Nieuws/Binnenland
818609497
Binnenland

Techniek zit rechtbank Ruinerwoldzaak niet mee

ASSEN - De tussentijdse zitting in de rechtbank in Assen over de geruchtmakende Ruinerwoldzaak is maandagochtend rommelig begonnen. Door de coronamaatregelen is de zitting niet toegankelijk voor buitenstaanders, de pers kan de zaak op afstand volgen via een videoverbinding.

Niet alle journalisten hadden door dat ze hun eigen microfoon moesten uitzetten en kort na aanvang moest de rechtbank de zitting wegens de technische problemen onderbreken. Ook werd geprobeerd een verbinding met een van de verdachten in het huis van bewaring tot stand te brengen. Na ruim een uur lukte het een telefoonlijn tussen hem en de rechtbank op te zetten.

In de rechtszaal zijn alleen drie rechters, een griffier en twee officieren van justitie. Drie betrokken advocaten staan met een video- en geluidsverbinding in contact met de rechtbank. De beide verdachten zijn niet aanwezig. De rechtbank organiseert de zitting op deze manier om het risico van besmetting met het coronavirus zo klein mogelijk te houden.

Neurologisch onderzoek

Gerrit Jan van D., hoofdverdachte in de Ruinerwoldzaak, weigert mee te werken aan een neurologisch en neuropsychologisch onderzoek. Hij wil zich niet naar een ziekenhuis laten brengen voor een MRI-scan. Dat zei het Openbaar Ministerie maandag.

De rechtbank heeft het onderzoek in januari bevolen. Van D. (67) kreeg enkele jaren geleden een hersenbloeding en kan niet meer praten. Dat compliceert het strafrechtelijk onderzoek. De rechtbank wil dat de omvang van de hersenschade in kaart wordt gebracht.

De rechtbank betreurt de weigering, zei zij maandag. Volgens Van D.’s advocaat is het „lastig” is iets te zeggen over de reden ervoor. Van D. heeft „zeer expliciet” aangegeven dat hij niet wil meewerken, aldus de raadsman.

De bevolen onderzoeken zijn misschien uit te voeren in het Pieter Baan Centrum, de observatiekliniek van justitie, meent het OM. De rechtbank heeft bepaald dat Van D. en zijn medeverdachte Josef B. (59) daarnaartoe moeten voor een gedragskundig onderzoek. Van D.’s advocaat vermoedt dat zijn cliënt ook daar niet aan een neurologisch of neuropsychologisch wil meewerken.

Vrijheidsberoving

De zaak gaat om de jarenlange vrijheidsberoving van zes kinderen van hoofdverdachte Gerrit Jan van D. De man leefde met zijn gezin in een afgelegen boerderij nabij het Drentse dorp Ruinerwold. Zij hadden geen contact met de buitenwereld. Medeverdachte Josef B. heeft Van D. volgens het OM volop ondersteund. De zaak kwam vorig jaar oktober aan het licht, toen een zoon van Van D. over de situatie praatte in een lokale kroeg.

De rechtbank beslist maandag over het voortduren van het voorarrest van de twee mannen.

Het bestaan van het gezin Van D. kwam in oktober vorig jaar aan het rollen, nadat een zoon over de situatie was gaan praten in een lokale kroeg. De beide verdachten werden opgepakt en zitten sindsdien vast.

Van D., wiens vrouw in 2004 overleed, had negen kinderen. De jongste zes leefden bij hem op de boerderij, in afzondering, vanaf hun geboorte. Niemand mocht van hun bestaan weten.

De kinderen leefden volgens het OM in een soort religieuze ban. Van D. zou zijn kinderen vanaf jonge leeftijd hebben mishandeld. Een aantal van de kinderen zou nog steeds volgens in de boerderij geldende, religieuze regels willen leven. Zij zaten meestal niet letterlijk opgesloten - de deur stond vaak open. De rechtbank heeft de boerderij vorig jaar bezocht, om de situatie met eigen ogen te bekijken.

Volgens het OM was Oostenrijker Josef B. „het gezicht naar de buitenwereld”, waardoor Van D. en zijn kinderen afgeschermd konden blijven. B. zegt zich van geen kwaad bewust te zijn. „Ik heb een rein geweten”, zei hij eerder. „Ik heb niemand van zijn vrijheid beroofd.”

LIVE – Verslaggever Saskia Belleman is bij de rechtszaak aanwezig. Haar tweets lees je onderaan dit artikel (vanaf circa 10.00 uur).