Nieuws/Binnenland
818034
Binnenland

Op safari in Kenia

De kraamkamer van Afrika

Afgelopen week sloeg de internationale milieuwaakhond EIA opnieuw alarm: het stropen van wild gaat in Afrika onverminderd voort. In het Oost-Afrikaanse Kenia wemelt het nu nog van de jonge leeuwen, olifanten, hyena’s, giraffen, bavianen, vogels en neushoornkalfjes. Maar met name de laatste soort wordt met uitsterven bedreigd. In Kenia kunt u de Big Five bewonderen én meteen bijdragen aan het behoud van de neushoorns.

De wilddieven hebben de laatste jaren hun giftige pijlen en geweren gericht op neushoorns, omdat er in Aziatische landen flink geld wordt betaald voor de benige uitsteeksels, die volgens de traditionele Chinese geneeskunde magische krachten zouden bezitten. Met de explosieve vraag naar de hoorns in met name Vietnam is Kenia niet bepaald een ongevaarlijke kraamkamer geworden. „Het is een gruwelijke daad, die moet stoppen. Vaak vermoorden ze ook de kalfjes, omdat die hun moeder willen beschermen”, stelt neushoornexpert dr. Felix Patton, die samen met safariaanbieder Frank Wirth van Rhino Watch de handen ineen heeft geslagen om stropers een halt toe te roepen.

„Door naar Kenia te komen, kunnen toeristen niet alleen genieten van een reis door het kleurrijke Afrika, maar ook de neushoorn redden. Een deel van de kosten van de reis gaat naar onderwijsprogramma’s op scholen en naar bonussen voor parkwachters”, vertelt Wirth, die met zijn bedrijf Rhino Watch bij safari’s toeristen en wetenschappers koppelt. „Dit is een nieuwe vorm van toerisme. Mensen willen niet meer alleen horen ’hier links ziet u een olifant, rechts een buffel’. Toeristen zijn geïnteresseerd in wat er echt speelt”, stelt Wirth.

 

Onontdekt

Solio Ranch is een van de mooiste wildlifeparken in Afrika en is nog niet door het grote publiek ontdekt. Het park is door hekken omheind en in privébezit. De eigenaar van de Solio Game Ranch, Ed Parfet, heeft zijn land in tweeën gesplitst. In het ene deel houdt hij koeien, schapen en geiten, in het andere deel leven de wilde dieren. Het park richt zich met name op het voortbestaan van de neushoorn. „Daarom zijn hier ook geen olifanten te vinden. Die dikhuiden vernielen bomen en dus de leefomgeving van de neushoorn”, stelt dr. Patton.

„In de Masai Mara, Kenia’s populairste park, staan de safariwagens in files, maar hier kan er in alle rust van het wild worden genoten. Bovendien is het Solio-reservaat twaalf maanden per jaar te bezoeken”, stelt Wirth vlak voordat wij aan ons grote avontuur beginnen waarin we later oog in oog met kuddes imposante buffels, schichtige wrattenzwijntjes, sierlijke giraffen, majestueuze leeuwen en de zwarte en witte neushoorns zullen komen te staan. Jammer genoeg houdt de luipaard zich goed verborgen en hangt hij voor zover wij gezien hebben niet lui in een boom. Overigens groeit de leeuwenpopulatie in Solio zo sterk dat de beheerders met de handen in het haar zitten. Er is in het private park ruimte voor zeven leeuwen, maar inmiddels zijn het er. „Wij hebben aan Kenia Wild Life gevraagd om een aantal leeuwen te laten overplaatsen naar andere parken. Ze zijn druk voor ons op zoek, maar nog zonder succes”, zegt dr. Patton.

In het reservaat woont een nijlpaard, die alleen even zijn neus boven water laat zien. Er flaneren waterbokken, steenbokken, impala’s en zebra’s en er is een grote verscheidenheid aan vogels te bewonderen. Onderweg komen we een paar auto’s tegen, vaak alleen van ons reisgezelschap, voor de rest alleen wild en nog eens wild.

 

Vriendelijk

Witte neushoorns zijn op het plateaugebied op zo’n twee kilometer hoogte in groten getale te vinden. De vriendelijke dieren gaan ongestoord hun gang, terwijl nieuwsgierige bezoekers druk klikken met hun camera’s. Eigenwijs heffen de dikhuidige dieren af en toe hun hoofd met hun imposante hoorn op, om vervolgens weer ongestoord verder te gaan met grazen. Hun equivalent, de zwarte neushoorn, is veel moeilijker te spotten. Hij houdt zich vaak schuil bij bosschages en is uitermate schuw. Daarnaast is een witte neushoorn makkelijker te zien, omdat hij zich vaak op vlaktes begeeft en in kleine groepen leeft. De zwarte neushoorn leeft solitair.

Hadden wij de eerste dag weinig geluk om dit met uitsterven bedreigde dier te zien, op dag twee is het raak. In de buurt van de bosschages houdt de vier jaar oude Ben zich op. Verlegen en een beetje schrikachtig als hij oog in oog met zijn bewonderaars staat. Vooral de zwarte neushoorns vallen ten prooi aan de stroper, die vaak simpelweg het park binnenkomt door een houten ladder tegen het onder stroom staande hek te zetten. „Wij weten niet zo goed waarom dat zo is. Stropers wachten ze vaak op als ze water gaan drinken bij de rivier. Ook slaan ze meestal toe met volle maan. Hier is dat een periode van tien dagen achtereen”, zegt Wirth.

Dr. Patton vult aan: „Kenia wordt enorm hard getroffen door de stropers, geen enkele neushoorn is veilig. Elke maand is een dier het slachtoffer. Alleen al vorig jaar zijn in zes maanden tijd achttien neushoorns op gruwelijke wijze ontdaan van hun hoorn. In 2013 waren het er in totaal 59. Vaak krijgen stropers informatie van binnenuit. Er zijn onlangs zes rangers opgepakt die informatie gaven over waar de neushoorns verbleven. Een kilo van de hoorn levert al snel 60.000 dollar op.”

 

Stropers

In Solio zijn neushoorns ook het doelwit van jagers. „Wij zijn genoodzaakt om enorm te investeren in de veiligheid. Daarbij willen we de modernste technieken gebruiken, want die worden door de stropers ook gebruikt. Zo zetten wij drones en warmtecamera’s in”, aldus Patton, die in de toekomst hoopt op de inzet van de satellieten die miljardair Richard Branson in de ruimte gaat lanceren. Ook heeft Kenia de straffen op stropen enorm verhoogd.

 „Het is nu wachten op het moment dat de eerste gevangenisstraffen worden uitgedeeld. Vroeger kwamen de stropers er met een boete van af. Overigens riskeren ze zelf ook hun leven. De rangers mogen namelijk met scherp schieten.”

„Het is enorm belangrijk dat er een bonus komt voor rangers als ze voorkomen dat neushoorns worden afgeslacht. Maar ook de bevolking rondom de parken is vaak een bron van informatie voor stropers. Daarom is educatie onder jongeren en de bewoners zo belangrijk”, vertelt Wirth, die begonnen is met een speciaal lesprogramma voor scholen.

 

Emotionele band

Tijdens ons bezoek worden we vergezeld door een klas van de Muthuini basisschool uit het nabijgelegen dorp Mweiga. Na een safaritocht door het park krijgen ze van dr. Felix Patton les over de neushoorn en wat zij kunnen doen om de dieren te beschermen. De kinderen luisteren gefascineerd. Ze zijn dan ook helemaal in de wolken als ze een naam mogen verzinnen voor een drie maanden oud witte neushoornkalf, die ze Kent dopen. „We proberen een emotionele band te creëren tussen de neushoorn en de jeugd, in wiens midden de stropers leven”, aldus Wirth.

De jonge ambassadeur van de neushoorns, de 11-jarige Maisha Wirth, krijgt de eer om een pasgeboren zwarte neushoornbaby te vernoemen. „Ik noem hem of haar Kinza, dat betekent schat. Het stropen van neushoorns moet stoppen. Deze dieren zijn zo mysterieus, schattig en vredevol. Ik wil tegen stropers zeggen dat wat ze ook doen, de neushoorn niet zal uitsterven.”

