Nieuws/Binnenland
834509
Binnenland

ACHTERGROND

AIS verdringt radar

Er worden in de watersport steeds minder radars en steeds meer AIS-systemen verkocht. Maar is het wel verstandig dat het Automatic Identification System in de stuurhut terrein wint ten koste van de oude vertrouwde radar? Wat doe je als in een mistbank belandt en alleen AIS hebt?

Detaillisten in de watersport zien het al een enkele jaren. Het aantal radars dat verkocht wordt daalt. ,,We leveren nog maar enkele tientallen radarsystemen per jaar aan recreanten’’, vertelt electronica specialist Bart Bleeker van Dekker Watersport uit Zaandam. ,,Dat is ongeveer ongeveer een kwart van wat het vijf jaar geleden was. De daling is begonnen sinds AIS zijn intrede deed.’’ Carla Hogeweg, eigenaar van scheepselectronicaspecialist Shiptron uit Enkhuizen, is het daarmee eens. ,,Voor de beroepsvaart zal het zeker blijven bestaan. Maar bij de pleziervaart wordt radar geleidelijk verdrongen door AIS''.

Voor de watersporter verleden tijd

Radartechniek is bij alle mensen bekend en het bestaat al ruim een eeuw. Radiogolven worden uitgezonden, kaatsen terug op objecten en worden door de zender weer opgevangen en op een scherm weergegeven. Daar hoort in de ogen van veel mensen een grote ronddraaiende antenne bij, plus een stroomslurprende beeldbuis, eventueel nog met een piepgeluid. Maar dat is voor de watersporter verleden tijd. Kleine lichtgewicht scanners worden nu gemonteerd in waterdichte behuizingen (radomes) en gekoppeld aan kleurenschermen met daglichtweergave.

Of het vaartuig voor je op ramkoers ligt

AIS-techniek is sinds circa tien jaar enorm in opkomst. Schepen met zo’n AIS transponder halen via GPS de eigen positie binnen en zenden die via de antenne van de marifoon uit. Schepen in de buurt vangen het AIS signaal op. Ze zien op een plotter (electronisch kaartscherm) de schepen om zich heen op een overzichtelijke manier weergegeven als kleine driehoekjes. Bij ieder driehoekje staat de naam, de roepnaam, de snelheid en de bestemming van het schip. En nog belangrijker: of het vaartuig voor je op ramkoers ligt.

Radar kan dat niet en is moeilijker te lezen

,,Twee jaar geleden verkochten we vooral transponders voor AIS’’, aldus Bleeker. Daarmee ben je dus alleen zichtbaar voor anderen. ,,Maar sinds kort willen de mensen ook ontvangers, zodat ze zelf kunnen zien wat er om hen heen vaart.’’ AIS kan om ,de hoek’ kijken, dus ook om bergen en andere zichtobstakels heen. Radar kan dat niet en is bovendien veel moeilijker te lezen. Je hebt er een speciaal radarcertificaat en flink wat oefening voor nodig om er legaal en goed mee te kunnen werken.

Bij radar weet je het zeker

Maar een enorm voordeel van radar is dat je, in tegenstelling tot bij AIS, wèl naar de actuele situatie kijkt. Het signaal ,botst’ tegen zaken die er werkelijk liggen en toont die op je radarscherm. En in de weergave van AIS-gegevens moet je maar hopen dat de elektronische kaarten genoeg accuraat en actueel zijn - zodat bijvoorbeeld alle boeien ook daadwerkelijk worden weergeven. Bij radar weet je het zeker, bij AIS moet je het maar hopen. In mistige omstandigheden kun je beter op radar vertrouwen dan op AIS.

In potdichte mist blijft een radar noodzakelijk

,,Je kunt er bij mist niet vanuit gaan dat alle andere vaartuigen ook AIS hebben’’, vertelt Bleeker. ,,Bovendien moet je bij AIS maar hopen dat de electronische kaarten die je gebruikt up to date zijn. Je kunt bij zulke omstandigheden niet alleen op AIS vertrouwen. Als je alleen een shipping lane wilt oversteken, dan volstaat AIS. Maar als je wilt varen in potdichte mist, dan blijft een radar noodzakelijk.’’