onderzoeksleider.

Voor het laatste deel van het onderzoek hopen de onderzoekers 165 deelnemers te vinden. Aan fase 1 en 2 deden respectievelijk 10 en 30 mensen meer. Naar verwachting wordt het onderzoek na de zomer afgerond.

13.46 - Frankrijk eindigt avondklok op 20 juni

De avondklok in Frankrijk verdwijnt komende zondag 20 juni. Vanaf die dag mag iedereen weer zo lang als hij wil buiten zijn. De regering heeft besloten de afschaffing van de onpopulaire maatregel met tien dagen te vervroegen.

De avondklok was ingevoerd in de strijd tegen het coronavirus. De spertijd van 23.00 uur tot 06.00 uur had eigenlijk tot 30 juni moeten gelden.

Volgens de Franse premier Castex verbetert de situatie sneller dan verwacht. Vanaf donderdag zijn mondkapjes buiten niet meer verplicht.

12.15 - Johnson & Johnson haalt beloofde leveringen dit kwartaal niet

De farmaceut Johnson & Johnson kan niet aan zijn leveringsverplichtingen van het tweede kwartaal voldoen, verwacht de Europese Commissie. Door problemen met de productie van coronavaccins in de Verenigde Staten komt het bedrijf niet aan de afgesproken 55 miljoen voor eind juni, zegt een woordvoerder. Het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) staat niet toe dat 17 miljoen doses die uit een fabriek in Baltimore komen in Europa worden gebruikt.

„Als gevolg van de niet vrijgegeven doses, is het bedrijf naar verwachting niet in staat om de 55 miljoen vaccins tegen het eind van dit kwartaal te leveren”, zegt een woordvoerder tegen persbureau Reuters. Om veiligheidsredenen worden de doses, die per ongeluk in de fabriek zouden zijn gemengd met ingrediënten voor het AstraZeneca-vaccin, geweerd van de Europese markt.

11.18 - Ook Belg kan voor het eerst op pad met Europese coronareispas

België heeft woensdag de eerste coronacertificaten verstrekt die reizen door de Europese Unie gemakkelijker moeten maken. Een aantal EU-landen accepteert de reispas al, waarmee de drager kan laten zien dat hij of zij is ingeënt, negatief is getest of de ziekte heeft doorstaan en daardoor is beschermd.

Het certificaat, dat met een QR-code werkt, kan sinds woensdagochtend worden gedownload of op papier worden aangevraagd. De voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, was een van de eersten. Ze begint woensdag aan een reis langs EU-landen om hun aanvraag voor geld uit het coronaherstelfonds te bespreken en gaat het certificaat dan meteen uitproberen.

„Ik ben heel nieuwsgierig om uit te proberen en te weten te komen hoe dit certificaat zal werken”, zei Von der Leyen. Ze gaat eerst naar Portugal. Daarna volgt Spanje en later deze week volgen Griekenland, Denemarken en Luxemburg.

De Belgische overheid benadrukt dat de EU-regels waarop het certificaat berust pas op 1 juli ingaan. Sommige EU-landen kunnen het certificaat al wel uitlezen en accepteren dat ook als bewijs, maar dat geldt nog niet voor iedereen op elk moment. Hoewel reizigers het in de praktijk dus al kunnen gebruiken, kunnen zij daarop nog niet in alle gevallen rekenen, legt een woordvoerder uit.

10.22 - Thuiswerkverplichting vervalt eind deze maand in Duitsland

De Duitse thuiswerkverplichting vervalt aan het einde van de maand. De rechterhand van de Duitse bondskanselier Merkel, kabinetschef Helge Braun, heeft tegen het blad WirtschaftsWoche gezegd dat het één van de verplichtingen is uit de noodwet die de centrale regering in april afkondigde tegen de coronapandemie, en die noodwet geldt tot 30 juni.

Angela Merkel noemde dat de noodrem, omdat volgens haar de deelstaten nalieten doelmatig de verspreiding van het virus tegen te gaan en daarom moesten de ingezette versoepelingen gestopt worden. Nu het veel beter gaat wordt Merkels ’noodrem’ niet verlengd en vervallen de extra maatregelen inclusief de thuiswerkverplichting.

09.45 - Partijgenoten Johnson: dit moet laatste verlenging lockdown zijn

De geplande verlenging van de lockdown in Engeland zorgt voor grote onvrede binnen de Conservatieve Partij van premier Boris Johnson. Veel conservatieve parlementariërs hebben duidelijk gemaakt dat het de laatste keer is dat ze de regering zullen steunen bij zo’n stemming, zeggen ingewijden.

De regering stelde begin dit jaar een strenge lockdown in en heeft die de afgelopen maanden stapsgewijs versoepeld. Johnson had gehoopt op 21 juni de laatste beperkingen te kunnen schrappen. Die datum was in Britse media al bestempeld tot ’Vrijheidsdag’, maar deze week bleek dat de premier een volledige heropening van de samenleving nog niet aandurft.

De regering maakt zich zorgen over de snelle verspreiding van de deltavariant van het coronavirus, die voor het eerst is opgedoken in India. Johnson laat de lockdown met vier weken verlengen zodat miljoenen extra Britten een tweede dosis kunnen krijgen van een coronavaccin. Zo kunnen volgens hem mogelijk duizenden levens worden gered.

08.55 - Wie in 1997 is geboren, kan afspraak voor coronaprik maken

De laatste groepen volwassenen krijgen deze dagen een uitnodiging voor vaccinatie tegen het coronavirus. Mensen uit 1997 en 1998 kunnen vanaf woensdag een afspraak maken voor vaccinatie tegen het coronavirus. De jongsten in deze groep zijn nog 22, de oudsten hebben net hun 24e verjaardag gevierd. Zij krijgen, net als andere twintigers en dertigers, het coronavaccin van Pfizer/BioNTech of dat van Moderna.

