Nieuws/Binnenland

Beter hoger onderwijs onzeker

De investeringen in het hoger onderwijs door het afschaffen van de basisbeurs zijn voor aankomend studenten al onzeker voordat de nieuwe wet over het leenstelsel is aangenomen door de Kamer. Veel hogescholen en universiteiten hebben niet genoeg reserves om de komende jaren te besteden aan betere lessen.

Dat biechtte minister Bussemaker (Onderwijs) dinsdag vlak voor het begin van het debat over het leenstelsel op in een brief aan de Tweede Kamer. De opbrengsten van het leenstelsel komen pas over jaren beschikbaar, als studenten beginnen met aflossen.

Voor de komende jaren staat vast dat er 200 miljoen euro extra wordt geïnvesteerd in het hoger onderwijs, doordat universiteiten en hogescholen hun reserves aanspreken. Omdat die bij veel instellingen niet groot genoeg zijn om bij elke opleiding het onderwijs te verbeteren, wordt het geld gericht ingezet. Dat betekent dat lang niet elke nieuwe student er al van kan profiteren. Per instelling zullen de prioriteiten verschillen, schrijft Bussemaker.

Bovendien kunnen in de toekomst grote tegenvallers ontstaan, omdat de overheid hoge studieschulden moet kwijtschelden aan mensen die niet genoeg verdienen. Dat was een voorwaarde van GroenLinks om steun te kunnen verlenen aan de kabinetsplannen. Het CDA vreest dat er in plaats van investeringen in het onderwijs uiteindelijk tekorten komen. „Het kabinet kan zich alvast voorbereiden op een volgende naheffing: voor het leenstelsel”, zegt Kamerlid Rog.

GroenLinks-leider Van Ojik erkent volmondig dat het Rijk veel geld kwijt kan zijn aan studenten die veel lenen en lang over hun studie doen. „Dat is het sociale aan het leenstelsel, dat is toch mooi voor studenten?” Voor de staatskas kan het een probleem worden, erkent hij. „Maar wij doen het voor studenten. Het is misschien zorg voor de VVD, maar dan hadden ze niet met ons voorstel moeten instemmen.”

De liberalen verwachten dat studenten niet overdreven veel zullen lenen, ook betaalt een student die 50.000 euro leent, evenveel terug als iemand die 80.000 euro leent. In kabinetskringen wordt evenwel nu al gesuggereerd dat de wet binnen korte tijd zal moeten worden veranderd om dit probleem te ondervangen.

De PVV heeft er sowieso weinig vertrouwen in dat extra geld de kwaliteit van het hoger onderwijs zal verbeteren. „Dat geld komt terecht in de zakken van adviseurs en managers in het onderwijs, gaat naar architecten van mooie schoolgebouwen, het hele circus om het onderwijs heen”, zei PVV-Tweede Kamerlid Harm Beertema.

Dat in de toekomst een tekort onstaat lijkt niet denkbeeldig. In Groot-Brittannië moest de overheid flink afschrijven op de studieschulden, meldde de BBC onlangs. Bijna de helft van de studenten zou de lening niet terug kunnen betalen.