Nieuws
795947
Nieuws

DFT Profiel: Delhaize, het kleine broertje van Ahold

De deal tussen Ahold en Delhaize is rond. Maar wat voor bedrijf is deze Belgische tegenhanger van onze eigen Albert Heijn? Een profiel.

Kruidenierswinkel

Net als de Albert Heijn is Delhaize begonnen als enkele kruidenierswinkel, alleen gebeurde dat voor de Belgische supermarkt twintig jaar eerder. Op het moment dat oprichter Jules Delhaize met zijn broer Auguste in 1867 in de buurt van Charleroi het bedrijf opricht, zijn kruidenierszaken een rommelige aangelegenheid. Vaak was het een vertrek in een privéhuis, met onregelmatige winkelvoorraden en prijzen. Daarnaast verleende de kruidenier regelmatig krediet aan de koper. Delhaize, dan docent handelwetenschappen, vraagt zich af waarom een kruidenierswinkels niet meer op het nieuw geintroduceerde grootwarenhuis lijkt: duidelijk geordend, goed verlicht en voorzien van modern comfort. Daarnaast beseft Delhaize zich dan hoe duur levensmiddelen zijn door de forse winsten die de tussenhandel opstrijkt. Deze problemen weet hij met zijn nieuwe opzet, dat aan de grondslag ligt van het filiaalconcept, te overwinnen.

Aanvankelijk verkoopt Gebroeders Delhaize en Cie, zoals het dan heet, koloniale waren, wijnen en likeuren. Vier jaar na de oprichting verhuist de jonge vennootschap naar Brussel, de stad die zich industrieel en commercieel heeft ontwikkeld, en bovendien qua ligging profiteert van de aanwezigheid van het kanaal en de centrale ligging in spoorwegennet.

Mede door het verzorgde uiterlijk van de zaak, waarbij de producten in de etalage met prijskaartjes waren uitgestald, groeit het snel in omvang: na dertien jaar zijn er al honderd verkooppunten. Door de aankoopkracht kan met leveranciers de beste prijzen worden afgesproken, waarmee tussenschakels overbodig zijn geworden.

De Leeuw

Met het toetreden van de jongste broer Léopold in 1875 wordt de naam veranderd in "De Leeuw" toe aan hun naam, verwijzend naar de Belgische leeuw en de de waarden kracht, solidariteit en eenheid. Geleidelijk zal dit verkort worden naar Delhaize "De Leeuw". Daarnaast worden de slogans "Eendracht maakt macht" en "In den goeden koop" toegevoegd aan het uithangborden van de filialen.

Breed assortiment

In 1880 koopt de onderneming een terrein van 1,15 hectare in Molenbeek. Vanwege de snel groeiende industrie en arbeidersbevolking krijgt Molenbeek de bijnaam "het kleine Belgische Manchester". Hier kan Delhaize snel uitbreiden door middel van een grote los- en laadzone en verschillende eigen fabrieken. De snelle industriele ontwikkelingen spelen een sleutelrol in het succes van de onderneming. Door de mechanisering van de landbouw dalen de voedselprijzen tussen 1867 en 1914 gemiddeld 30 procent. Met deze afzet- en omzetgroei kan de onderneming zijn aanbod in levensmiddelen verder vergroten, waarmee het zich snel naar de top weet van de nationale markt weet te werken. Voor het aanbreken van de Eerste Wereldoorlog bezit de Delhaize 23 fabrieken, naast de normale levensmiddelen een uitgebreid assortimentaan koek, bier, wijn, koffie, chocolade, tabak, en allerlei huishoud- en hygiëneproducten.

Dit uitgebreide assortiment, afgestemd op de bourgondische levensstijl van de Belgen, is tot op de dag kenmerkend voor Delhaize. In 1957 opende Delhaize op het Eugène Flageyplein in Elsene de eerste supermarkt met volledige zelfbediening van Europa. In 1962 gaat het familiebedrijf de beurs op, en in 1974 koopt Delhaize een minderheidsbelang in Food Town Stores, waarmee intussen 1200 supermarkten gevestigd zijn. De onderneming boorde ook markten aan in Luxemburg, Griekenland, Bulgarijë, Servië, Montenegro, Hongarije, Bosnië en Herzegovina, Roemenië, Indonesië, de Antillen en Guyana.

Bende van Nijvel

Een ronduit zwart hoofdstuk in de geschiedenis van Delhaize wordt gevormd door de dramatische aanslagen van de Bende van Nijvel, een groep niets ontziende gangsters die België in de jaren 80 in de ban hield met een reeks uiterst moorden, inbraken en overvallen. Tussen 1982 en 1985 kwamen daarblij liefst 28 Belgen om het leven, waarbij met name de bloedige aanslagen op twee Delhaize-supermarkten. In september 1985 werden twee Delhaize-filialen in Eigenbrakel en Overijse overvallen, waarbij acht medewerkers en klanten in koelen bloede werden doodgeschoten. Ruim een maand later vielen bij een overval in de Delhaize-winkel in Aalst eveneens acht doden en werd slechts een schamel geldbedrag buitgemaakt.

 

 

 

Ondanks een klopjacht op de daders, die uit drie gangsters zou bestaan, werd de Bende nooit opgerold. Na de laatste aanslag in Aalst lieten de gangsters zich niet meer zien, mogelijk omdat een van hen tijdens de vlucht was doodgeschoten. Ook dertig jaar later blijft de Bende van Nijvel een van de grootste mysteries uit de Belgische criminele geschiedenis, dat waarschijnlijk ook nooit opgelost zal worden.

Familiebanden

Vanaf het begin af aan is het familiaire aspect belangrijk geweest voor het bedrijf. Zoons en dochters van filiaalhouders hielpen in de zaak, en trouwden regelmatig met personeelsleden. Hierdoor vormden naast de Delhaize-familie verschillende andere families een permanent onderdeel van de supermarkt. In de laatste decennia is de betrokkenheid van families steeds meer verwaterd. Veel familaire aandeelhouders erfden hun deel van het bedrijf, maar zitten niet op posities waar de belangrijke beslissingen over het bedrijf wordt genomen.

Het omslagpunt lag in de jaren 90, toen Gui de Vaucleroy in 1999 werd opgevolgd door Pierre-Olivier Beckers. De Vaucleroy was voor minder familie en meer professionalisering, zowel in de raad van bestuur als de dagelijkse gang van zaken. Twee jaar erna vond de de overname door Delhaize America plaats, waarbij door de uitgifte van 40,2 miljoen nieuwe aandelen - een verhoging met 77% - de familiaire betrokkenheid verder afnam.

Langzamerhand verworven verschillende jonge entrepeneurs hoge posities binnen het bedrijf. Niet afkomstig vanuit een familie, laten zij zich in hun beslissingen vooral leiden door de koers van het Delhaize-aandeel. Met de opvolging van de van buitenaf afkomstige Frans Muller en de overname door Ahold lijkt het "meer professionaliteit-minder familie"-credo definitief werkelijkheid geworden.