Nieuws
906795
Nieuws

Protest tegen sociaal leenstelsel

Studenten trekken naar het Malieveld om te protesteren tegen het sociaal leenstelsel. Op 14 november organiseren 14 studentenorganisaties, waaronder studentenvakbond LSVb, interstedelijk studentenoverleg ISO, FNV Jong en CNV Jongeren, een landelijke manifestatie.

De studenten kondigen hun manifestatie aan omdat minister Bussemaker (Onderwijs) weigert het wetsvoorstel over het 'studievoorschot' te wijzigen. Dat voorstel houdt in dat de basisbeurs per 1 september 2015 verdwijnt. Studenten moeten volledig gaan lenen en krijgen na hun studie 35 jaar de tijd om het voorschot terug te betalen. Nu hebben oud-studenten nog 15 jaar. Wie meer verdient dan het minimumloon - nu ligt die grens nog op bijstandsniveau - moet maximaal 4 procent van het maandinkomen gebruiken voor de terugbetaling. Nu zijn terugbetalers maximaal 12 procent van hun maandinkomen kwijt.

Van ruimhartige basisbeurs naar sociaal leenstelsel: bekijk hieronder de geschiedenis van studiefinanciering in Nederland. De infographic werkt helaas niet op smartphones of tablets.

Besparing

De aanvullende beurs voor het hoger onderwijs, voor studenten met armere ouders, gaat met 100 euro omhoog naar 365 euro. Dit is een gift als de student binnen 10 jaar afstudeert. De basisbeurs voor mbo-studenten blijft wel overeind en bovendien krijgen zij ook onder de 18 jaar voortaan een ov-kaart waarmee ze gratis kunnen reizen. Door de hervorming wordt jaarlijks een bedrag bespaard oplopend tot 1 miljard euro. Dat geld wordt teruggestopt in het onderwijs zelf, zodat de kwaliteit verbeterd kan worden.

Het wetsvoorstel, een politiek compromis tussen de coalitiepartijen VVD en PvdA en oppositiefracties D66 en GroenLinks, maakte direct al veel kritiek los. "Dit leenstelsel zal de toegankelijkheid van het hoger onderwijs ongekend hard raken”, denkt de organisatie Stop het Leenstelsel, waarin de boze studentenvertegenwoordigers zijn verenigd. "Niet alleen toekomstige studenten zullen dit leenstelsel voelen, maar de gehele kenniseconomie zal hieronder lijden."

Ook de Raad van State is kritisch. Het belangrijkste adviesorgaan van de regering "vraagt zich af of de herziening van de studiefinanciering wel genoeg geld oplevert om de kwaliteit van het hoger onderwijs sterk te verbeteren. De beoogde besparing van 600 tot 800 miljoen euro lijkt onvoldoende om Nederland tot de wereldtop te laten behoren."

Magnetronmaaltijd

In politiek Den Haag is onder meer de SP niet over het voorstel te spreken. "Met een schuldenstelsel wordt studeren afhankelijk van je portemonnee: wie rijk is mag slim zijn", aldus Tweede Kamerlid Jasper van Dijk. "Het is beter om te kijken naar inhoudelijke eisen in plaats van een financiële drempel op te werpen. Studenten worden opgejaagd om een makkelijke studie te kiezen. Studeren gaat lijken op een magnetronmaaltijd: snel en smakeloos."

Ook scholierenbond LAKS heeft geen goed woord voor het sociale leenstelsel over. "Scholieren van de generatie-Bussemaker zullen alleen naar de hogeschool of universiteit gaan als zij het kunnen betalen", reageert voorzitter Annelotte Lutterman. "De minister breekt de toegankelijkheid van het hoger onderwijs af en dat is een schande."

Rommeltje

Het CDA vindt het nieuwe leenstelsel een klap voor de middeninkomens: "Het afschaffen van de basisbeurs leidt onherroepelijk tot een minder toegankelijk hoger onderwijs, waardoor 10.000 tot 20.000 minder studenten zich zullen inschrijven. Uitwonende studenten zullen bij een gemiddelde studieduur van 5 jaar kunnen rekenen op een schuld van 32.000 euro", rekent Kamerlid Michiel Rog voor. "Dit betekent een 'leven lang lenen'. Wij hadden al principiële bezwaren tegen het schuldenstelsel. Nu blijkt ook dat de cijfers een rommeltje zijn. Dit wetsvoorstel is niets meer dan een ongedekte cheque die landt op de schouders van de middeninkomens."

Advies

Bussemaker zou haar wetsvoorstel in eerste instantie begin deze maand al naar de Tweede Kamer sturen. Dat dat vandaag gebeurt, komt omdat de Raad van State een paar weken later dan advies uitbracht. VVD'er Pieter Duisenberg is blij dat het leenstelsel gewoon volgend collegejaar kan worden ingevoerd.

"Het wetsvoorstel kan nu door de Tweede Kamer op een zorgvuldige, maar snelle manier in behandeling worden genomen. Dat is goed nieuws omdat het dan volgens planning op 1 september 2015 kan ingaan, zodat het geld dat vrij komt zo snel mogelijk kan terugvloeien naar het onderwijs", aldus de liberaal. "Studeren is een investering in de toekomst. Niet alleen een investering in de student zelf, maar ook een investering in de BV Nederland."