Nieuws/Binnenland

Augustus festivalmaand

Edinburgh: elk jaar culturele hoofdstad

De Schotse hoofdstad barst elke zomer uit z’n voegen. De bevolking van Edinburgh verdubbelt in deze periode. Bij elke ademteug snuiven bezoekers cultuur op - of ze nu willen of niet. Augustus is dé festivalmaand, met vijf gelijktijdige festivals waarbij 35.000 artiesten de stad opluisteren.

Drie minuten lopen en we zijn een kilo aan flyers rijker. Het is dringen op de Royal Mile, de beroemde straat die van het kasteel van Edinburgh naar het koninklijk paleis Holyrood loopt. Honderden artiesten proberen, met spandoeken, posters en openluchtoptredens, bezoekers voor hun voorstellingen te werven.

Een groepje conservatoriumverlaters zingt de longen uit het lijf om een nieuwe musical te promoten. Ze moeten opboksen tegen een Afrikaanse drumgroep en een doedelzakspeler, die enkele meters verderop publiek voor zich proberen te winnen. Families kijken bedenkelijk naar een clowneske man die een langwerpige ballon in zijn keel laat verdwijnen en daar wat obscene opmerkingen over maakt, terwijl om de hoek delen van een opera ten gehore worden gebracht.

 

 

Stand-up comedy

De immense diversiteit aan optredens, zorgt dat Edinburgh in augustus bij een ieder in de smaak kan vallen. Het Fringe Festival, een open festival waarbij stand-up comedy de  boventoon hoofdtoon voert, trekt de meeste bezoekers. Met ruim 45.000 voorstellingen in drie weken tijd is dit het grootste theaterfestival ter wereld, waar behalve liefhebbers ook veel agenten, schouwburgdirecteuren en bazen van andere theaterfestivals op afkomen.

Zo’n beetje alle grote stand-up comedians uit het Verenigd Koninkrijk treden hier op of beleefden hier hun doorbraak. Ook Nederlanders speelden hier in het verleden, waaronder Hans Teeuwen, Marc-Marie Huijbregts en Micha Wertheim. Dit jaar proberen onder meer de Rotterdamse theatergroep Wunderbaum en songwriter Maartje Teussink het Britse publiek voor zich te winnen.

 

 

Het zijn vooral de beginners waar dit festival het van moet hebben. Die doen ervaring op, willen naamsbekendheid krijgen en treden daarom tegen schappelijke prijzen - soms zelfs gratis - op.

Mislukt liefdesleven

Het kan tenenkrommend zijn, zoals een Canadese jongen die er maar niet in slaagde wat grappigs te vertellen over zijn mislukte liefdesleven. Maar soms  is het briljant, de vele festivalkrantjes met recensies kunnen het kaf van het koren scheiden - al is het wel zo avontuurlijk om, in een donker en verlaten steegje in een vervallen pakhuis plots een fantastische low-budget voorstelling tegen te komen. Naast komedianten trekt het festival ook veel toneelgezelschappen, die van alternatief en vernieuwend toneel tot musicals op de planken brengen.

Het Fringe Festival was eigenlijk een bijproduct: het ontstond aan de rand van het International Festival in 1947, dat bedoeld was om de mensheid weer het mooie te laten zien na de verwoestingen van de Tweede Wereldoorlog. Een aantal theatermakers, dat niet was uitgenodigd voor het festival, trok toch naar de Schotse hoofdstad om op te treden, als franje (fringe) van het echte festival.

Steng bewaakt

Het Fringe heeft geen curator, een ieder kan zich aanmelden voor het festival en een theatertje, pub of andere speelruimte huren. Het International Festival daarentegen wordt streng bewaakt, alleen de echte top komt daar.

Dit jaar staat het programma in het teken van de Eerste Wereldoorlog, die honderd jaar geleden uitbrak. Toneelstukken, dans en muziek wordt door gezelschappen van over de hele wereld uitgevoerd, waaronder het Koninklijk Concertgebouw Orkest.

 

 

Reiswijzer

Vliegen naar Edinburgh kan rechtstreeks vanaf Schiphol met KLM en Easyjet.

Rijden kan ook, de DFDS veerboot van IJmuiden naar Newcastle brengt je het dichtst in de buurt van Schotland, al is het vanaf daar nog een goede 2,5 uur rijden.

Parkeren kan tijdens de festivals lastig zijn en sommige straten in het centrum zijn afgesloten. Edinburgh is een heuvelachtige stad met veel trappen, gebouwd op een oude vulkaan. De stad is daarom niet heel toegankelijk voor wie slecht ter been is.

Hotels in Edinburgh zijn vooral in het weekeinde prijzig in augustus, maar last minute zijn doorgaans erg redelijke aanbiedingen te krijgen. Wie zoveel mogelijk shows wil zien, kan het beste tijdens weekdagen het festival bezoeken: op zaterdag en zondag is het aanzienlijk drukker en dus lastiger om kaarten te krijgen. Kaarten bestellen kan al vooraf, maar alle voorstellingen van het Fringe festival geven ook op de dag zelf nog kaarten uit.

Taptoefestijn

In augustus is Edinburgh ook het decor van de Royal Military Tattoo, het grootste taptoefestival ter wereld waar militaire kapels vanuit de hele wereld optreden. Met Edinburgh Castle als decor zijn de optredens spectaculair, en zelfs wie niets opheeft met doedelzakken krijgt kippenvel wanneer, hoog boven het publiek, een eenzame doedelzakspeler een ode brengt aan zij die vielen. De taptoe is jaarlijks uitverkocht.

 

 

Het Book Festival, voor literatuur, en het Art Festival, voor schilder- en beeldende kunst, vinden eveneens in de stad plaats. 

Een overzicht

Edinburgh Fringe Festival - 1 t/m 25 augustus www.edfringe.com

Edinburgh International Festival - 8 t/m 31 augustus www.eif.co.uk

Edinburgh Arts Festival - 31 juli t/m 31 augustus - www.edinburghartfestival.com

Royal Edinburgh Military Tattoo - 1 t/m 23 augustus - www.edintattoo.co.uk

Edinburgh International Book Festival - 9 t/m 25 augustus www.edbookfest.co.uk