Nieuws/Binnenland
888615809
Binnenland

Coronacrisis: donderdag 22 april

LIVE | Opnamestop hart-longafdeling ziekenhuis Scheemda na corona-uitbraak

Beeld ter illustratie.

Beeld ter illustratie.

Amsterdam - Al ruim een jaar worden Nederland en de wereld in de greep gehouden door het uit China overgewaaide coronavirus. Hoe snel weten we ons een weg te vaccineren uit deze crisis? Volg hier het laatste nieuws.

Beeld ter illustratie.

Beeld ter illustratie.

Dit artikel wordt gedurende de dag van updates voorzien.

19.15 - Frankrijk versoepelt reisbeperkingen vanaf 3 mei

Frankrijk versoepelt wat coronamaatregelen vanaf 3 mei. Inwoners mogen vanaf die dag weer op reis in het land zelf. Mogelijk kunnen midden mei ook weer meer zaken open, als de omstandigheden dat toelaten.

De piek van de derde coronagolf „lijkt achter ons te liggen”, aldus premier Jean Castex bij de aankondiging van de verlichtingen. Op dit moment moet je in Frankrijk binnen een straal van 10 kilometer van je huis blijven, tenzij je een geldige reden hebt om verder te reizen. Ook is er vanaf 19.00 uur een avondklok.

Castex maakte duidelijk dat bij verdere vooruitgang restaurants en cafés vanaf half mei gasten kunnen bedienen op hun terrassen. Ook bepaalde culturele instellingen zouden dan weer open kunnen, net als de winkels die nu nog dicht zijn.

Crèches en basisscholen gaan volgende week maandag open.

19.07 - Bonaire heft avondklok en alcoholverbod op

Op Bonaire wordt vanaf vrijdag de avondklok opgeheven en er mag dan in openbare ruimtes weer alcohol gedronken worden. Dat heeft gezaghebber Edison Rijna donderdag bekendgemaakt. Het eiland kent steeds minder coronabesmettingen en gaat daarom van risiconiveau 5 naar 4.

Dat betekent dat alle winkels, restaurants (tot 22.00 uur ’s avonds), casino’s, fitnessruimtes en kerken open mogen. Er gelden nog wel restricties wat betreft sociale afstand en het maximale aantal mensen in een ruimte. Ook mogen er geen evenementen zoals Koningsdag worden georganiseerd.

Er zijn nog 34 actieve besmettingen op het eiland. De druk op het ziekenhuis is flink afgenomen. Er zijn nog vijf coronapatiënten opgenomen. Er ligt nog één patiënt uit Bonaire op Aruba en één in Colombia in het ziekenhuis.

Volgens de gezaghebber verloopt het vaccinatieproces voorspoedig. Met bijna 11.500 mensen die voor de eerste keer zijn gevaccineerd, is meer dan 60 procent van de volwassen bevolking bereikt. Meer dan 4000 mensen hebben al een tweede vaccin gekregen.

18.45 - Opnamestop hart-longafdeling ziekenhuis Scheemda na coronauitbraak

Het Ommelander ziekenhuis in Scheemda (Groningen) heeft een opnamestop afgekondigd voor de hart-longafdeling na een uitbraak van het coronavirus onder personeel en patiënten. Afgelopen dagen werden negen patiënten en tien medewerkers positief getest.

Hart- en longpatiënten moeten tijdelijk naar een ander ziekenhuis in de buurt, aldus een woordvoerder van het Ommelander. Zo’n honderd medewerkers van het ziekenhuis die vaak op de hart- en longafdeling komen, worden de komende tijd regelmatig getest. De opnamestop duurt „totdat we zeker weten dat er geen verborgen besmettingen meer zijn onder medewerkers”, zegt de woordvoerder.

Patiënten die positief testten zijn verplaatst naar de corona-afdeling van het ziekenhuis. De overgebleven patiënten mogen tijdens de opnamestop geen bezoek ontvangen.

17.50 - Gezondheidsraad België: zwangere vrouwen met voorrang vaccineren

De Hoge Gezondheidsraad van België adviseert alle zwangere vrouwen met voorrang in te enten tegen Covid-19. Het adviesorgaan stelt dat alle zwangere vrouwen nu een prik moeten kunnen halen wegens „hun verhoogd risico op ernstige Covid-19-infectie voor de moeder en op premature bevalling.” Momenteel zijn de 65-plussers en risicopatiënten in België aan de beurt voor hun eerste coronavaccinatie.

Eerder adviseerde het orgaan voor iedere zwangere vrouw individueel door een arts een afweging te laten maken. Dat advies stelt de gezondheidsraad nu bij „op basis van de meest recente wetenschappelijke gegevens en aanbevelingen.”

