Nieuws/Binnenland
747671057
Binnenland

Kaag haalt midden in stroeve formatie hard uit naar Rutte

Sigrid Kaag tijdens de HJ Schoo-lezing.

Sigrid Kaag tijdens de HJ Schoo-lezing.

Amsterdam - Midden in de toch al stroeve formatie haalt D66-leider Sigrid Kaag indirect uit naar haar VVD-collega Mark Rutte. In haar HJ Schoo-lezing opent ze de aanval op het leiderschap van de demissionair premier en plaatst ze zichzelf, na vier jaar onder Rutte minister te zijn geweest, juist buiten die Haagse werkelijkheid.

Sigrid Kaag tijdens de HJ Schoo-lezing.

Sigrid Kaag tijdens de HJ Schoo-lezing.

Ruim vijf maanden nadat Kaag met ’hier scheiden onze wegen’ al een keer afstand nam van Rutte, pookt ze het vuur weer nadrukkelijk op. Het is Kaag opgevallen dat de Nederlandse politiek in haar woorden ’wordt bedreven door koffie te drinken, relaties te managen, en binnenskamers spelletjes te spelen met partijpolitieke emotie’. Ze neemt nadrukkelijk afstand van wat zij ’regelen, ritselen zonder visie’ noemt.

Kaag ziet zichzelf eerder als een John F. Kennedy die de strijd aanbond met nucleaire wapens, zij ziet nu ook ’zo’n moment’, maar dan met klimaatverandering. „Ook wij leven in tijden waarin wij niet langer om het besef heen kunnen dat immense verantwoordelijkheid voor het voortbestaan van onze planeet in onze sterfelijke handen ligt.”

Kaag wil rap tempo maken met klimaatmaatregelen. „U zult begrijpen dat ik geen geloofwaardig onderdeel kan zijn van een kabinet dat geen dramatische en ultieme versnelling inzet in de Nederlandse klimaatpolitiek.”

Politieke managers

De D66-leider waarschuwt in haar lezing voor de gevolgen van ’politieke managers’, een sticker die vaak op Rutte wordt geplakt: „Als je de politieke managers te lang hun gang laat gaan, als politiek niet langer als middel wordt gezien maar als doel op zich, als beheren en accommoderen zijn uitgegroeid tot hoogste ideaal, betaalt de samenleving daarvoor uiteindelijk de hoogste prijs.”

Kaag zegt dat iedereen lessen heeft te leren over ’medemenselijkheid, betrouwbaarheid, openheid en effectief bestuur’, en neemt daarbij Rutte weer impliciet op de korrel: „Dat geldt ook voor degenen die om het hardst roepen hoe onwijs gaaf ons ’landje’ is.”

Dat de D66-leider zelf onderdeel was van het kabinet-Rutte III, laat Kaag niet geheel onbenoemd. „Ik heb zelf niet genoeg gedaan om een wijziging van koers af te dwingen”, zegt ze bijvoorbeeld over de Nederlandse houding in Europa. Maar ze probeert zichzelf na vier jaar ministerschap toch als buitenstaander neer te zetten: „Soms heb ik het gevoel dat ik me op een ander spoor begeef dan mijn tegenstrevers en collega’s in de politiek.”

Formatie

De vraag is wat Kaags nauwelijks verholen uithalen naar Rutte doen voor de sfeer in de formatie, die al bepaald niet goed is. Vertrekkend informateur Mariëtte Hamer constateerde vorige week dat partijen te veel met beeldvorming en elkaar bezig zijn. De D66-leider laakt nu Ruttes nadruk op relatiemanagement, maar verwacht wel dat hij het voortouw neemt om de formatie vlot te trekken.

Dat bij D66 achter de schermen valt te horen dat zij een minderheidskabinet liever aangaan zonder het CDA, zorgt inmiddels ook voor irritatie bij CU, waar men zich afvraagt hoeveel partijen er nog worden uitgesloten. De PvdA is überhaupt geen voorstander van een minderheidskabinet. En bij PVV-leider Geert Wilders is de slechte sfeer tussen Rutte en Kaag ook opgevallen: „VVD en D66 willen allebei wat anders. En ze mogen elkaar totaal niet, hebben de chemie van een mortuarium.”

Het is vanaf deze week aan beoogd informateur Johan Remkes, die op groen licht van de Tweede Kamer lijkt te kunnen rekenen, een zoveelste poging te wagen de formatie weer op de rails te krijgen.

Luister voor het laatste nieuws in de formatie ook naar de podcast Afhameren met Wouter de Winther: