796330
Binnenland

Bacterie wordt letter

Wetenschappers van de TUDelft kunnen bacteriën laten groeien in de vorm van letters.

Deze op het eerste gezicht vrij zinloze toepassing is echter essentieel voor het goed begrijpen van het celdelingproces van bacteriën. Uiteindelijk moet dit leiden naar ondermeer nieuwe vormen van antibiotica.

Wereldwijd neemt het aantal bacteriën toe dat resistent is voor een antibioticum. Dit is met name het gevolg van het overvloedig en inconsequent gebruik van het middel. Hierdoor zijn infectieziekten veroorzaakt door bijvoorbeeld de dodelijke MRSA-bacterie, ook wel ’ziekenhuisbacterie’ niet of nauwelijks meer te bestrijden.

Prof. Cees Dekker van het Kavli Institute of Nanoscience hoopt het tij te kunnen keren: „Het ultieme doel is om kunstmatig een levende cel te bouwen. Als we alle onderdelen in handen hebben weten we pas echt hoe leven werkt

Doorbraak

De ontwikkeling is volgens Dekker een belangrijke doorbraak. „We kunnen inmiddels de E.coli-bacterie, een bewoner van onze menselijke darmen, elke gewenste vorm geven. We hebben ze vierkant en driehoekig gemaakt en zelfs de vorm van de letters van ‘TU Delft’ gegeven. Ongeacht hun vorm weten deze bacteriën waar ze moeten delen. En het doorgronden van dat delingsproces is cruciaal."

Om die deling makkelijker te begrijpen werden tevens ‘super-E.coli’ gekweekt. Deze bacteriën zijn met 90 micrometer ruim dertig keer groter dan normaal. Met deze ’giganten’, kon men beter inzoomen op de interne verdeling van eiwitten en DNA in de cel.

„Ondanks hun aangepaste vorm blijken ze nog steeds perfect in staat te zijn om te bepalen waar hun eigen midden is. De cellen gebruiken daarvoor eiwitten die de celvorm aftasten. Biologisch leven zou niet mogelijk zijn als cellen zich niet op de juiste manier zouden kunnen splitsen. Cellen moeten hun celvolume en genetisch materiaal over hun dochtercellen verdelen om zich effectief te kunnen vermenigvuldigen”, stelt de hoogleraar.