Nieuws/Binnenland
907033
Binnenland

'Sigaren roken is niet voorbehouden aan oude mannen'

Monumentaal Kampen

Kampen, vlak bij Zwolle, moet je eerst rustig van een afstand bekijken. Vanaf de overzijde van de IJssel, waar deze stad aan ligt. Dat levert een majestueus uitzicht op, met de stadsbrug als kransslagader richting de voormalige Hanzestad. Het waterfront is adembenemend mooi, met als opvallende iconen de Bovenkerk, monumentale panden langs de oever, de Van Heutszkazerne en de voormalige synagoge. En uiteraard de vele zeilschepen, waaronder de bruine vloot.

Eenmaal in de stad zelf gearriveerd laven we ons aan de vele monumenten, maken we een wandeling langs de rivier, zien fraaie woningen, bezoeken restanten van de eens florerende sigarenindustrie en bekijken muurschilderingen. Want die laatste zijn er in de binnenstad van Kampen volop te vinden. Deze muurreclames, ook wel 'fresco's van de middenstand' genoemd, werden door plaatselijke schilders gemaakt. Een mooi voorbeeld is te vinden op de hoek van Geerstraat 25 en de Bovennieuwstraat, waar de reclame van banketbakkerij De Korenschoof om aandacht vraagt.

 

 

Even terug in de tijd: vermoedelijk rond 1200 woonden er al mensen in Kampen. Niet lang daarna voeren er Koggeschepen langs de IJsselkade. Kampen had zich aangesloten bij een handelsverbond, verenigd in de Hanzesteden. Het legde de stad geen windeieren. De schepen voeren met name - via de toen nog open Zuiderzee - naar het Oostzeegebied. De gunstige ligging in het deltagebied van de IJssel vormde bij dit alles een extra stimulans. Kampen werd een rijke stad. In de middeleeuwen al werden in de binnenstad de fundamenten gelegd voor kerken, herenhuizen en het oude raadhuis. Sporen ervan zijn volop aanwezig en dat maakt juist een wandeling door Kampen tot een ware belevenis. De realisatie van al die bouwwerken heeft ervoor gezorgd dat Kampen over zo'n 500 monumenten beschikt.

Erfgoed

In de 1e en 2e Ebbingestraat, vlakbij de Cellebroederspoort, maar ook in de Breedesteeg, de Breedeweg en de Christinastraat staan voorbeelden van dit bezienswaardige erfgoed van de stad. Deze verschillende typen woningen geven een gevarieerd beeld van hetgeen is gebouwd in Kampen. Via de nauwelijks twee meter brede Spuistraat loop je naar het centrum. Dit soort stegen zijn ook verderop in het hart van de stad, bijvoorbeeld de Houtzagerssteeg, te vinden. Smaller kan bijna niet, kijken wat de buren op tafel zetten is nauwelijks een probleem!

Bezoek dan ook het 'kleinste huisje van Kampen', gelegen aan de Burgwal 98: 1,40 meter breed en 4,5 meter diep. Binnenin een kijkje nemen is niet mogelijk. Hier ben je vlak bij de Oudestraat, waar veel parels uit het verleden te bewonderen zijn. Zoals de Nieuwe Toren, met carillon, recentelijk ingrijpend gerestaureerd en de eronder gelegen Torenstraete, die een mooi doorkijkje geeft naar een stuk middeleeuws Kampen. Schuin ertegenover staat het voormalige stadhuis, dat dateert uit het einde van de 14e eeuw; binnenin is onder meer veel fraai houtsnijwerk te vinden. Sinds een paar jaar is er het Stedelijk Museum gevestigd. Een meer passende entourage voor fraaie kunstobjecten is nauwelijks denkbaar.

 

 

Sigarenindustrie

Iets verderop staat een uit 1885 daterend pand dat de geschiedenis van Kampen representeert: de sigarenindustrie. Vanaf het begin van de 19e eeuw was bijna alles tabak wat de klok sloeg in deze stad. Wat begon met kleine tabaksfabrieken groeide - door een gunstig belastingklimaat - uit tot een landelijk bekende industrie op 35 locaties: op een bepaald moment werden er 1,5 miljoen sigaren per week geproduceerd. De helft van de bevolking was tegen het eind van de 19e eeuw afhankelijk van de tabaksindustrie.

Een van die fabrieken, De Olifant, is nog steeds operationeel, met een productie van 4 miljoen sigaren per jaar. Gekoppeld aan de Eenhoorn, waar bijzondere koffie- en theesoorten verkrijgbaar zijn, worden in de fabriek rondleidingen georganiseerd (info via olifant.com). Daarbij krijgt de bezoeker een kijkje in de rookkamer, bij oude machines, terwijl je vaktermen hoort als ombladen en zandbladen en je balen tabak uit Brazilië, Cuba en Indonesië in een opslagruimte ziet liggen.

