801915
Binnenland

Ruimtestation schudt Noordwijk de hand

Een astronaut in het ruimtestation ISS drukt op een joystick en honderden kilometers lager in Noordwijk begint een andere joystick mee te bewegen. In het ruimtecentrum in de Zuid-Hollandse duinen drukt iemand terug en dat wordt in het ISS gevoeld. Het was woensdagavond de eerste 'handdruk' ooit tussen de ruimte en de aarde, zoals de Europese ruimtevaartorganisatie ESA het verwoordde.

De ESA heeft twee joysticks ontwikkeld die elkaar precies volgen. Als de een beweegt, doet de ander dat ook. Gebruikers voelen dat.

De techniek heeft een praktisch nut. Bemande reizen naar het oppervlak van Mars zijn de komende tientallen jaren namelijk nog niet haalbaar. Het is veel makkelijker om astronauten in een baan rond de planeet te laten draaien. Van daaruit kunnen ze onbemande verkenners op het oppervlak bedienen. Als die verkenner een rots wegduwt, voelt de astronaut dat in zijn joystick. Hij of zij kan precies genoeg kracht zetten en zo nauwkeurig onderzoek doen.

Om het experiment van woensdag mogelijk te maken, moest het signaal razendsnel heen en weer gaan. De beweging van de joystick in het ISS ging via een satelliet op 36.000 kilometer hoogte naar de vluchtleiding in Houston en van daaruit naar Noordwijk. Heen en terug duurde dat 0,8 seconden, aldus de ESA.