Nieuws/Buitenland
868872317
Buitenland

crisis Oekraïne

Berichten van dodelijke gevechten in Oost-Oekraïne

NAVO waarschuwt: Rusland plant grootschalige aanval, premier Johnson bezorgd

Reservisten op training in Kiev, zaterdag.

Reservisten op training in Kiev, zaterdag.

KIEV - Twee Oekraïense soldaten zijn volgens het leger zaterdag omgekomen door artillerievuur van de pro-Russische separatisten in het oosten van het land. Oekraïne meldt ook vier gewonden. Het zou voor het eerst in ruim een maand zijn dat er in het conflict doden vallen. NAVO-chef Jens Stoltenberg zegt een „grootschalige aanval” op Oekraïne te verwachten. De Britse premier Johnson spreekt zich hard uit over Rusland dat ’de grootste oorlog in Europa sinds 1945’ zou plannen.

Reservisten op training in Kiev, zaterdag.

Reservisten op training in Kiev, zaterdag.

„Alle tekenen zijn er dat het plan in zekere zin al is begonnen. „Dat zegt de Britse premier Boris Johnson in gesprek met de BBC. Volgens inlichtingendiensten is Rusland van plan Oekraïne binnen te vallen en de hoofdstad Kiev te omsingelen. Johnson is bang dat de invasie vele mensenlevens zal kosten.

Ook de Amerikanen waarschuwen opnieuw voor een inval. Washington belegt zondag een veiligheidsoverleg over Oekraïne. Minister Lloyd Austin van Defensie zegt dat Russische troepen optrekken richting de grens. „We hopen dat hij (Poetin) een stap terug doet van de rand van het conflict”, aldus Austin tijdens een persconferentie in Litouwen.

Legertoepen in het oosten van het land.

Legertoepen in het oosten van het land.

Het geweld tussen beide partijen is volgens waarnemers de afgelopen dagen flink opgelaaid. Zowel de rebellen als het leger beschuldigen elkaar ervan het bestand in de regio te overtreden en het vuur te hebben geopend. Onder andere een school zou deze week zijn geraakt. Ook zaterdag zou er sprake zijn van gevechten en explosies. Waarnemers staan op scherp.

Vrees voor escalatie

Johnson meldt dat de Amerikaanse president Joe Biden westerse leiders heeft verteld dat inlichtingendiensten verwachten dat Rusland Oekraïne niet alleen via het oosten, via de regio Donbas, binnenvalt, maar ook vanuit Wit-Rusland en vanuit de regio rondom Kiev. „Ik ben bang om te zeggen dat het plan dat we zien echt de grootste oorlog in Europa sinds 1945 zou kunnen zijn, alleen al qua omvang”, zegt de premier. Mensen moesten niet alleen rekening houden met het mogelijke verlies van Oekraïense levens, maar ook dat van „jonge Russen”, voegde hij eraan toe. Het volledige interview wordt zondagmorgen uitgezonden op de BBC.

Het regeringsleger en de separatisten zijn sinds 2014 in Oost-Oekraïne verwikkeld in een burgeroorlog die meer dan 14.000 mensen het leven heeft gekost. Het vredesproces werd in 2014 en 2015 in gang gezet met akkoorden die werden gesloten in de Wit-Russische hoofdstad Minsk.

Volgens de laatste schattingen van de Amerikaanse regering bedraagt het aantal troepen langs de Oekraïense grens, zowel in Wit-Rusland als Rusland, tussen de 170.000 en 190.000 man. Het Westen vreest dat de Russen ieder moment kunnen aanvallen, maar Moskou heeft tot nu toe steeds ontkend dat van plan te zijn en zegt alleen militaire oefeningen in de regio te houden en zelfs troepen terug te trekken. Satellietbeelden suggereren anders.

De situatie bij de grens tussen Oekraïne en Rusland blijft schimmig en grimmig. Volgens diplomatiek expert Robert van de Roer zijn de Navo-landen opvallend sterk verenigd, maar blijft de grote vraag wat Poetin nu precies van plan is.

Minsk-akkoorden

Onderdeel van de Minsk-akkoorden was een staakt-het-vuren, maar dat wordt vrijwel dagelijks geschonden. Over de naleving van de zogenoemde Minsk-akkoorden werd vorige week urenlang overleg gevoerd door Oekraïne, Rusland, Duitsland en Frankrijk. Dat leverde geen resultaat op.

Recent zijn de spanningen in de regio flink toegenomen door de dreiging van een Russische inval. De Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) rapporteerde vrijdag meer dan 1500 schendingen van het staakt-het-vuren. Dat is het hoogste aantal dit jaar. Het ging om 591 schendingen in de regio Donetsk en om 975 in het naburige Loegansk, die deels in handen zijn van de pro-Russische separatisten.

De separatisten zouden volgens Kiev zware artillerie hebben ingezet. Zij beschuldigen de regering er op hun beurt van de afspraken niet na te leven. Bij een granaataanval vanaf Oekraïense zijde zou zaterdag een waterleiding in Donetsk zwaar zijn beschadigd. En tijdens een bezoek aan de frontlinie ontploften er mortiergranaten in de buurt van de Oekraïense minister van Binnenlandse Zaken, Denis Monastirski. Rusland maakte melding van granaten die net over de grens schade zouden hebben aangericht.

’Rusland plant grootschalige aanval’

NAVO-chef Jens Stoltenberg verwacht dat het Russische leger een „grootschalige aanval” op Oekraïne gaat uitvoeren. De secretaris-generaal van het militaire bondgenootschap zei dat zaterdag in München waar een veiligheidsconferentie plaatsvindt.

„Alle tekenen wijzen erop dat Rusland een grootschalige aanval op Oekraïne voorbereidt”, zei Stoltenberg tegen de Duitse omroep ARD. „We zijn het er allemaal over eens dat de kans op een aanval zeer hoog is.”

Luister ook naar de podcast Werelds! over de belangrijke rol van TikTok bij het conflict in Oekraïne:

Volgens hem worden er dan ook geen Russische troepen uit het grensgebied met Oekraïne teruggetrokken, zoals Rusland beweert, maar komen er juist meer bij. Volgens de Noor zijn er ook tekenen dat Rusland probeert te zorgen voor een aanleiding voor een invasie.

Diplomatieke uitweg

In lijn met de verklaring van de ministers van Buitenlandse Zaken van de rijke G7-landen eerder op de dag, roept Stoltenberg Rusland op een diplomatieke oplossing te zoeken.

De NAVO is inmiddels uit veiligheidsoverwegingen begonnen met de evacuatie van personeel vanuit de Oekraïense hoofdstad Kiev naar Lviv, in het westen van het land en naar de Belgische hoofdstad Brussel. „De veiligheid van ons personeel staat voorop, daarom is personeel verplaatst naar Lviv en Brussel. De NAVO-kantoren in Oekraïne blijven operationeel”, zei een NAVO-functionaris tegen AFP.

crisis OekraïneLees meer over dit thema en vind alle verhalen in een overzichtMeer lezen hierover