Nieuws/Binnenland

Waarschuwing voor softe aanpak terugkeerders

’Geen genade voor jihadi met heimwee’

Door Silvan Schoonhoven

Europol bezit een lijst van achtduizend Europese IS-strijders.

Europol bezit een lijst van achtduizend Europese IS-strijders.

AFP

Den Haag - Nederland speelt met vuur door polderjihadisten uit IS-gebied weer toe te laten binnen de landsgrenzen. Ons land zou zich veel harder moeten opstellen tegen terugkeerders.

Europol bezit een lijst van achtduizend Europese IS-strijders.

Europol bezit een lijst van achtduizend Europese IS-strijders.

AFP

Dat zegt islamexpert Uriya Shavit van de Universiteit van Tel Aviv. Hij adviseert Nederland om vooral de grenzen dicht te houden. „Dit zijn geen gewone misdadigers, of het nou mannen of vrouwen zijn. Het veiligste is om hen gewoon niet toe te laten. Pak hun paspoort af, of dat hen nou stateloos maakt of niet.”

Europol bezit een lijst van achtduizend Europese IS-strijders. Hoeveel Nederlanders daar tussen zitten, is niet zeker. De AIVD houdt rekening met ruim honderd nog levende polderjihadisten. Nu terreurorganisatie IS op haar laatste benen loopt, zoeken zij wanhopig een uitweg.

Onder hen ook de 23-jarige Ilham Borjani uit Gouda. Of neem de Sallandse ex-postbode Victor D., die uit Syrië liet weten alweer aan de thuisreis te denken. En wat te denken van rapper Marouane B., die twee maanden geleden tegenover De Telegraaf aankondigde zich nog één keer op het strijdtoneel te begeven om dan terug te keren naar Arnhem.

Het Nederlandse beleid tot nu toe was simpel: polderjihadi’s worden niet actief teruggehaald. Jihadisten die uit het strijdgebied vluchten en zich zelf melden, bijvoorbeeld bij de ambassade of het consulaat in Turkije, worden aangehouden en door de Marechaussee naar Nederland vervoerd om hier te worden vervolgd.

Kwetsbaar

Maar misschien waait de wind straks uit een andere hoek met het aantreden van de beoogde nieuwe minister van Justitie, Ferdinand Grapperhaus. Twee jaar geleden wilde de CDA’er nog de rode loper uitrollen. „Jihadisten moet je niet hun staatsburgerschap ontnemen”, blogde hij in maart 2015, toen de gruweldaden van IS zich al aftekenden. „Je moet ze laten terugkomen. Ze moeten verantwoording afleggen. Ik wil met ze in debat. Ze moeten ook naar Nederland terugkomen om ze na verantwoording en berechting genade te kunnen geven.”

Islamexpert Uriya Shavit, op bezoek in Den Haag, gruwt ervan. Europa realiseert zich niet hoe kwetsbaar het is, zegt Shavit. „De aanslagen van de laatste drie jaar waren amateuristisch. Terugkeerders zijn door een staat getraind in terrorisme en dus veel gevaarlijker.” Hij voorziet aanslagscenario’s die meer expertise vragen, zoals het gebruik van biologische of chemische wapens. Duitse experts waarschuwden daar al voor. Ook een gijzelingsactie, bijvoorbeeld op een trein, is niet ondenkbaar. „Mensen met vier jaar ervaring in Raqqa kunnen dat.”

Zwartste scenario

Probleem is dat Syrië een zwart gat is als het op bewijsmateriaal aankomt. Justitie heeft van Marouane B. een foto met een kalasjnikov, een kiekje bij een gekruisigd lijk, verklaringen van kennissen die hem hebben horen opscheppen over onthoofdingen. Tegen minder loslippige jihadisten heeft het OM minder bewijs. Van de circa vijftig Syriëgangers die zijn teruggekeerd, zijn er minder dan twintig vervolgd. Slechts drie keer kon justitie ’deelname aan de gewapende strijd’ echt bewijzen. Celstraffen liepen op tot hooguit vijf jaar.

Voor Shavit is dat het zwartste scenario. „Je moet er niet aan denken dat strijders met gefrustreerde dromen na twee, drie jaar in de cel weer op straat lopen. Ik ben het eens met jullie premier Rutte die zei: het is beter dat ze sneuvelen.”

Volg het laatste nieuws via onze Whatsapp lijn. Zet 06-13650952 in je telefoon en stuur via whatsapp het bericht met alleen de twee woorden: Nieuws Aan. Je krijgt dan een paar keer per dag het nieuws dat je moet en wilt weten.

Lees meer over

Door Silvan Schoonhoven