Nieuws/Binnenland
817905
Binnenland

Amper tijd voor proefritten Fyra

De snelle treinen die zouden gaan rijden op de hogesnelheidslijn HSL-Zuid moesten het meteen goed doen. Voor proefritten was nauwelijks tijd. Dat bleek vrijdag tijdens de verhoren van de parlementaire enquêtecommissie Fyra.

Gezien de krappe planning voor de productie van de flitstreinen, was er geen tijd voor proefritten, stelde de commissie, die te weten wil komen waarom de snelle trein Fyra veel te laat ging rijden en door grote technische mankementen al snel weer van het spoor verdween.

Tony Smulders, inkoper rollend materieel bij de NS, erkende dat het „lastig” zou zijn om proefritten te doen. De planning voor de productie was krap, de trein zou net in drie jaar gebouwd kunnen worden.

Maar er waren wel onzekerheden, zei Smulders, omdat het ging om nieuwe ontwerpen. Bestaande treinen voldeden niet aan de eisen die de overheid stelde.

 

'Geen Aldi-trein'

De Fyra die AnsaldoBreda leverde voor de hogesnelheidslijn HSL-Zuid was geen goedkope 'Aldi-trein'. De Fyra was ongeveer even duur als de trein van de laatste concurrent in de aanbesteding, het Franse Alstom. Volgens Smulders was de Fyra in een eerdere fase van de aanbesteding zelfs iets duurder dan de trein van Alstom. Volgens het bestaande beeld zag NS zich gedwongen met het goedkope AnsaldoBreda in zee te gaan omdat er geen geld was voor een duurdere en betere trein.

Uiteindelijk bestond er een voorkeur voor AnsaldoBreda omdat die iets goedkoper was dan Alstom en bovendien een enkeldekstrein kon leveren. Die biedt de reiziger meer comfort. Technisch waren de treinen gelijkwaardig. Volgens de enquêtecommissie, die zich baseert op interne stukken van NS, bestond binnen het spoorbedrijf al langer een voorkeur voor AnsaldoBreda en zou de prioriteit in de onderhandelingen bij dit bedrijf moeten liggen. Maar volgens Smulders had het Italiaanse bedrijf gewoon het beste bod.

Dat Alstom afhaakte toen er opeens veel minder treinen nodig waren, vind Smulders geen probleem. Nol Döbken, directeur van de exploitant van de HSL, had het gevoel dat hij een fuik was binnen gezwommen toen alleen AnsaldoBreda was overgebleven. Smulders erkende dat dit niet ideaal was, maar vond wel dat er een prima contract uit de bus rolde. Dat er nog zwaar onderhandeld moest worden met de Italianen, onder meer over het leverschema, vond Smulders normaal.

Commissievoorzitter Madeleine van Toorenburg concludeerde dat de aanbesteding „rommelig” was verlopen. Verschillende formele fases van de procedures waren niet goed van elkaar gescheiden. Commissielid Ton Elias wees erop dat AnsaldoBreda na de deadline nog kleine verbeteringen in het eigen voorstel kon aanbrengen. Daardoor was concurrent Alstom in het nadeel.