Nieuws/Binnenland

Zieke interessanter voor zorgverzekeraar

Door door Jan Willem Navis

Zorgverzekeraars krijgen vanaf volgend jaar veel meer geld voor hun klanten die chronisch ziek zijn of heel hoge kosten hebben omdat ze bijvoorbeeld kanker hebben. Burgers merken hier weinig van, maar achter de schermen neemt minister Schippers (Volksgezondheid) rigoureuze maatregelen.

Naast de gewone zorgpremie die iedereen voor zijn basisverzekering en zijn aanvullende verzekering betaalt, int de belastingdienst via het loonstrookje ook een fors bedrag voor zorgkosten. Dat is ongeveer evenveel als de jaarpremie voor de basisverzekering. Dit geld wordt via een ingenieus model verdeeld onder de zorgverzekeraars. De verdeelsleutel bestaat uit een ingewikkelde wiskundige schatting van het aantal klanten van een verzekeraar dat ernstig ziek is. Zij hebben veel minder premie betaald dan ze aan kosten hebben. Omdat Nederland een solidair zorgstelsel wil handhaven, worden de zorgverzekeraars zo gecompenseerd voor de ’verlieslatende’ klanten.

Dat gebeurt via de zogeheten risicoverevening. De modellen die hiervoor werden gebruikt, waren alleen niet goed genoeg. Hierdoor maakten verzekeraars voorspelbaar winst op jonge en gezonde mensen. Om die reden zijn verzekeraars zich steeds meer op die doelgroep gaan richten. Zo richt het merk Promovendum van VGZ zich geheel op hoogopgeleiden. De Friesland bood eerder een gratis schoonmaakster aan wanneer studenten klant zouden worden.

Blije bejaarden

Als het goed is, zien we vanaf november ook blije bejaarden in de reclamespots. Dinsdag presenteerde Schippers haar plan om de risicoverevening fors op de schop te nemen. Ze maakt het model niet wiskundig kloppend, maar gaat juist verzekeraars die veel chronisch zieke klanten hebben, teveel geld geven. Zo hoopt ze dat de verzekeraars investeren in verbetering van de zorg. Lukt dat, dan kunnen ze immers fors besparen op hun kosten.

Door een verbeterde manier van rekenen, met nieuwe gegevens over zorggebruik in het afgelopen jaar, zijn 350.000 mensen herkend als chronisch zieke, die tot nu toe buiten beeld bleven. Was de herverdeling voor hoge zorgkosten in 2014 in totaal nog 10,6 miljard euro, in 2016 wordt dat 13,8 miljard. Voor hoogopgeleiden in hun klantenbestand worden verzekeraars juist gekort. Deze mensen zijn gevonden door een lijst van mensen met een diploma van een hoger onderwijs instelling anoniem te koppelen aan de data van de verzekeraars.

Schippers noemt de maatregelen ’onorthodox’. Het plan komt als alternatief voor de in de senaat gesneuvelde zorgwet. Die leidde eind vorig jaar tot de kerstcrisis, waarbij het kabinet heel even langs de rand van de afgrond scheerde. „Wat de minister nu doet, is om politieke redenen aan de knoppen draaien van een wiskundig model”, legt PvdA-Kamerlid Bouwmeester uit. Zij is hier groot voorstander van.

Wynand van de Ven, de wetenschapper die het model de afgelopen 25 jaar ontwikkelde, toonde zich eerder in gesprek met deze krant juist kritisch over het overmatig compenseren van bepaalde patiëntengroepen. „Dit is een flinke stap in de goede richting, maar we zijn er nog niet. Daarvoor is wel een aantal jaar nodig.”