Nieuws/Binnenland

Miljoenenprojecten tegen overstromingen in Gelderland

Groots in waterveiligheid

Op 34 plekken in Nederland werkt Rijkswaterstaat aan de rivieren om dijkdoorbraken en overstromingen bij hoogwater te voorkomen. Het grootste deel van de werkzaamheden vindt plaats in Gelderland, omdat daar in het Rivierengebied de kans op een overstroming het grootst is.

De Waal bij Nijmegen, de oudste stad van Nederland, is een van de locaties waar momenteel wordt gewerkt om de rivier meer ruimte te geven. Dit is het meest omvangrijke project dat wordt uitgevoerd, omdat ook het hele gebied eromheen op de schop gaat.

De historische haven wordt in ere hersteld en de Waalkade aan de rand van de binnenstad wordt aantrekkelijker gemaakt voor toerisme. Aan de andere kant van de Waal komt een compleet nieuw stadsdeel De Waalsprong met 12.000 woningen, waarvan er al 4000 gerealiseerd zijn.

„Dit is zo’n beetje de enige stad die nog groeit”, vertelt wethouder Bert Velthuis. „Vorig jaar zijn er 2500 inwoners bij gekomen en we verwachten nog zeker vijftien jaar een groei.”

Als er geen maatregelen genomen worden, kan een groot deel van Nederland bij dijkdoorbraken vijf meter onder water komen te staan. Velthuis: „Alleen al in Nijmegen zal de Waal dan kilometers landinwaarts stromen.”

Een situatie die in 1995 bijna realiteit werd. Het water in de Rijn, Maas en Waal stond zo hoog, dat 250.000 burgers en één miljoen dieren geëvacueerd moesten worden.

Met deze gedachte in het achterhoofd heeft Rijkswaterstaat twintig jaar geleden samen met tientallen gemeenten, provincies en waterschappen het plan Ruimte voor de Rivier bedacht. Volgend jaar moeten de meeste projecten uit dit programma, dat naar verwachting 2,3 miljard euro kost, klaar zijn.

Het Nijmeegse project, à 358 miljoen euro, zal dit jaar al opgeleverd worden. Omgevingsmanager Karsten Schipperheijn vertelt: „Het probleem met de Waal is dat de rivier bij Nijmegen een scherpe bocht maakt waarna deze net voor de stad sterk vernauwt. Het is een soort flessenhals. De rivier is hier nog zo’n 400 meter breed. Elders is dat ruim 1000 meter. Als het waterpeil stijgt, kan het water nergens naartoe. Daarom zijn we de Waal nu aan het verbreden.”

Uiteindelijk moet één grote stad gecreëerd worden, waarbij een eiland in de Waal de natuurlijke schakel is tussen de historische kern en het nieuwe stadsdeel. „De Waal stroomt vanaf het einde van het jaar niet langs, maar door Nijmegen”, benadrukt wethouder Velthuis.

Deskundigen en politici vanuit de hele wereld zijn al in Nijmegen geweest om te kijken wat voor innovatieve maatregelen de Nederlanders nemen tegen het watergevaar. Schipperheijn: „We zijn een klein land, maar groots in waterveiligheid.”