Nieuws/Binnenland

'Russen misbruiken 'energiewapen' voor macht'

Rusland zaait verdeeldheid in Europa door individuele lidstaten afhankelijk te maken van de levering van Russisch gas, waarschuwt de AIVD: „Rusland wil lidstaten politiek aan zich binden door hen eenzijdig afhankelijk te houden van Russisch aardgas, of juist door hen gunstige voorwaarden te bieden.”

Volgens de geheime dienst is het „Ruslands belangrijkste politieke strategie om weerstand te bieden aan het Westen door in te spelen op Europese verdeeldheid, met als centraal middel het ’energiewapen’.”

'Kwetsbaar land'

In het AIVD-jaarverslag noemt de dienst Rusland, ondanks het Russische geloof in de eigen status als grootmacht, een „kwetsbaar land”. „De uitspraken van Poetin over uitbreiding van de Russische invloedssfeer en zijn streven naar een internationaal bepalende rol staan in schril contrast met Ruslands kwetsbare positie door een eenzijdige economische oriëntatie op de verkoop van ruwe grondstoffen.”

De geheime dienst waarschuwt voor de „structurele aanwezigheid en activiteiten van de Russische inlichtingen- en veiligheidsdiensten in Nederland”. In Rusland woonachtige Nederlanders zouden bedreigd zijn om gevoelige informatie af te geven over ons land.

Ook vorig jaar weer ontdekte de contraspionageafdeling van de AIVD concrete voorbeelden dat „Russische inlichtingendiensten in Nederland agenten aansturen voor het verkrijgen van politieke en wetenschappelijke inlichtingen. Ook worden agenten ingezet voor de aanschaf van (semi)militaire technologie waarbij doelbewust exportrestricties worden omzeild.”

Beeldvorming

Rusland zou grootschalige campagnes hebben lopen om de beeldvorming over Rusland gunstiger te stemmen. „Rusland maakt hierbij deels gebruik van een contactennetwerk dat in de jaren daarvoor is opgebouwd.”

Deze Russische ’beïnvloedingsactiviteiten’ zouden gericht zijn op de politiek, bedrijfsleven, cultuur en media: „We constateren een toename van de Russische inspanningen om talentvolle academici en maatschappelijk betrokken jongeren op kosten van de Russische overheid naar Rusland te laten reizen. Heimelijke of verborgen (politieke) beïnvloeding laat zich moeilijk duiden omdat het plaatsvindt in een schemergebied tussen diplomatie en inlichtingenwerk. Binnen de Nederlandse overheid, maar ook binnen het bedrijfsleven bestaat een groot vertrouwen in de eigen weerbaarheid tegen dergelijke Russische campagnes. Dit kan leiden tot onderschatting van het effect van ongewenste Russische beïnvloeding op de lange termijn.”