Volgens de raad kunnen het beste de zogeheten mRNA-vaccins van farmaceuten Pfizer/BioNTech en Moderna worden gebruikt, die anders werken dan die van AstraZeneca en het Janssen-vaccin van Johnson & Johnson. „De huidige beschikbare mRNA-vaccins kunnen veilig gegeven worden aan zwangere vrouwen.”

16.45 - Beter zuiveren vaccins kan mogelijk bijwerkingen voorkomen

Het beter zuiveren van de coronavaccins van AstraZeneca en Janssen zou volgens Duitse onderzoekers mogelijk kunnen helpen in het voorkomen van de zeldzame, maar ernstige bijwerkingen die na een prik met deze vaccins werden gemeld. Hoogleraar vaccinologie aan de Rijksuniversiteit Groningen Anke Huckriede noemt het onderzoek na berichtgeving van De Volkskrant „zeer betrouwbaar.” Bepaalde stoffen waaronder eiwitten in de vaccins zouden trombose en een tekort aan bloedplaatjes kunnen veroorzaken, aldus het onderzoek.

De vaccins van AstraZeneca en Janssen werken met verkoudheidsvirussen, legt Huckriede uit. De genetische code van het zogenoemde ’spike-eiwit’ van het coronavirus wordt ’verpakt’ in zo’n onschuldig virus en ingespoten. Eenmaal in het lichaam van de gevaccineerde zorgt de code ervoor dat het spike-eiwit wordt aangemaakt en het afweersysteem op gang komt. Het lichaam is dan beschermd tegen een besmetting met het coronavirus.

Om het verkoudheidsvirus met daarin de genetische code te maken worden menselijke cellen gebruikt. Die cellen worden aangezet om het onschuldige virus te produceren. Wanneer het verkoudheidsvirus uit de cellen wordt gehaald voor gebruik, blijven er kleine hoeveelheden menselijke eiwitten in achter. „Dat is niet ongebruikelijk”, aldus de Huckriede. „Je ziet dat ook bij het griepvaccin. Dat wordt gemaakt met kippencellen. Mensen die heel gevoelig zijn voor kippeneiwit kunnen dan ook een allergische reactie krijgen op het griepvaccin.”

Eenzelfde soort allergische reactie ontstaat mogelijk ook bij sommige mensen na inenting met de vaccins van AstraZeneca en Janssen, concluderen de Duitse wetenschappers. Het onderzoek stond onder leiding van Andreas Greinacher, volgens Huckriede een specialist op het gebied van een type trombose dat vergelijkbaar is met de bijwerking van het vaccin. Ze wijst er wel op dat meer studies nodig zijn. „De wetenschappers hebben nog meer stofjes onderzocht die mogelijk zo’n reactie kunnen geven. Reden voor meer gedegen onderzoek hiernaar.”

Beter zuiveren van de vaccins zou inderdaad een oplossing kunnen zijn, aldus Huckriede. „Maar daar gaat wel meer vaccin bij verloren en bovendien is het duur.”

15.55 - Brussel sleept AstraZeneca voor de rechter

De Europese Commissie spant inderdaad een rechtszaak aan tegen vaccinmaker AstraZeneca, zegt de Ierse minister van Volksgezondheid. De commissie zelf houdt het er nog op dat het besluit daarover nog niet is gevallen.

De commissie, die namens de EU contracten sluit met leveranciers van coronavaccins, komt volgens de Ierse minister Stephen Donnelly in actie omdat AstraZeneca de afspraken maar niet nakomt. „Met name het complete falen van AstraZeneca om de leveringen voor april, mei en juni te voldoen”, zei Donnelly donderdag in het Ierse parlement.

Het Brusselse nieuwsplatform Politico meldde woensdagavond al dat gerechtelijke stappen ophanden waren. Maar een handvol EU-landen zou nog twijfelen, onder wie zwaargewichten Duitsland en Frankrijk.

De verstandhouding van de EU met AstraZeneca is verzuurd omdat de farmaceut al maanden veel minder coronavaccins levert dan afgesproken. Een in het contract afgesproken procedure om onenigheid op te lossen, bracht nog geen soelaas. Een meerderheid van de EU-landen zou daarom voor de rechter willen afdwingen dat AstraZeneca alsnog levert wat de Brits-Zweedse farmaceut heeft beloofd.

AstraZeneca zegt niet te weten van enige juridische stappen. Het bedrijf „blijft geregeld overleggen met de commissie en de EU-lidstaten.”

