Nieuws/Buitenland
883105820
Buitenland

’Oorlog heeft alles veranderd’

EU-leiders omarmen Oekraïne en Moldavië als kandidaat-leden

De Oekraïense president Zelenski schudt eerder deze maand de hand van Emmanuel Macron (Frankrijk).Olaf Scholz (Duitsland, links) en Mario Draghi (Italië) en Klaus Iohannis (Roemenië) kijekn goedkeurend toe.

De Oekraïense president Zelenski schudt eerder deze maand de hand van Emmanuel Macron (Frankrijk).Olaf Scholz (Duitsland, links) en Mario Draghi (Italië) en Klaus Iohannis (Roemenië) kijekn goedkeurend toe.

Brussel - Oekraïne en Moldavië zijn officieel kandidaat om tot de Europese Unie toe te treden. De EU-leiders zijn tijdens hun zomertop in Brussel unaniem akkoord gegaan. Sommigen moesten een politieke draai maken, onder wie premier Mark Rutte: „De oorlog in Oekraïne heeft alles veranderd.”

De Oekraïense president Zelenski schudt eerder deze maand de hand van Emmanuel Macron (Frankrijk).Olaf Scholz (Duitsland, links) en Mario Draghi (Italië) en Klaus Iohannis (Roemenië) kijekn goedkeurend toe.

De Oekraïense president Zelenski schudt eerder deze maand de hand van Emmanuel Macron (Frankrijk).Olaf Scholz (Duitsland, links) en Mario Draghi (Italië) en Klaus Iohannis (Roemenië) kijekn goedkeurend toe.

Nog geen week na het uitbreken van de oorlog in Oekraïne sprak Commissievoorzitter Ursula von der Leyen voor haar beurt door zich uit te spreken voor EU-lidmaatschap. Verschillende staatshoofden en regeringsleiders reageerden direct sceptisch, onder wie Rutte. „Ik maakte me zorgen dat de Europese Commissie zou overhaasten”, zegt de VVD-premier nu. „Ik had het mis.”

’Symbolische stap’

Wat het makkelijker maakt is dat kritische staatshoofden en regeringsleiders thuis kunnen komen met de boodschap dat het ’een symbolische stap’ is en het nog decennia kan duren. Brussel heeft de twijfelaars over de streep getrokken door in het advies, dat in recordtempo werd opgesteld, geen speciale behandeling te creëren voor Oekraïne. Het land moet eerst huiswerk op het gebied van corruptiebestrijding en de rechtsstaat afronden voor de onderhandelingen kunnen starten. Voor die stap moeten de lidstaten opnieuw unaniem groen licht geven.

Volgens een EU-diplomaat is Oekraïne door de oorlog alleen nog maar verder van deze volgende stap afgedreven. Voor het straatarme Moldavië is de berg met huiswerk nog veel hoger. Beide landen kunnen nog tientallen jaren ploeteren voor ze echt mogen toetreden. Het pakket met EU-wetten en regels die ze moeten invoeren telt ruim 130.000 pagina’s.

Dat het heel erg lang duurt, weten ze op de Westelijke Balkan. De leiders uit deze regio mochten weer eens opdraven bij de top in Brussel om te horen dat ze nog langer in de wachtkamer mogen vertoeven. De wanhoop is zo groot dat sommigen een boycot overwogen.

Drama Albanië

Er gloorde nog even hoop voor een doorbraak met Bulgarije. Dit EU-land zet een veto in tegen het opstarten van onderhandelingen met Noord-Macedonië vanwege een vete over de taal. Eerder paste het land de naam aan om de Grieken aan boord te krijgen. Bijna waren de Bulgaren zover, maar op de valreep viel de regering. Er dreigen nu verkiezingen voor de vierde keer in een jaar tijd.

Het is een drama voor premier Edi Rama. Zijn Albanië is door Brussel gekoppeld aan Noord-Macedonië. „Bulgarije gijzelt ons midden in een oorlog op het continent”, sneert de regeringsleider woest. „Het is een schande dat een NAVO-land een blokkade opwerpt tegen twee andere NAVO-lidstaten.”

De andere Balkanleiders stoppen hun ongeduld niet onder stoelen of banken. Maar ze hebben niet allemaal recht van spreken, vinden EU-diplomaten. Bosnië, met de sneue status van ’potentieel kandidaat’, boekt simpelweg geen vooruitgang met het opgelegde huiswerk.

Servië

Kandidaat Servië heult met de Russen en doet niet mee aan EU-sancties. „Dit is een grote steen in de schoen”, zegt premier Rutte daarover. „Er is op dit moment geen sprake van dat ze erbij kunnen.”

Het land ruziet bovendien met ’potentieel kandidaat’ Kosovo. „In dat conflict lijkt er iets van dooi te zijn”, zegt Rutte. „Maar tijdens de toespraak van de president van Servië, zag ik aan het gezicht van de president van Kosovo dat het niet echt resoneerde.”

Het zal de komende jaren de vraag oproepen of er niet nog meer ’Poolse en Hongaarse toestanden’ worden geïmporteerd door de EU-expansiedrift. De kandidaat-lidstaten hebben allemaal nog een lange weg te gaan, maar als de hele lijst ooit mag toetreden zal de macht meer oostwaarts opschuiven.

De kandidatuur van Oekraïne voor het EU-lidmaatschap doet terugdenken aan het referendum over het associatieverdrag, zegt Wierd Duk in de podcast Het Land van Wierd Duk. „Alles wat de tegenstanders van dat verdrag destijds voorspelden is uitgekomen.”