Eerder deze week werden mensen uit 1994, 1995 en 1996 al uitgenodigd, en vorige week waren mensen uit 1985 tot en met 1993 aan de beurt. Als er geen problemen opdoemen, duurt het nog een paar dagen voor de laatste volwassenen zijn uitgenodigd. Deze mensen zijn geboren in 2003. Het kabinet hoopt dat voor half juli elke volwassene die dat wil een eerste prik heeft gehad.

Volgens het coronadashboard van de overheid zijn er tot nu toe zo’n 12,6 miljoen prikken gezet. Daar zitten eerste en tweede prikken bij.

Eind juni moeten de eerste kwetsbare kinderen van 12 jaar en ouder worden uitgenodigd. Het kabinet besloot woensdag dat zij ook in aanmerking komen voor vaccinatie. Dit zijn bijvoorbeeld jongeren met immuunziektes, kanker, longproblemen, obesitas of het syndroom van Down. Als zij besmet raken, is de kans dat zij er ernstig ziek van worden groter dan bij hun leeftijdsgenoten. Bovendien moesten zij het afgelopen jaar meer dingen mijden om besmetting te voorkomen. Na vaccinatie kunnen zij weer een sociaal leven opbouwen. Sommige gezonde kinderen kunnen ook een prik krijgen, wanneer iemand bij hen in huis ernstig ziek is of grote medische risico’s loopt. Het gaat waarschijnlijk om 60.000 tot 100.000 jongeren en volgens de overheid zal dit geen grote gevolgen hebben voor de rest van de vaccinatiecampagne.

07.35 - New York: ’Tijd om terug te keren naar ons oude leven’

New York schrapt vrijwel alle maatregelen die verspreiding van het coronavirus moesten tegengaan. De Amerikaanse staat gold vorig jaar nog als een coronabrandhaard, maar inmiddels heeft ruim 70 procent van de volwassen inwoners er minstens één dosis gehad van een coronavaccin. Gouverneur Andrew Cuomo zei dinsdag dat het tijd is om „terug te keren naar ons oude leven.”

Het besluit betekent volgens lokale media dat bioscopen weer kunnen volstromen en dat tafels in restaurants niet meer op ruime afstand van elkaar gezet hoeven te worden. Ook het controleren van de lichaamstemperatuur van mensen die gebouwen binnengaan behoort tot het verleden. Sportcentra, kappers en andere bedrijven zijn ook niet meer verplicht om klanten te vragen hun contactinformatie achter te laten.

Cuomo sprak over een „belangrijke mijlpaal.” Ondanks die jubelstemming zijn de autoriteiten niet onverdeeld tevreden over het verloop van de vaccinatiecampagne. In stadsdelen als de Bronx en Brooklyn in de stad New York blijft de vaccinatiebereidheid onder de bevolking achter.

New York viert met een vuurwerkshow dat zeventig procent van de bevolking een vaccin heeft gekregen.

New York viert met een vuurwerkshow dat zeventig procent van de bevolking een vaccin heeft gekregen.

De autoriteiten proberen twijfelaars met allerlei speciale acties ervan te overtuigen om zich toch te laten inenten. Zo wordt een priklocatie geopend in het Empire State Building. Mensen die zich daar laten inenten, mogen daarna gratis naar het observatieplatform op de 86e verdieping van de beroemde wolkenkrabber. Kaartjes kosten normaliter tientallen dollars.

Ook op andere plaatsen in het land worden coronamaatregelen geschrapt. De VS hebben met circa 600.000 overleden patiënten wereldwijd het hoogste dodental door de pandemie gemeld, maar behoren internationaal ook tot de koplopers op vaccinatiegebied. Californië, waar 72 procent van de volwassenen zeker één vaccindosis heeft gehad, trok dinsdag ook vrijwel alle coronamaatregelen in. Gouverneur Gavin Newsom noemde dat „heropeningsdag.”

07.05 - ’Top VWS wist dat Van Lienden loog over distributiedeal met KLM’

De top van het ministerie van Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) ging met de stichting Hulptroepen van Sywert van Lienden in zee, terwijl men wist dat er was gelogen over een distributieketen zonder winstoogmerk die Van Lienden had opgezet met KLM voor het invliegen van mondkapjes. Dat meldt onderzoeksplatform Follow the Money.

Eind maart 2020 zette het Landelijk Consortium Hulpmiddelen (LCH) met luchtvaartmaatschappij KLM een luchtbrug op tussen China en Nederland. De inkooporganisatie en KLM spraken af dat die verbinding uitsluitend zou worden ingezet voor de overheid en niet voor de stichting van Van Lienden. Toch liet Van Lienden meermalen onterecht weten zaken te doen met de KLM. „In elke presentatie werd KLM genoemd. Van Lienden heeft lang geclaimd dat KLM een partner was”, zegt VWS-topambtenaar Mark Frequin.

De top van VWS wist dat de claim van Van Lienden vals was. Toch dreigde zijn stichting een concurrent van het LCH te worden, in de ogen van de toen verantwoordelijk minister Martin van Rijn (Medische Zorg): „Hij vreesde dat het LCH en de Hulptroepen van Van Lienden tegen elkaar gingen opbieden en zo de prijzen nog verder zouden opdrijven”, aldus Frequin.

De Tweede Kamer wil dat Van Lienden en zijn zakenpartners Bernd Damme en Camille van Gestel de 28 miljoen euro die ze verdiend hebben met de mondkapjesdeal, teruggeven aan de belastingbetaler.