Nieuws
798461
Nieuws

De Weegschaal

Wat is gezonder: roomboter of margarine?

Jarenlang smeerden we alleen nog maar margarine op ons brood en verdween roomboter in het verdomhoekje. Margarine bevatte tenslotte minder verzadigde vetten en calorieën. Maar opeens klonken er vanuit wetenschappelijke hoek nieuwe geluiden: is roomboter wel zo ongezond? Help! Wat is nu waar? Voedingsdeskundige Carina Noordervliet zoekt in deze aflevering van De Weegschaal precies uit wat nu gezonder is: roomboter of margarine.

Over verzadigde, onverzadigde en transvetten

Vet is een breed begrip. Er bestaat verzadigd vet, onverzadigd vet en transvet. Vroeger was het makkelijk een uitspraak te doen wat wel en niet gezond was. Toen was onverzadigd vet goed (begint met de O van Ok) en verzadigd vet slecht (begint met de V van verkeerd).

Roomboter bevat verzadigd vet en was daarom uit den boze. Margarine, daarentegen, bevatte onverzadigd vet. Je kon daarom beter je broodje met margarine besmeren. Transvet, onverzadigd vet dat industrieel wordt omgezet in verzadigd vet, moest je te allen tijde vermijden: het slechtste van het slechtste. Het komt vooral veel voor in producten als koek, gebak en frituurvet. Jammer dat op een gegeven moment bleek dat ook veel margarines transvet bevatten. Verwarring alom! Wát is nu wijsheid?

Wijsheid 1: we hebben vet nodig

Laat ik beginnen met een feit: we hebben vet nodig. Ons lichaam zet het om in energie. Daarnaast hebben we het ook nodig voor bescherming van onze ingewanden en om onze lichaamstemperatuur op peil te houden. Sommige vetzuren kunnen we zelf aanmaken. Maar we hebben meer nodig en dit kunnen we binnen krijgen door dierlijke voeding (bijvoorbeeld vette vis zoals onder andere zalm, sardines en haring) en uit plantaardige voeding (bijvoorbeeld olie en noten).

Vet is dus niet alleen belangrijk, maar zelfs noodzakelijk. Maar dan blijft de vraag, kunnen we dan beter boter of margarine nemen? Transvetten zijn nog steeds uit den boze. Deze vloeibare vetten worden industrieel weer hard gemaakt en dit is uitermate ongezond. Ziektes, overgewicht (door slechte verteerbaarheid) en cholesterolverhoging zijn het resultaat. Gelukkig is dit bij margarines nu voor het grootste deel aangepast.

Daarnaast wordt margarine regelmatig aangeraden omdat dit caloriearmer zou zijn. Laten we dat gelijk even uit de wereld helpen. Het verschil tussen een eetlepel roomboter en een eetlepel margarine is 3 calorieën. Maar...het is wel zo dat margarine voornamelijk bestaat uit onverzadigde vetten: gezond dus.

Wijsheid 2: ook smaak doet ertoe

Het probleem van roomboter is het verzadigd vet. Dit werkt cholesterol verhogend. Dat fenomeen is natuurlijk niet weg en gezond is het niet, maar het is niet zo’n megaprobleem zolang je het maar niet te veel eet. Wat ik zou adviseren, is om naast calorieën ook eens te kijken naar de smaak van de verschillende producten én hoe snel het vult: ook belangrijk, nietwaar? Vaak heeft een volvet product meer smaakt, vult het meer en ben je geneigd er minder van te eten. Zo is dat vaak ook met roomboter.

Wijsheid 3: natuurlijk vs. fabriek

Eigenlijk is het grootste verschil tussen margarine en roomboter dat boter wordt gemaakt van melk: het heeft geen industriële toevoegingen, maar bevat voornamelijk verzadigd vet. Margarine wordt gemaakt in een fabriek. Daarnaast wordt er nog van alles aan margarine toegevoegd, zoals e-nummers en vitaminen. Het is dus industrieel bewerkt.

Mijn eindoordeel: zowel margarine als roomboter hebben een positieve en een negatieve kant. De keuze is en blijft natuurlijk persoonlijk, maar eerlijk is eerlijk: ik smeer toch liever een likkie roomboter op mijn broodje...

Over De Weegschaal

Wat is nu eigenlijk écht gezond? Wij kunnen er geen touw aan vastknopen, maar gelukkig is daar onze voedingsdeskundige Carina Noordervliet. In de gloednieuwe rubriek De Weegschaal neemt zij elke maand een voedingsdilemma onder de loep.

Meer uit De Weegschaal