Nieuws/Binnenland
873804
Binnenland

COLUMN HARRY DEKKERS

Het gevoel bij windkracht elf

Zeeman Harry Dekkers is behalve Commandant van de Zr. Ms. Urania ook watersporter. Speciaal voor de Vaarkrant schrijft Dekkers regelmatig een column. Vandaag schrijft hij over de schaal van Beaufort en wat voor alternatieve benamingen de Engelsen hebben bedacht bij windsterktes in de welbekende schaal van Beaufort. 

,,Iedere zeiler kent de schaal van Beaufort en niet zelden hoor je de uitspraak “het waaide een dikke 6”. En hoewel de schaal van Beaufort is opgebouwd uit cijfertjes, heeft iedere watersporter en zeilers in het bijzonder, een subjectieve ervaring en oordeel. De geschiedenis van de schaal van Beaufort start in de 19 eeuw met een door Rear Admiral Sir Francis Beaufort opgestelde reeks die overigens toen nog niet numeriek was. Ik zal de geschiedenis verder achterwege laten, maar wil u in dit artikel toch wat meer ‘gevoel’ geven bij het fenomeen wind en de schaal van Beaufort.

Factoren en variabelen die de wind beïnvloeden

De wind waarop wij zeilen kent vele factoren en variabelen. Bijvoorbeeld:

  • Ware en relatieve wind: Hierdoor schat u de windkracht lager in als u voor de wind zeilt.
  • Windvlagen: Vervelend als u in een lichter schip vaart maar prachtig voor wedstrijdzeilers.
  • Het water waarop u zeilt: 6 Bft op zee is iets anders dan 6 Bft op de Vinkeveense plassen.
  • Het schip waarmee u zeilt: Opkruisen tegen 6 Bft in een J22 is topsport terwijl dit aan boord van een 12 meter Hallberg Rassy toch echt een stuk rustiger is.
  • Stroom: Zeilend op het Marsdiep boven Den Helder met 4 Bft is heerlijk maar als er gelijktijdig 2,5 knoop ‘stroom tegen wind’ staat, dan is het water een stuk minder vriendelijk.

Zo’n vijftig jaar geleden heeft C.A. Marchay een prachtige en zeer subtiele beschrijving gemaakt van het ‘gevoel’ die een bepaalde windkracht oproept bij een (toer-)zeiler en in ieder geval bij mij. En omdat alleen de Engelse taal de nuancering zo kan verwoorden geef ik u de originele Engelse versie:

  1. Boredom
  2. Mild pleasure
  3. Pleasure
  4. Great pleasure
  5. Delight
  6. Delight tinged with anxiety
  7. Anxiety tinged with fear
  8. Fear tinged with anxiety
  9. Great terror
  10. Panic
  11. I, want my mommy
  12. Yes, Mr. Jones

Boerenverstand of technologie?

Eén aspect wil ik hier niet ongemoeid laten: Waarom willen we toch zo graag 1000 euro of meer uitgeven aan een windmeter? Omdat we dan op twee cijfers achter de komma kunnen aflezen hoeveel knopen of meter per seconde de wind waait? Of omdat dit stukje elektronica statistisch gezien het meest defect is? Leer kijken naar het water en met name het onderscheid tussen deining, golven en rimpels en uw hobby wordt er een stuk mooier op.

Charme en flexibiliteit

Hoewel de technologie ons in staat stelt om de wind steeds beter te voorspellen, is de lange(re) termijn voorspelling voor meteorologen nog steeds een uitdaging. Wees flexibel en leg u niet teveel vast ten aanzien van de haven die u wilt ‘halen’. Bekijk de wind en de voorspellingen, kiest de meest geschikte zeilvoering en laat u vervolgens leiden (dus niet lijden) door de wind. Dit is gelijktijdig ook een belangrijk deel van de charme van het zeilen . De charme dat we ondanks alle kennis en elektronica toch nog afhankelijk zijn van, en geen invloed hebben op, de wind.''