Nieuws/Binnenland

Kabinet ontsnapt aan val na zorgcrisis

Het kabinet Rutte-II is na drie dagen van diepe crisis over de verworpen zorgwet van minister Edith Schippers van Volksgezondheid ontsnapt aan een voortijdig einde. De regeringspartijen VVD en PvdA bereikten donderdag een compromis waarmee de crisis werd bezworen en een dreigende val van het kabinet werd afgewend. De drie bevriende oppositiepartijen D66, ChristenUnie en SGP hebben echter nog grote bezwaren.

,,De coalitiepartijen hebben een akkoord met elkaar'', zei D66-leider Alexander Pechtold na afloop van een gesprek met de coalitiepartners en het kabinet in het Torentje van premier Mark Rutte. ,,Wij hebben geen akkoord met het kabinet gesloten.''

Het is de bedoeling een Algemene Maatregel van Bestuur te maken als het straks met de zorgwet weer misloopt in de Eerste Kamer. Die hoeft niet in het parlement behandeld te worden. Een Algemene Maatregel van Bestuur is bedoeld om zaken te regelen die niet te voorzien waren. Daarvan zou hier geen sprake zijn.

'Dubieus'

Voor Pechtold is deze 'truc' van het kabinet om alsnog zijn zin te krijgen zijn belangrijkste bezwaar. Hij ziet de methode als staatsrechtelijk dubieus.

ChristenUnie-leider Arie Slob zei in in het Kamerdebat dat volgde op de deal tussen VVD en PvdA dat zijn partij de nieuwe zorgwet niet zal steunen als het kabinet die blijft koppelen aan een Algemene Maatregel van Bestuur.

De ChristenUnie steunde de zorgwet die dinsdag in de senaat werd verworpen wel en is ook bereid ,,met een open houding naar de nieuwe wet te kijken''. Maar de koppeling met de AMvB, daar wil Slob vanaf. Hij zag deze week leden van coalitiepartij PvdA tegenstemmen in de Senaat. ,,Als dat twee keer gebeurt, is dat een politieke werkelijkheid die je uiterst serieus moet nemen'', vindt Slob.

Kritiek

Samsom en VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra verdedigden die optie van een Algemene Maatregel van Bestuur in het debat, maar kregen veel kritiek van de oppositie, ook van de bevriende fracties (D66, ChristenUnie en SGP). Oppositiepartijen spraken over een truc (SP), een dreigement (D66), een list om de Senaat te omzeilen (GroenLinks) of vroegen zich af of het staatsrechtelijk wel zuiver is (ChristenUnie). Alexander Pechtold (D66) zei er wel bij dat hij de wet inhoudelijk niet anders zal beoordelen dan eerder, toen hij vóór was.

Volgens VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra is de noodweg hypothetisch maar staatsrechtelijk wel correct en afgestemd met de landsadvocaat. Samsom zei dat de doelen van de zorgwet (betere zorg tegen minder kosten) te belangrijk zijn om te laten schieten. ,,Dus als het met een hele mooie wet niet lukt, dan ga je het doen met een AMvB die minder fraai is, maar wel de doelen dichterbij brengt.''

Dissidenten

De crisis ontstond afgelopen dinsdag in de Senaat toen een wetsvoorstel over zorgpolissen werd weggestemd. Drie PvdA-senatoren waren daar mede debet aan. Ze stemden tot verrassing van de coalitie tegen. De VVD eiste vervolgens van PvdA-leider Diederik Samsom en PvdA-vicepremier Lodewijk Asscher dat die het probleem intern zouden oplossen.

Dat vereiste lange gesprekken met de 'dissidente' PvdA'ers Guusje ter Horst, Adri Duivesteijn en Marijke Linthorst. Zij hadden principiële bezwaren, maar bleken op donderdag tevreden over de wijzigingen die Schippers bereid was te maken. Een garantie dat de drie het aangepaste wetsvoorstel wél zullen steunen, weigerden ze te geven, maar het kabinet vertrouwt er na de gesprekken op dat het goed komt.

 

!function(d,s,id){var js,fjs=d.getElementsByTagName(s)[0],p=/^http:/.test(d.location)?'http':'https';if(!d.getElementById(id)){js=d.createElement(s);js.id=id;js.src=p+"://platform.twitter.com/widgets.js";fjs.parentNode.insertBefore(js,fjs);}}(document,"script","twitter-wjs");