Nieuws/Binnenland
854856589
Binnenland

Procedures traag: asielclaims naar recordbedrag

Behalve dat het werven van personeel minder snel gat dan gehoopt, is ook de instroom van asielzoekers gestegen

Behalve dat het werven van personeel minder snel gat dan gehoopt, is ook de instroom van asielzoekers gestegen

Den Haag - De asielprocedures zijn zo traag, dat de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) opnieuw een recordbedrag kwijt is aan dwangsommen. Dit jaar betaalt de dienst naar verwachting 5,5 miljoen euro aan asielzoekers en statushouders als compensatie voor te lange procedures. Volgend jaar komt dat bedrag naar verwachting uit op 17 miljoen euro.

Behalve dat het werven van personeel minder snel gat dan gehoopt, is ook de instroom van asielzoekers gestegen

Behalve dat het werven van personeel minder snel gat dan gehoopt, is ook de instroom van asielzoekers gestegen

Daarmee wordt de stoperigheid van de asielprocedure een steeds grotere kostenpost. In 2018 keerde de IND ’maar’ 1,5 miljoen euro uit aan dwangsommen voor de keren dat er niet binnen de termijn was besloten over een verblijfsvergunning.

Staatssecretaris Ankie Broekers-Knol noemt de toename ’onwenselijk’. Maar hoewel zij is begonnen met de werving van nieuw personeel voor de IND en er ook andere maatregelen zijn genomen, lijkt het er niet op dat de problemen snel voorbij zijn.

Onderbezetting

Het hoge aantal dwangsommen heeft te maken met onderbezetting bij de IND, die na de vluchtelingenpiek rond 2015 moest inkrimpen. In 2017 kreeg de dienst een grote bezuiniging voor de kiezen. Maar het aantal asielaanvragen neemt de laatste tijd juist toe. Om het tij te keren, zijn er extra medewerkers aangetrokken om procedures te verkorten. Sinds vorig jaar zijn er al 350 voltijdsaanstellingen bijgekomen. Voor eind volgend jaar moeten er nog eens 300 mensen bij komen.

Eerder was de Tweede Kamer beloofd dat de grootste problemen binnen twee jaar voorbij zouden zijn. Nu moet de bewindsvrouw erkennen dat die belofte misschien wat ferm is. „Het werven en opleiden van personeel kost veel tijd en de tijd om de toezegging aan de Kamer te realiseren is daardoor krap.” Wel belooft zij zich tot het uiterste in te spannen’ om in 2021 het grootste deel van de aanvragen binnen de termijn te behandelen.

Instroom

Behalve dat het werven van personeel minder snel gaat dan gehoopt, is ook de instroom van asielzoekers gestegen. Intussen probeert de IND ook oude zaken op te pakken die al lang liggen, hetgeen weer ten koste gaat van de nieuwe zaken.

Op de lange termijn verwacht de staatssecretaris heil van ’slimmer werken’ en bijvoorbeeld van het schrappen van het nader gehoor bij kansloze zaken.

IND doorgelicht

Tegelijkertijd grijpt de bewindsvrouw naar een beproefd middel bij complexe politieke zaken: ze kondigt een extern onderzoek aan naar de uitvoering van de asielprocedure door de IND.

Termijnen in asielprocedures overschrijden mag volgens de wet niet. Asielzoekers moeten binnen zes maanden weten of ze recht hebben op een verblijfsvergunning. Asieladvocaten kunnen een zogenoemde ingebrekestelling indienen voor hun cliënt als termijnen niet worden gehaald. Als de immigratiedienst niet binnen twee weken reageert, loopt de dwangsom na 42 dagen op tot maximaal 1.442 euro per besluit.

’Schot in de voet’

„Een brevet van onvermogen”, noemt PvdA-Kamerlid Attje Kuiken de miljoenenstrop bij de IND. „Het kabinet schiet zichzelf eerst in de voet om vervolgens te gaan klagen over de kosten.” Zij verwijt het kabinet dat het tekort aan capaciteit bij de IND al lang bekend was. „Toch heeft het kabinet niets ondernomen om de wachttijden aan te pakken.”