Nieuws/Binnenland
876553373
Binnenland

Nederlandse musea gevuld met ’historisch onrecht’

Raad voor Cultuur: koloniale kunstcollecties moeten terug

Half september werd het Afrika Museum in Berg en Dal opgeschrikt door een facebookfilmpje waarop te zien was dat een zwarte man een beeldje uit het museum oppakt en naar buiten draagt.

Half september werd het Afrika Museum in Berg en Dal opgeschrikt door een facebookfilmpje waarop te zien was dat een zwarte man een beeldje uit het museum oppakt en naar buiten draagt.

Den Haag - De koloniale collecties in Nederlandse musea vormen ’historisch onrecht’. Nederland moet dat herstellen door collecties onvoorwaardelijk terug te geven.

Half september werd het Afrika Museum in Berg en Dal opgeschrikt door een facebookfilmpje waarop te zien was dat een zwarte man een beeldje uit het museum oppakt en naar buiten draagt.

Half september werd het Afrika Museum in Berg en Dal opgeschrikt door een facebookfilmpje waarop te zien was dat een zwarte man een beeldje uit het museum oppakt en naar buiten draagt.

Dat schrijft een commissie van de Raad voor Cultuur in een advies aan minister Van Engelshoven (Cultuur). In het rapport adviseert de commissie onder leiding van Lilian Gonçalves musea ’te wijzen op hun verantwoordelijkheid’ en onderzoek te doen naar de herkomst van hun koloniale cultuurgoederen. Ook als de herkomst van de kunststukken niet vast staat of onduidelijk is of het om roofkunst gaat, moeten musea bereid zijn tot teruggave, vindt de commissie.

Juridisch gezien is diefstal verjaard

Juridisch gezien is de diefstal van kunst onder koloniaal gezag verjaard. Er zijn geen moderne internationale verdragen die voor koloniale cultuurgoederen terugwerkende kracht hebben. Daarom adviseert de commissie niet juridisch naar verzoeken tot teruggave te kijken, maar ethisch.

Volgens Gonçalves moet teruggave gebeuren in samenspraak met de voormalige koloniën. „Waak, met andere woorden, voor een neokoloniale herhaling van het verleden waarin vooral eigen opvattingen, gevoelens, normen en waarden de leidraad zijn voor het handelen.”

Nederland moet het serieus nemen

Ook als andere landen dan Indonesië, Suriname en de Caribische eilanden aankloppen om kunstschatten terug te krijgen die in rijksbezit zijn, moet Nederland dat serieus nemen.

Het advies van de Raad voor Cultuur komt niet uit de lucht vallen. Want of het nu om de 70 karaats diamant van Banjarmasin in het Rijksmuseum gaat, de objecten brengen steeds vaker ’ongemak’ met zich mee, zo valt te lezen. „Een ongemak dat samenhangt met veranderingen in de manier waarop men in Nederland naar het koloniale verleden kijkt en die je ook kunt tegenkomen in discussies over bijvoorbeeld Zwarte Piet, over de standbeelden van kolonisten op Nederlandse pleinen en over de straten, tunnels en scholen die naar hen zijn vernoemd.” In Nederland is een ’heroriëntatie’ bezig op het koloniale verleden. „Daarbij komen racisme, uitbuiting, geweld en onderdrukking steeds nadrukkelijker in beeld als centrale kenmerken van die tijd.”

Half september werd het Afrika Museum in Berg en Dal opgeschrikt door een facebookfilmpje waarop te zien was dat een zwarte man een beeldje uit het museum oppakt en naar buiten draagt. Het bleek de activist Mwazulu Diyabanza Siwa, die buiten werd aangehouden met vier handlangers.

safe-and-fast iconVeilig betalen
box icon14 dagen bedenktijd
safe-and-fast iconVeilig betalen
box icon14 dagen bedenktijd