Reiswijzer Kenia

Kenya Airways vliegt dagelijks rechtstreeks naar Nairobi (www.kenya-airways.com). Kenia is individueel te bereizen, maar met een verzorgde tour wordt alles geregeld. Voor wie graag het wild en de big five wil zien, is het aan te bevelen om in een wildkamp te verblijven, waarbij alle safaritochten inclusief zijn. De Reiskrant reisde met Wildlife Observations Worldwide (www.wildlifeobservationsworldwide.com). www.MagicalKenya.nl

Veiligheid

Wie op safari gaat in Kenia en het via een touroperator regelt, zal tijdens een safari niet of nauwelijks problemen ondervinden. Er is een gedeeltelijk negatief reisadvies van kracht voor de districten Mandera, Garissa, Wajir (met uitzondering van het vliegveld daar) en het vasteland van het district Lamu, inclusief het eiland Kiwayu. „Rhino Watch ligt in een gebied waar geen problemen zijn en ligt ver van het risicogebied af. Mensen hoeven zich geen zorgen te maken”, zegt Jeroen van Wilgen van Tourism Consultancy. De Nederlandse overheid adviseert wel om drukke publieke plaatsen te vermijden, in het bijzonder in Nairobi, Mombasa en aan de kust.

Neushoorn

De benige uitstekels van de neushoorn is van hetzelfde materiaal als onze nagels gemaakt. In de traditionele Chinese geneeskunde zou de hoorn helpen tegen koorts. Volgens dr. Felix Patton is uit onderzoek gebleken dat de hoorn een klein effect heeft tegen koorts. In China is het gebruik in medicijnen inmiddels verboden. In Vietnam, waar het aantal miljonairs in korte tijd enorm groeit, heeft de hoorn echter de ’Ferrari factor’ en is deze zelfs duurder dan goud.

De Vietnamezen laten de hoorn vermalen en gebruiken het om de effecten van alcohol of drugs te stoppen. Ook is het spul een statussymbool. Volgens Patton is het een fabel dat de hoorn kanker geneest. In de wereld zijn nog maar vijf soorten neushoorns, terwijl dat er over de dertig waren. Er zijn er drie in Azië te vinden, de Javaanse neushoorn, de Sumatraanse neushoorn en Indiase neushoorn. In Afrika komen alleen de witte en zwarte neushoorn nog voor.

Overigens heeft de naamgeving niets met de kleur van de dieren te maken. De witte neushoorn heeft zijn naam te danken aan de brede (’wyd’ in het Afrikaans) lippen, een aanpassing aan het grazen van grassen en kruiden. De zwarte neushoorn heeft een flexibele, puntige bovenlip, waarmee hij takken en bladeren kan afgrazen. De witte neushoorn wordt ook wel breedlipneushoorn genoemd, de zwarte puntlipneushoorn. Meer informatie over de bescherming van dit dier is te vinden op www.rhino-awareness.com

Slapen in Kenia

Tijdens onze reis door Kenia hebben we de niet zo voor de hand liggende safariparken bezocht. In het prachtige Nationale Park Samburu hebben we in een luxetentenkamp Elephant Bedroom Camp (www.atua-enkop.com) gelogeerd aan de Ewaso Nyiro rivier. In het kamp, waar ook heerlijk kan worden gegeten, verblijf je tussen de palmbomen en andere inheemse bomen waar de vervet, een aap met een blauw scrotum, bavianen en olifanten eveneens verblijven. Om Solio Camp te bezoeken, verbleven wij in de huiselijke omgeving van Rhino Watch Safari Lodge. In prachtige huisjes of tenten is er een prachtig uitzicht op Mount Kenya, daarnaast is de botanische tuin al een bezienswaardigheid op zich.

In Nairobi logeerden wij in een waar paradijs voor golfers, de Windsor Golf Hotel & Country Club. Een locatie die ook veel gebruikt wordt voor trouwerijen, conferenties en vergaderingen. Tevens kun je Hier kun je oog in oog komen te staan met bekende wereldburgers.

Leden van koninklijke huizen zijn hier te vinden. In het verleden was dit een van de favoriete verblijfplaatsen van Nelson Mandela. (www.windsorgolfresort.com).

Info

Je hebt voor Kenia een paspoort dat nog minimaal zes maanden geldig is én een visum nodig. Het visum kun je van tevoren aanvragen bij de ambassade van Kenia in Den Haag (www.kenyanembassy-nl.com) of op het vliegveld van Mombasa of Nairobi. Inentingen tegen dtp en hepatitis worden aangeraden. Ook malaria komt voor in Kenia. Voor advies over het gebruik van eventuele profylaxen (malariapillen) kun je contact opnemen met je huisarts, de GGD.