Nieuws

Meer risico spaarders bij nieuwe bankencrisis

De ECB speelt nog steeds ‘good cop bad cop’ met Griekenland en dit wordt dagelijks breed uitgemeten in de media. Onderhuids worden er echter voorbereidingen getroffen op een mogelijk nieuwe instabiliteit op de financiële markten.

Tijdens de crisis van 2007/2008 zijn veel banken gered door zogenaamde ‘bail-outs’; het injecteren van geld door externe partijen om een faillissement te voorkomen. Dit geld was grotendeels afkomstig van belastingbetalers. ‘Bail-ins’ werden gebruikt om paniek te voorkomen bij de schuldeisers. Dit zorgde voor flink wat gemor bij belastingbetalers die de rekening kregen gepresenteerd maar werd uiteindelijk geslikt door flinke propaganda van overheden en centrale banken dat het financiële systeem gered moest worden.

Nieuwe EU ‘bail-in’ regel

Maar de tijden zijn veranderd en nieuwe ‘bail outs’ worden thans niet meer geaccepteerd door brede lagen van de bevolking mocht er een nieuwe crisis uitbreken. De centrale banken moeten dus uit een ander vaatje gaan tappen indien een bank of overheid in financiële problemen komt. Kortgeleden (Reuters) maakte de ECB bekend dat binnen 2 maanden alle landen in de Europese Unie moeten voldoen aan ‘bail-in’ regels. Als een land hieraan niet binnen 2 maanden voldoet, dus voor augustus, worden juridische stappen ondernomen. Veel landen waaronder Nederland voldoen nog niet aan deze bail-in regels . Het is gissen waarom de Europese Unie opeens z’n haast heeft met de ‘bail-in’ regels maar blijkbaar wil men voorbereid zijn op nieuwe aardschokken in de financiële wereld.

‘Bail-outs’ zijn over 2 maanden dus volledig van de baan in Europa en het nieuwe wapen is ‘bail-ins’. ‘Bail-ins’ worden vanaf dan toegepast als een overheid of bank in Europa failliet gaat. Wat gebeurt er dan in de praktijk? Er gaat geen geld meer van belastingbetalers (‘bail-out’) naar de failliete overheid of - bank maar de instelling wordt gesloten en al de bezittingen worden gebruikt om de schuldeisers te betalen.

Spaardersrisico

In potentie kunnen dus alle aandeelhouders, schuldeisers en dus ook rekeninghouders bij een failliete bank al hun inleg verliezen. In veel landen, ook in Nederland is weliswaar een depositogarantiestelsel tot een maximaal bedrag echter vergeet niet dat dit stelsel gefinancierd wordt door andere banken. Als een grootbank failliet gaat en een hoge schuld heeft is het mogelijk dat er een kettingreactie ontstaat en ook andere banken in problemen komen doordat o.a. massaal aanspraak wordt gemaakt op dit depositogarantiestelsel waardoor deze veiligheidsklep vastloopt.

De banken en overheden doen hun ‘best’ om zoveel mogelijk van uw financiële transacties giraal te laten verlopen.  Zogenaamd omdat dit makkelijker is voor u maar in werkelijkheid willen ze graag zoveel mogelijk controle over al uw geld hebben. In diverse landen is al een trend waarneembaar om cash opnames en internationale overboekingen aan banden te leggen.

Omdat het grootste deel van uw geld ‘vast’ staat bij de bank loopt u door deze nieuwe ‘bail-in’ regels dus nog meer risico. De rekeninghouder bij een bank zit met een groot dilemma. Hij wordt gedwongen om bijna alle transacties via een bank te laten verlopen maar tegelijkertijd loopt hij door deze ‘bail-in’ wetgeving het risico zijn spaargelden in rook te zien opgaan als ‘zijn’ bank failliet gaat.

De kans dat een grootbank failliet gaat is reëel en dat dit zich in een kort tijdbestek kan afspelen heeft Lehmann Brothers aangetoond in 2007 die vervolgens bijna het gehele financiële systeem in de afgrond trok. De kapitaalstructuur van veel banken is uitermate zwak en ze zijn vaak blootgesteld aan 10-tallen biljoenen in Dollars en euro’s aan derivaten. Een relatieve kleine beweging in een van de onderliggende waarden waarop deze derivaten zijn gebaseerd kan uitmonden in gigantische verliezen. De bankier komt zoals het verleden heeft aangetoond altijd makkelijk weg met wanprestaties en blijft dus gefocust op optimaliseren van zijn bonussen. Na de belastingbetaler is het binnenkort in Europa dus de beurt aan de spaarder om mogelijk op te draaien voor malversaties door ‘zijn’ bank.

Jan van Gemeren (1958) is een oude rot in de vermogensbeheerwereld die zijn actieve loopbaan eind 2000 vaarwel zei en sinds 2003 woonachtig is in Thailand. Sinds 2008 is hij eindredacteur en analist bij GannAnalist. Via deze beleggingsresearchservice publiceert hij wekelijks een tweetal beleggingsanalyse rapporten: Brains & Analysis en WaveRider. Meer info en dagelijks bijgewerkte analyses op www.gannanalist.com