15.30 - Aantal nieuwe coronagevallen fors toegenomen

Het aantal nieuwe coronagevallen is afgelopen etmaal forst gestegen. Tussen woensdagochtend en donderdagochtend zijn bij het RIVM 9648 nieuwe coronagevallen geregistreerd, het hoogste aantal sinds 7 januari. Dat zijn er 1134 meer vergeleken met de voorgaande dag.

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu heeft in de afgelopen zeven dagen 57.902 positieve tests geregistreerd. Dat komt neer op gemiddeld 8272 nieuwe besmettingen per dag.

14.50 - NS laat weer meer treinen rijden vanaf mei

De NS gaat vanaf mei de dienstregeling weer opschalen. Vanwege de aangekondigde versoepelingen verwacht het bedrijf meer reizigers te verwelkomen, en laat het daarom in stappen meer treinen rijden. Ook worden treinen, waar nodig en waar dat kan, weer iets langer.

Op dit moment rijdt 90 procent van de treinen, voor 35 procent van het gebruikelijk aantal reizigers. Het doel van het opschalen vanaf mei is dat halverwege juni weer 98 procent van de NS-treinen rijdt.

„We willen niets liever dan Nederland bereikbaar houden en reizigers naar hun plek van bestemming brengen”, zegt NS-directeur Marjan Rintel. „Met de aangekondigde versoepelingen in de coronaregels en het door het kabinet gepresenteerde Openingsplan in de hand, bereiden wij ons stap voor stap voor op een normale dienstregeling.”

NS begint met de trajecten waar als eerste de meeste reizigers worden verwacht. Zo rijdt er vanaf 3 mei weer vier keer per uur een intercity tussen Rotterdam en Utrecht en rijden er weer meer sprinters op het traject tussen Uitgeest en Veenendaal Centrum. Vanaf 24 mei rijdt de IC Direct tussen Amsterdam en Rotterdam weer zo’n vier à vijf keer per uur, rijden er ook tussen Den Haag en Utrecht weer vier intercity’s per uur en tussen Utrecht en Amersfoort zes intercity’s per uur.

Vanaf 14 juni rijden weer alle treinen. Dit met uitzondering van het nachtnet, bedoeld voor het uitgaansleven en extra forensentreinen bedoeld voor de spits. Op die momenten reizen er nog relatief weinig mensen, verwacht NS. Als reizigersaantallen verder doorgroeien en er weer een nachtleven is, zal het spoorbedrijf op een later moment de stap zetten naar een dienstregeling van 100 procent.

14.00 - Omstreden Duitse coronawet krijgt goedkeuring parlement

De omstreden wet die de Duitse regering de bevoegdheid geeft rechtstreeks coronamaatregelen op te leggen, zoals een avondklok en verdere contactbeperkingen, heeft groen licht gekregen van het Duitse parlement. Na de goedkeuring woensdag van de Bondsdag ging ook de Bondsraad, het hogerhuis, akkoord, melden Duitse media. De wet wordt van kracht zodra president Frank-Walter Steinmeier er zijn handtekening onder heeft gezet.

Bondskanselier Angela Merkel en haar regering kunnen dan buiten de deelstaten om zelf lockdowns en andere maatregelen opleggen. Merkel acht federale zeggenschap in de strijd tegen het coronavirus noodzakelijk, omdat de deelstaten geregeld minder streng optreden dan volgens haar nodig is.

De regering in Berlijn kan aan de ’nationale noodrem’ trekken en ingrijpen in gebieden met relatief veel besmettingen, zonder inspraak van de zestien deelstaten. Vooral bij de oppositie klinkt veel kritiek. De grootste oppositiepartij Alternative für Deutschland ziet de wet als een aanval op de grondwettelijke vrijheid.

Woensdag betoogden duizenden mensen in Berlijn toen er in de Bondsdag werd gestemd. Agenten gebruikten traangas en pepperspray, en pakte tientallen mensen op die zich niet hielden aan de coronaregels.

13.30 - Zorgautoriteit: ziekenhuiszorg nog verder in gedrang door corona

Nieuwe cijfers van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) laten zien dat de situatie in de ziekenhuizen steeds penibeler wordt. Meer dan een derde van de ziekenhuizen (37 procent) slaagt er door de toestroom van coronapatiënten niet meer in alle „kritiek planbare zorg” volgens planning te leveren. Dat is zorg die binnen zes weken noodzakelijk is om gezondheidsschade bij de patiënt te voorkomen.

Uit de rapportage die donderdag verscheen, blijkt een verdere verslechtering ten opzichte van vorige week. Toen gaf 31 procent van de ziekenhuizen aan de planning niet volledig te halen voor ingrepen die eigenlijk binnen zes weken zouden moeten.

