Nieuws/Binnenland
78988645
Binnenland

Forse kritiek op rammelend prijsplafond, oppositie eist uitbreiding

Premier Mark Rutte

Premier Mark Rutte

DEN HAAG - Het kabinet sleutelt nog aan een prijsplafond voor de energierekening en wil daar uiterlijk in oktober uitsluitsel over geven. De oppositie vindt het plafond te zuinigjes en hamert op uitbreiding. „Het moet wel houdbaar zijn voor de overheidsfinanciën”, waarschuwt Rutte op de tweede dag van de Algemene Politieke Beschouwingen.

Premier Mark Rutte

Premier Mark Rutte

De premier wil ook andere partijen betrekken bij die uitwerking. De grote vraag is nu hoe ver het kabinet kan gaan met het prijsplafond voor consumenten. „We staan open voor een ruime regeling. Het gaat om gigantische bedragen, het moet op langere termijn wel houdbaar zijn voor de overheidsfinanciën”, waarschuwt Rutte. Volgens de premier wordt met het huidige plan tot 60 procent van alle huishoudens geholpen.

Verschillende oppositiepartijen hameren erop dat het prijsplafond moet worden uitgebreid. Zo zijn mensen met een warmtepomp de pineut, net als huishoudens in een groot, tochtig huis. Ook de regeling voor mkb’ers is nog totaal onduidelijk. Onder meer PVV, PvdA en GL, SGP willen een uitgebreidere regeling. Ook zijn er nog veel onduidelijkheden over de vaststelling van de prijzen die door het kabinet zijn bedacht in het prijzenplafond. Het kabinet denkt aan een plafond van zo’n 1,50 euro voor een kuub gas en van 70 cent voor een kWh elektra, maar zowel coalitie- als oppositiepartijen én elektriciteitsbedrijven hebben grote twijfels over de onderbouwing hiervan. VVD en CDA eisen hierover opheldering. PVV-leider Wilders noemt het een ’flutregeling’ en wijst erop dat veel nog onzeker is voor huishoudens. „Wees ruimhartiger en kom uit uw schuttersputjes.”

Vertrouwen

De premier erkent dat het vertrouwen van Nederlanders in het kabinet een dieptepunt heeft bereikt. „Mensen hebben grote bezorgdheid over asiel, stikstof en koopkracht”, aldus Rutte. „Dat zijn uiterst complexe vraagstukken.”

Volgens de premier zijn problemen niet zomaar opgelost. „Het zal nog tijd kosten om dat op te lossen. Soms weken en soms maanden.” Rutte reageert - slechts negen uur nadat de Kamervoorzitter de eerste dag van de Algemene Politieke Beschouwingen afhamerde - op vragen van de Kamer over het koopkrachtpakket van het kabinet en de begroting voor volgend jaar. Partijen willen vooral weten wat het kabinet in 2023 doet om voorbereid te zijn op eventuele nieuwe tegenvallers in de koopkracht.

Rutte beantwoordt vragen over het haastig in elkaar gezette pakket voor het najaar, met als belangrijkste maatregel het prijsplafond voor de energierekening. Het kabinet wees eerst naar Brussel, omdat Europese regels tot voor kort zo’n ingreep in de weg zouden zitten. Maar volgens oppositiepartijen GL en PvdA, die zelf al met het voorstel voor zo’n plafond kwamen, is dit niet het geval.

Rutte vindt achteraf dat hij eerder met zijn Europese collega’s had moeten overleggen over de instelling van het prijsplafond voor energieprijzen en over verruiming van de mogelijkheden op dat punt.

’Spionage’

De eerste dag van het belangrijkste debat van het jaar verliep woensdag ordentelijk en zonder echte hoogtepunten, tot Thierry Baudet in de avond aan het woord kwam. Toen liep het kabinet weg uit de plenaire zaal nadat de FvD-voorman een link had gelegd tussen minister Sigrid Kaag (Financiën) en spionage. Haar college aan de universiteit van Oxford was een opleidingsinstituut voor westerse spionnen, zei hij.

De premier zegt donderdag ’ontzettend blij’ te zijn dat het kabinet is weggelopen tijdens de bijdrage van de FvD-fractieleider. „Dit ging over alle grenzen en raakt ook aan veiligheid. Dit was niet voorbereid, ik zag mijn collega ongemakkelijk worden. Ik ben ontzettend blij dat we dat gedaan hebben.”

Het is zonder meer onacceptabel, zegt Rutte over het voorval. „Wat wij gisteren gedaan hebben was de goede reactie.” Volgens Rutte gingen de uitspraken ’ver over de grens’. „Wij kunnen tegen kritiek op de inhoud, zelfs tegen wat persoonlijke kritiek. Maar dit heeft ook risico’s voor veiligheid.”

Het leidde ertoe dat voorzitter Vera Bergkamp na een schorsing van het debat de FVD-leider uiteindelijk zijn spreektijd ontnam. Hij mocht zijn bijdrage niet meer afmaken. „Absurd”, oordeelde Baudet. Donderdag is Baudet niet aanwezig bij de Algemene Politieke Beschouwingen. Zijn vrouw staat op het punt van bevallen, meldt een FvD-woordvoerder. Baudet had woensdag wel tijd voor een optreden op televisie. FvD-Kamerlid Freek Jansen vervangt Baudet.