Nieuws/Binnenland
829692
Binnenland

Hoi RIVM, met Berdien

Een uur na de online publicatie van mijn Jip & Janneke Lyme blog kreeg ik een mailtje van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Of ik contact met ze wilde opnemen. Maar natuurlijk! Zodoende hebben we een uur met elkaar gebeld: de communicatie-adviseuse en twee Lyme deskundigen van het RIVM. Aan de andere kant van de lijn zat ik, met een reep chocola.

Ik vind het echt stoer dat ze contact hebben gezocht. Je kan van alles over ze zeggen, maar dit doen ze maar wel mooi: bellen met een dolle mina. Deze en volgende week blog ik erover. Er zijn dingen toegegeven en dingen uitgelegd, ik kan niet anders zeggen dan dat het een open gesprek was. Dit doet echter niks af aan het feit dat mijn zorgen alleen maar gegroeid zijn.

Bewuste keuze

Ik dacht dat de strategie van het RIVM voortkwam uit onwetendheid. Dat was misschien een beetje dom gedacht. Ze zijn niet onwetend. Ze maken bewuste keuzes bij het voorlichten van het publiek en die keuze is: voorlichten over de eventuele gevaren, maar vooral geen paniek zaaien. Quote: 'We leggen de nuance bij publieksvoorlichting anders. We willen mensen laten recreëren. We krijgen weleens telefoontjes van mensen die een nachtje wakker hebben gelegen na een tekenbeet, dat willen we dus echt niet.'

Je begrijpt dat ik een kleine jeukaanval kreeg toen ik hoorde dat ze zich daar zorgen om maken.

Wat mij betreft is dat de kern. Geen paniek zaaien omwille van recreëren. Vooropgesteld dat je mij nooít zult horen zeggen dat je het bos niet meer in moet gaan. Sterker nog, het liefst loop ik elke dag door het bos. Dat gaat alleen lastig als je Lyme hebt, maar dat terzijde... De kans is klein dat je na een tekenbeet de ziekte van Lyme krijgt, dat erken ik ook. Waar het mij om gaat zijn de gevolgen van hun nuances, van hun beleid. Die gevolgen zijn, en dat meen ik echt, meer Lymepatiënten.'Slapen met een teek!?'

Constant de 'we willen geen paniek' (de rode lijn van het gesprek) kaart spelen, werkt op de lange termijn paniek én Lyme in de hand. Want Lyme is er en ik krijg paniek van de belabberde voorlichting van het RIVM. Als je niet goed voorlicht over Lyme, komt het drie keer zo hard aan. Als huisartsen consequent niet goed geïnformeerd worden, komt het vier keer zo hard aan. Als je het onbezorgd recreëren van mensen verkiest boven goede voorlichting, komt het vijf keer zo hard aan.

Plus, waarom zouden mensen niet meer kunnen recreëren in het bos als ze weten dat er een kleine kans is dat ze een hele nare ziekte kunnen krijgen? We stappen toch ook in de auto terwijl we weten dat er elk jaar 90.000 ongelukken plaatsvinden? Ik denk dat mensen zelf prima in staat zijn een keuze te maken.

Een aantal jaar geleden zei het RIVM dat je binnen 24 uur na een tekenbeet niet besmet kon worden met Borrelia (de bacterie die Lyme veroorzaakt). Inmiddels weten ze beter, maar blijven ze '24 uur, kleinere kans' communiceren omdat, quote: 'mensen dan niet nog een nachtje gaan slapen met een teek in hun lijf'. Wie zou er überhaupt gaan slapen met een teek!?

Ze communiceren dus een (wetenschappelijk bewezen) fabel om mensen tot actie aan te zetten. Is dat krom? Ja. Is dat gevaarlijk? Ja. Want stel: jij hebt een tekenbeet gehad en tien uur later haal je hem er uit. Weken later word je ziek en zegt de arts (verhaal uit de praktijk) 'Lyme kan het niet zijn, want de teek zat korter dan 24 uur in je'. Dit nog helemaal los van het feit dat je de teek beter nog drie dagen aan je vast had kunnen laten zitten, als je hem binnen vijf minuten foutief verwijderd. Plus, je voelt de beet van een teek niet. Het is geen sprookjesdraak die zijn tanden in je zet, waarna je uitgeschakeld op de grond ligt. Dus echt, KAP, met die 24 uur termijn. Het is een schijnveiligheid die niet uit de mond hoort te komen van een Rijksinstituut.

Zo kan ik nog wel even doorgaan en dat zal ik ook doen. Tot volgende week!

PS. Na wat gesteggel heeft het RIVM aan het einde van het telefoongesprek toegezegd de uitspraak gedaan in RTL Late Night ( geen huidafwijking = geen Lyme) recht te zetten via Twitter. Dit is een half uur na het telefoongesprek gedaan. Babystapjes, maar daar ben ik desalniettemin superblij mee.