Eerder op de dag noemde het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding de situatie al „absoluut zorgwekkend.” Vrijwel geen enkel ziekenhuis levert nog planbare zorg volgens de planning. Onder die noemer vallen ingrepen die wel nodig zijn, maar zonder blijvende schade voor langere tijd kunnen worden uitgesteld. Vorige week zei nog 4 procent hier wel in te slagen, nu is dat gedaald tot 1 procent. Een kwart van de ziekenhuizen levert helemaal geen planbare zorg meer.

13.30 - EMA en WHO gaan productieproces Russisch coronavaccin bekijken

Het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) en de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) gaan in mei samen kijken naar het productieproces van het Russische coronavaccin Spoetnik-V. Het onderzoek is onderdeel van de procedures waarmee geneesmiddelen voor gebruik worden goedgekeurd. De inspectie van de vaccinproductie begint 10 mei en wordt door deskundigen van beide organisaties gezamenlijk uitgevoerd.

De vraag naar het Russische vaccin groeit. Het is relatief goedkoop, naar eigen zeggen effectief en relatief makkelijk te vervoeren of te bewaren. Ook West-Europese landen hebben belangstelling. Duitsland bijvoorbeeld wil volgens de premier van de deelstaat Saksen, Michael Kretschmer, in de zomer 30 miljoen doses hebben. Hij zei dat donderdag op bezoek in Moskou. Kretchmer zei dat zijn land op goedkeuring van de EMA wacht, maar de Duitse minister van Gezondheid, Jens Spahn, heeft eerder al verklaard dat zijn land niet te lang kan wachten op goedkeuring door de EMA.

11.30 - Door corona 170.000 rechtszaken minder afgehandeld

De coronacrisis is van grote invloed geweest op de rechtspraak. Vooral daardoor zijn vorig jaar 170.000 rechtszaken minder afgehandeld dan in 2019. In totaal werd in 1,37 miljoen zaken rechtgesproken. Een daling van 11 procent ten opzichte van 2019, meldt de Raad voor de rechtspraak in zijn jaarverslag.

Nadat vorig jaar het coronavirus in Nederland was uitgebroken, konden veel fysieke zittingen in maart, april en mei niet doorgaan. Ongeveer 14.000 misdrijfzaken bij de rechtbanken en ruim 3000 strafzaken bij de gerechtshoven konden niet worden behandeld. De ontstane achterstanden in misdrijfzaken zijn al grotendeels weggewerkt en naar verwachting uiterlijk eind dit jaar helemaal ingelopen.

Ruim driekwart van de bijna 1,4 miljoen afgehandelde zaken betrof civielrechtelijke handelsgeschillen en familiezaken (rechtbank, hof en kanton). 17 procent van de zaken was een strafzaak, de resterende 7 procent bestond uit bestuursrechtszaken, vreemdelingenzaken en belastingzaken.

In 2020 zijn verder 675 wrakingsverzoeken ingediend, waarbij gevraagd wordt een rechter te laten vervangen door een andere vanwege vermoedens van partijdigheid. Daarvan zijn in totaal 17 wrakingsverzoeken gegrond verklaard. Dat is met 2,5 procent minder dan het gemiddelde van zo’n 3 procent.

10.30 - Van Dissel ziet na ’stabilisatie’ een nieuwe fase aanbreken

De instroom van coronapatiënten in de ziekenhuizen „lijkt af te vlakken” en het aantal besmettingen stabiliseert, constateert Jaap van Dissel van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Van een duidelijke afname is echter nog geen sprake, zei hij tijdens een presentatie aan Tweede Kamerleden. Op basis van modelberekeningen verwacht het RIVM dat de daling wel binnenkort zal inzetten.

De bedbezetting in de ziekenhuizen bereikt volgens de berekeningen over één tot twee weken een piek. Van Dissel benadrukt dat de modellen wel „forse onzekerheden” kennen, dus de piek zou zich ook later kunnen voordoen en hoger kunnen zijn dan het instituut nu voorziet.

Van Dissel zei dat „een nieuwe fase” is aangebroken. „Het virus botst steeds vaker op tegen iemand die het al heeft gehad, of die is gevaccineerd”, schetste de directeur van het Centrum Infectieziektebestrijding. „Tot nu toe was het zo dat een afname alleen werd veroorzaakt door strengere maatregelen. Nu komt het door opbouw van immuniteit.”

