Nieuws/Binnenland
866520995
Binnenland

Tweede Kamer in debat met Rutte over boerengeweld: ’Dit is een loopgravenoorlog’

Den Haag - De Tweede Kamer heeft donderdagavond met premier Rutte en justitieminister Yeşilgöz gedebatteerd over het geweld bij de boerenprotesten. Volgens geschokte Kamerleden is de grens bereikt met de bestorming van de woning van stikstofminister Van der Wal en een bezoekje van demonstranten aan de woning van CDA-Kamerlid Boswijk. Ook zijn er zorgen over een demonstratie die Nederland maandag ’plat zal leggen’. Rutte zegt dat het kabinet wil bekijken of demonstraties aan huis strafbaar kunnen worden gesteld. Ook komt er een onafhankelijk bemiddelaar die partijen bij elkaar moet brengen.

GL-leider Klaver heeft het spoeddebat aangevraagd met de premier. Dat debat kon niet eerder worden gehouden dan donderdagavond, omdat premier Rutte bij de NAVO-top in Madrid was. PvdA-leider Kuiken wil weten of de politie voorbereid is op grootschalige acties zoals aangekondigd voor maandag. Ook wil ze weten of de voetbalwet kan worden ingezet en of de relschoppende boeren ’kunnen worden aangemerkt als lid van een criminele organisatie’. Ze verwijt premier Rutte dat hij geen ’regie’ heeft genomen in het stikstofdebat.

Tekst gaat verder onder de video. Video: Tijdens het debat waren minister Yeşilgöz en FVD-kamerlid Van Meijeren het niet met elkaar eens.

Regie

Volgens BBB-leider Van der Plas ’is de wanhoop groot’ bij boeren. Ook zij roept Rutte op om ’regie te nemen’ in de stikstofaanpak. „Niet alleen bij boeren, het sluimert al heel lang, de onrust in de samenleving”, aldus Van der Plas. Zij pleit voor een ’bemiddelaar’ die de gemoederen tussen boeren en de overheid tot bedaren moet brengen. Volgens Van der Plas is er sprake van een ’loopgravenoorlog’. Rutte zegt dat het hem een ’goed idee’ lijkt om ’iemand’ aan te stellen die dat gesprek op gang kan brengen. „Maar ik ga niet met relschoppers aan tafel zitten”, aldus Rutte. De premier zegt dat ’snelheid en doelstellingen’ van de stikstofaanpak evenwel niet ter discussie worden gesteld. Het kabinet komt binnen een week met een voorstel voor een onafhankelijke bemiddelaar.

Verbod

PvdD-leider Ouwehand oppert om het strafbaar te stellen om te demonstreren met trekkers. Ook stelt zij voor om een verbod in te voeren voor demonstranten om zich op te houden in de buurt van het huis van een bewindspersoon.

CDA’er Boswijk was dinsdagavond in Den Haag toen boeren bij zijn gezin thuis voor de deur stonden. Hij besloot woensdag om de rest van de week thuis te blijven om zijn gezin te beschermen. D66-Kamerlid De Groot werd eerder ook al bedreigd. Volgens VVD-fractievoorzitter Hermans zijn ’grenzen ver, ver overschreden’. Op vragen van PVV-leider Wilders geeft Hermans aan dat zij ook een ’verzoeningsgesprek’ wil voeren.

’Vernietigingsoverleg’

Tegelijkertijd zegt Hermans niet te willen morrelen aan de vastgestelde doelen. Volgens Wilders is er daarom sprake van een ’vernietigingsoverleg’. Hij zegt dat het in ’heel Nederland broeit’. Hij noemt het ’leed van boeren ondraaglijk’. Hij roept boeren op om zich aan de wet te houden en ze niet thuis op te zoeken.

CDA-fractieleider Heerma vroeg steun aan Hermans voor het plan om een verzoeningscommissie met een onafhankelijke voorzitter aan te stellen die het gesprek tussen boeren en kabinet weer op gang moet brengen. „Om de verhoudingen te normaliseren”, aldus Heerma. Ook CU-leider Segers pleit voor een bemiddelaar. Dat is saillant, omdat er veel kritiek klinkt op CU-landbouwminister Staghouwer, die het niet lukte om perspectief voor de landbouwsector te schetsen.

’Trekkers in beslag’

GL-leider Klaver vraagt of het kabinet bereid is om alle middelen in te zetten om het geweld te stoppen. Hij stelt voor om trekkers in beslag te nemen als er tijdens het aangekondigde protest van maandag wanordelijkheden zijn. Mogelijk gaan actievoerders komende maandag distributiecentra blokkeren, zodat goederen niet meer naar supermarkten kunnen. „Voor iedereen die denkt, ik ga maandag meedoen: doe het alsjeblieft niet. We weten dat het uit de hand gaat lopen”, aldus Klaver.

Premier Rutte noemt het ’onaanvaardbaar’ dat politici worden gehinderd bij hun werk. „Het is ook onaanvaardbaar dat bestuurders onder druk worden gezet en dat mensen op de snelweg voor hun veiligheid moeten vrezen”, zegt hij. „Wij zijn een beschaafd land. Een kleine groep mensen verpest het voor een grote groep boeren die zich zorgen maakt.”

Strafbaar stellen opzoeken politici

Rutte zegt samen met justitieminister Yeşilgöz te willen bekijken of demonstraties aan huis strafbaar kunnen worden gesteld. Yeşilgöz is ook 'in nauw overleg' met partijen over boerenacties voor komende maandag. Ze wil daarbij ook de-escalerend optreden. „Maar de politie treft voorbereidingen en waar nodig kan de Mobiele Eenheid of de Marechaussee optreden. De ondergrens is: wij laten ons niet intimideren.” Yeşilgöz zegt voorts dat er een ’nauwe samenwerking’ met de krijgsmacht is om bijvoorbeeld bij gevaarlijk gedrag landbouwvoertuigen in beslag te nemen.

Op de kritiek aan zijn adres dat Rutte onzichtbaar is in de stikstofaanpak, zegt hij: „Ik trek me dit aan, ik zal kijken wat ik beter kan doen. Dat betekent niet dat ik het dossier overneem; dat blijft bij de minister. Maar als het gaat om het uitleggen van het stikstofbeleid, is het belangrijk dat ik zelf goed zichtbaar ben.”