Nieuws/Binnenland
795112041
Binnenland

Crisisaanpak voor asielopvang

’Straks liggen ze in het gras’

Een groot aantal asielzoekers is donderdagavond met drie bussen opgehaald uit het overvolle vertrekcentrum in Ter apel.

Een groot aantal asielzoekers is donderdagavond met drie bussen opgehaald uit het overvolle vertrekcentrum in Ter apel.

Den Haag - Het totaal vastgelopen asielbeleid is door het kabinet uitgeroepen tot een nationale crisis. De instroom aan nieuwkomers houdt aan, terwijl de uitstroom al tijden stokt. Een speciaal kabinetsteam moet tot een ’doorbraak’ komen, zegt minister Yesilgöz (Justitie en Veiligheid). De verwachting is dat er extra maatregelen komen.

Een groot aantal asielzoekers is donderdagavond met drie bussen opgehaald uit het overvolle vertrekcentrum in Ter apel.

Een groot aantal asielzoekers is donderdagavond met drie bussen opgehaald uit het overvolle vertrekcentrum in Ter apel.

Aanleiding voor het opschalen van de asielaanpak zijn de overvolle asielzoekerscentra, waar steeds vaker geen plek meer is te vinden voor nieuwkomers. In aanmeldcentrum Ter Apel slapen mensen soms op tafels, tenten moeten worden bijgezet. „Als we nu niks doen, liggen mensen straks in het grasveld”, zegt premier Rutte vrijdag. Het is een ’tijdelijke’ ingreep, zegt hij, omdat ’de situatie in Ter Apel onhoudbaar is’.

Het lukt asielstaatssecretaris Eric van der Burg vooralsnog niet om een permanente oplossing voor de opstoppingen te vinden. Zo slaagt hij er niet in om uitgeprocedeerde asielzoekers terug te sturen naar hun land van herkomst. Of minister Yesilgöz vindt dat haar VVD-collega heeft gefaald? „Het heeft er niks mee te maken dat het één persoon niet is gelukt”, vindt ze. Ze erkent tegelijkertijd: „De beelden van de volle azc’s zijn niet de beelden die we willen zien, natuurlijk. Maar als er echt iets gaande is waar je verschillende ministers voor nodig hebt, daar is de crisisstructuur voor.”

VIDEO: De Telegraaf was begin deze week ter plaatse in het Groningse dorp en maakte de crisis van dichtbij mee.

Snel schakelen

Volgens de justitieminister kunnen er met de nieuwe opzet ’onder hoge druk sneller besluiten worden genomen.’ Ook Rutte spreekt over ’snel schakelen’ en ’iedereen bij elkaar brengen’: „Er is nu dagelijks overleg.”

Waar in de afgelopen maanden veel is gesproken over dwang richting gemeentes en provincies om een duit in het zakje te doen in de opvangcrisis, blijft Rutte daar nu nadrukkelijk bij weg. „Wettelijk zijn er mogelijkheden, maar die zijn beperkt. En ik geloof niet dat iemand dat wil. Waarom zou je het doen als het niet nodig is?”

De vraag is waarom het kabinet pas nu tot het besluit komt, want in de asielketen piept en kraakt het al veel langer. Daar heeft Yesilgöz geen panklaar antwoord op. Ze gaat andere partijen zoals de Veiligheidsregio’s in ieder geval aanhaken op het nieuwe ministeriële crisisoverleg en wil ’in een andere modus de juiste besluiten’ kunnen nemen. Commissaris van de koning in Groningen, René Paas, vindt dat het kabinet te lang heeft getreuzeld. „Het is hoog tijd. Ik ben blij dat er nu beweging in lijkt te komen, maar het had niet zo ver moeten komen. Het is te laat”, aldus Paas.

Asielcrisisteam

Een groot deel van het kabinet wordt bij het asielcrisisteam betrokken. Naast staatssecretaris Van der Burg (Asiel), premier Rutte, minister Yesilgöz (Justitie en Veiligheid) en minister De Jonge (Wonen) schuiven nog diverse andere bewindspersonen aan. Defensieminister Ollongren zit er bijvoorbeeld in, evenals minister Van Gennip (Sociale Zaken) en staatssecretaris Van Rij (Financiën). Yesilgöz: „Er zijn verschillende expertises nodig. Het is wel duidelijk dat we iets met elkaar moeten doen.”

Het is niet de eerste keer dat het kabinet de crisisstructuur optuigt. Eerder gebeurde dat al met de gevluchte Oekraïners die naar Nederland kwamen om de oorlog te ontvluchten. Ook voor de overstroomde huizen en akkers in Limburg en Brabant werd in 2021 een tijdelijk ministerieel crisisteam ingesteld.