9.10 - Erasmus MC: alleen nog operaties die binnen twee weken nodig zijn

Het Erasmus MC in Rotterdam kan alleen nog operaties verrichten die binnen twee weken moeten plaatshebben om geen verdere gezondheidsschade te veroorzaken, meldt een woordvoerster.

Er wordt personeel uitgeleend aan corona-afdelingen en de ic-bedden liggen vol. „Met pijn in het hart” is daarom ook besloten tot een stop op de transplantaties van organen van levende donoren (aan bijvoorbeeld familieleden).

Het ziekenhuis bekijkt op 28 april hoe de zaken verder moeten worden aangepakt, maar zal de operatiemogelijkheden verruimen als het eerder kan.

8.35 - EU treft voorbereidingen voor rechtszaak tegen AstraZeneca

De Europese Commissie maakt zich op om vaccinmaker AstraZeneca voor de rechter te slepen. Dat bericht nieuwssite Politico, die heeft gesproken met vijf EU-diplomaten.

De verstandhouding van de EU met AstraZeneca is verzuurd omdat de farmaceut al maanden veel minder coronavaccins levert dan afgesproken. Het doel van de rechtszaak zou zijn om het bedrijf te dwingen alsnog met de afgesproken hoeveelheden vaccins over de brug te komen, zegt een van de bronnen tegen de nieuwssite.

De commissie heeft de mogelijke juridische procedure woensdag aangekaart op een bijeenkomst van ambassadeurs. Toen zou er onder lidstaten veel draagvlak zijn geweest voor een rechtszaak. Twee diplomaten zeggen dat er later deze week een deadline is. Dan moeten EU-landen laten weten of ze AstraZeneca ook echt voor de rechter willen slepen.

7.01 - Amerikaanse fabriek Janssen-vaccin gesloten door autoriteiten

De Amerikaanse voedsel- en medicijnenautoriteit FDA heeft een fabriek in de stad Baltimore, in de staat Maryland, gesloten waar grondstoffen voor het Janssen-coronavaccin werden gemaakt. Uit een rapport blijkt dat er problemen waren met onder meer hygiëne in het gebouw en dat er slecht opgeleid personeel werkte.

Het kan volgens de FDA maanden duren totdat alle problemen in de fabriek zijn opgelost. Tot die tijd is er alleen een fabriek in Nederland die de belangrijkste grondstoffen voor het vaccin kan maken.

In het rapport beschrijft de FDA verschillende mogelijke verontreinigingen. Zo werden belangrijke inspecties niet uitgevoerd en hygiënemaatregelen werden niet nageleefd. Verf bladderde er van de muren en er zaten barsten in containers waar productiematerialen inzaten.

Het rapport bevestigt ook berichten van diverse Amerikaanse media, dat miljoenen doseringen van het Janssen-vaccin onbruikbaar werden omdat er materiaal van het AstraZeneca-vaccin, dat er ook werd gemaakt, in het Janssen-vaccin terechtkwam. Inmiddels wordt het AstraZeneca-vaccin elders geproduceerd.

De Amerikaanse farmaciegigant Johnson & Johnson, waar Janssen onderdeel van is, zegt nog tien productielocaties voor hun vaccin op te willen zetten wereldwijd. Sinds vorige week wordt het Janssen-vaccin niet meer gebruikt in de Verenigde Staten, toen bleek dat het vaccin mogelijk ernstige trombose in combinatie met een tekort aan bloedplaatjes zou veroorzaken.

6.35 - India meldt wereldwijd dagrecord van ruim 300.000 besmettingen

In India zijn de afgelopen 24 uur ruim 300.000 coronabesmettingen geregistreerd. Dat is wereldwijd de grootste dagelijkse stijging in een land sinds het begin van de uitbraak. In het Aziatische land overleden 2104 mensen aan de gevolgen van het virus.

Het aantal besmettingen steeg donderdag met 314.835. Het totale aantal bevestigde besmettingen staat nu op 15,9 miljoen in India. Het dodental is gestegen naar 184.657.

6.30 - Laatste kaarten Lowlands gaan in de verkoop

Iedereen die vorig jaar naast een kaartje voor Lowlands greep, krijgt een tweede kans. Donderdag vanaf 20.00 uur gaan de nog beschikbare tickets voor het festival in augustus in de verkoop.

De kaarten zijn beschikbaar gekomen nadat een aantal mensen een terugbetaling had aangevraagd voor hun ticket voor de editie van 2020. Die was binnen een aantal uur uitverkocht maar ging vanwege de coronapandemie niet door. Het overgrote deel van de festivalgangers heeft zijn ticket bewaard, maar een beperkt aantal is dus weer vrijgekomen. Volgens een woordvoerder gaat het om „een kleine 1500” kaarten.