Volgens Errol Schenkers, die een korte rondleiding geeft, komen er bezoekers uit het hele land naar De Olifant. Ook melden zich regelmatig geïnteresseerden uit Duitsland, België, Oostenrijk en Engeland. Hij is voorzitter van het sigarengenootschap Deli Een. Volgens hem is het roken van een sigaar niet voorbehouden aan oude mannen, zoals wel eens wordt gedacht. Hij merkt dat steeds meer jongeren, met name studenten, zich wagen aan het opsteken van een bolknak. Ook wij wagen ons aan een lekker rokertje en genieten zo nog na van een bijzonder stadsbezoek...

 

 

Shoppen

Liefhebbers van shoppen kunnen in Kampen hun hart ophalen. Er is een veelzijdig winkelaanbod, met ook nog de nodige, georganiseerde weekmarkten. Zo is er elke maandagochtend van 8.30 tot 12.30 een gezellige warenmarkt op de Nieuwe Markt/Burgwal/Meeuwenweg. Elke zaterdag van 9.00 tot 17.00 uur kunnen bezoekers terecht op een levensmiddelenmarkt op de Plantage.

Kampen is overwegend christelijk en ligt in de zogenaamde Bijbelgordel, die vanaf Zeeland onder meer via de Veluwe loopt. De zondagsrust is heilig en daarom zijn de winkels op zondag gesloten. Een uitzondering wordt gemaakt voor 20 april, de zondag die valt in het zeilevenement Sail Kampen.

Musea

Het lijkt wel of museumliefhebbers een streepje voor hebben in Kampen. Aan musea geen gebrek, bovendien zijn er wisselende expositieruimten voor hedendaagse kunst en twee korenmolens om te bezichtigen.

Wat betreft de musea gaat het vooral om het Stedelijk Museum en het Iconenmuseum. Daarnaast kan een keuze gemaakt worden uit Museumboerderij Erf 29, het museum De Stadsboerderij en het Kleinste Huisje van Kampen. Wisselende expositieruimten zijn er onder andere in de Gemeentelijke Expositieruimte en de Koornmarktpoort. Een kijkje nemen in de twee korenmolens, 'd Olde Zwarver in Kampen en De Valk in Zalk, is eveneens mogelijk.

 

 

Horeca

't Ponton, De Pub, De Bastaard, Vredenburgh, De Hanzetad, De Veerman van Kampen en De Stomme van Campen zijn enkele van de horecagelegenheden in Kampen die zijn aangesloten bij de stichting Kamper Kasteleins. Ze hebben gemeen dat ze regelmatig activiteiten organiseren, zoals een Stand Up Comedy Show, een Bandjesavond, Kamper Kadefeesten, een quiz en vooral veel livemuziek (zie horecakampen.nl). De diverse etablissementen zijn onder meer te vinden in de Oudestraat, aan de IJsselkade (met uitzicht op de rivier), Torenstraat, Hofstraat en de Plantage.

Nederland in het klein

Een bezoek aan de historische stadskern van Kampen is zeer de moeite waard, maar de omgeving van de stad is evenzeer aan te bevelen. Fietsroutes leiden onder meer langs het waterfront, waar van een prachtige flora en fauna genoten kan worden.

Het buitengebied van Kampen is gelegen in de IJsseldelta, waar natuurschoon en water de peilers van zijn. Een rivierlandschap met uiterwaarden, de zeven Kamper kernen, het kampereiland met terpboerderijen, kortom, een polderlandschap. Nederland in het klein, als het ware. Een 'rondje IJsseldelta doen', over het water, naar watersportplaatsen als Genemuiden en Zwartsluis, is eveneens aan te raden.

'Kamper Uien'

Al eeuwenlang worden er 'Kamper Uien' verteld: spotverhalen over de inwoners van Kampen waarin hun zogenaamde onnozelheid wordt belicht. Het zijn spotverhalen met een knipoog, zo dom zijn de Kampenaren immers niet. Volgens sommigen zijn de vertellingen bedacht door jaloerse Zwollenaren (die de welvaart van 'buurman' Kampen moeilijk konden verkroppen), anderen beweren dat de verhalen door een Kampenaar, Jan Jacob Fles, de wereld in zijn geholpen.

Een voorbeeld van zo'n geschiedenis is de koe die aan de Nieuwe Toren omhoog werd gehesen aan een touw omdat er gras groeide bovenop de toren, de trans. Het dier moest de stad van het hooggelegen, groene tapijt verlossen.

Voordat de koe boven was, had deze door ophanging al de geest gegeven. De Kampenaren probeerden het voorval stil te houden, want anders zouden ze door inwoners van hun concurrent Zwolle alleen maar uitgelachen worden. Het lukte echter niet om het incident binnen de eigen gelederen te houden. Geluk bij een ongeluk: velen van buiten de stad wilden die Nieuwe Toren wel eens zien waar de koe omhoog getakeld was. Die ramptoeristen brachten daarmee geld in het laatje van de herbergiers.