747941
Buitenland

Catalaanse premier vraagt mandaat

Puigdemont schort onafhankelijkheid op

Carles Puigdemont spreekt de zaal toe.

Carles Puigdemont spreekt de zaal toe.

BARCELONA - UPDATE - De Catalaanse premier Carles Puigdemont heeft dinsdag in een toespraak in het parlement in Barcelona de onafhankelijkheid niet uitgeroepen, maar wel om een mandaat gevraagd dat te doen. Maar hij beklemtoonde dat er dan meteen tijd moet worden ingeruimd voor onderhandelingen met Spanje. Dan moeten de conflicten worden opgelost.

Carles Puigdemont spreekt de zaal toe.

Carles Puigdemont spreekt de zaal toe.

Onze correspondent Hilde Postma in Spanje volgt de laatste ontwikkelingen, haar tweets lees je onderaan dit artikel (terug).

De radicale nationalist Puigdemont lijkt daarmee terug te deinzen voor de verwachte eenzijdige verklaring van onafhankelijkheid. Het heeft volgens hem ook voor veel verdeeldheid en spanning in Catalonië gezorgd. De plotselinge gematigdheid van Puigdemont is volgens waarnemers waarschijnlijk een gevolg van de groeiende angst in de regio dat de economie van Catalonië instort als het haastig de banden met Spanje en de EU verbreekt.

Puigdemont zei dat het parlement hem opdracht moet geven de onafhankelijkheid uit te roepen, maar dat de consequenties daarvan onmiddellijk moeten worden opgeschort. Dan kan tijdens de ’opgeschorte onafhankelijkheid’ met Madrid worden onderhandeld om de conflicten op te lossen. Hij wil daarbij ook internationale bemiddeling.

De drie kwartier durende rede van Puigdemont zorgde voor ontnuchtering bij zijn achterban. Tienduizenden separatisten hadden zich in de buurt van het parlementsgebouw verzameld met onafhankelijkheidsvlaggen en rozen in afwachting van het feest. Ze volgden de toespraak op een groot scherm. Aanvankelijk heerste er op het plein een jubelstemming, maar uiteindelijk klonken slechts fluitconcerten. De menigte droop teleurgesteld af.

Spaanse media noemen de ’opgeschorte onafhankelijkheid’ een Sloveens model. Ze verwijzen naar het begin van de afscheidingsoorlogen in ex-Joegoslavië in 1991. Toen werd met Europese bemiddeling van onder anderen de Nederlander Hans van den Broek in het Kroatische Brioni een vredesakkoord gesloten. Het akkoord moest de nieuwe Balkanoorlog in de kiem te smoren.

Kroatië en Slovenië die zich van Joegoslavië hadden afgescheiden, verplichtten zich hun onafhankelijkheid feitelijk drie maanden op te schorten om te onderhandelen met Belgrado. Het akkoord leidde uiteindelijk tot een einde aan de vijandelijkheden in Slovenië maar niet in Kroatië.

Rajoy reageert woensdag

De Spaanse minister-president Mariano Rajoy heeft niet meteen gereageerd op de ’onafhankelijkheidstoespraak’ van deelstaatpremier Carles Puigdemont in Barcelona. Woensdagmiddag om 16.00 uur geeft hij zijn mening in het Spaanse Huis van Afgevaardigden. De Catalaanse premier Puigdemont toonde zich dinsdagavond weliswaar voorstander van de onafhankelijkheid van Catalonië, maar stelde de afscheiding van Spanje voorlopig uit.

De hele tijdlijn van Hilde Postma lees je hier.

’Grondwet eerbiedigen’

De president van de EU, Donald Tusk, hamerde er dinsdagmiddag nog op dat Puigdemont de Spaanse grondwet moet eerbiedigen. Hij mag dus geen eenzijdige stappen zetten om uit het Spaanse koninkrijk te treden. Hij zou dan automatisch ook uit de EU stappen. In de campagnes voor onafhankelijkheid is Catalanen steeds verteld dat ze met de afscheiding zonder problemen bij de EU en in de eurozone zouden blijven.

’Kijken wat ons verbindt’

„Ik vraag u de grondwettelijke orde te respecteren”, was de boodschap van Tusk aan Puigdemont. „Diversiteit mag en moet niet leiden tot een conflict waarvan de gevolgen duidelijk slecht zijn: voor de Catalanen, voor Spanje en voor heel Europa. Laten we altijd kijken naar wat ons verbindt.”

Donald Tusk: ’Gevolgen van een conflict zijn duidelijk slecht voor de Catalanen, voor Spanje en heel Europa.’

Donald Tusk: ’Gevolgen van een conflict zijn duidelijk slecht voor de Catalanen, voor Spanje en heel Europa.’

De Poolse oud-premier zei wel begrip te hebben voor de argumenten en emoties van beide kanten. Hij riep de Spaanse premier Rajoy eerder op een geweldloze oplossing voor het probleem te vinden.