Nieuws/Binnenland
935029162
Binnenland

’Pardonregelingen asielzoekers werken averechts’

Den Haag - Pardonregelingen vormen een ondermijning van het terugkeerbeleid voor asielzoekers.

Dat concludeert de onderzoekscommissie Van Zwol, die in opdracht van het ministerie van Justitie en Veiligheid onderzoek deed naar lange asielprocedures. „Gebruik van discretionaire bevoegdheden na afloop van procedures en rechterlijke uitspraken, en pardonachtige regelingen werken averechts op vertrekbereidheid”, merken onderzoekers op. „Dit soort procedures en regelingen voeden de hoop die mensen hebben om toch te mogen blijven.”

Er werd door de Tweede Kamer al lang uitgekeken naar het rapport van de commissie Van Zwol. Het advies over pardonregelingen komt enkele maanden nadat de coalitie juist een draai maakte door wél voor een pardonregeling te kiezen. Daardoor worden 1070 aanvragen opnieuw beoordeeld, terwijl de rechter eerder deze aanvragen nog afwees.

De commissie vindt bovendien dat politieke zeggenschap over asielzaken een ’onwenselijke ongelijkheid creëert’. Dat gebeurt volgens onderzoekers vaak onder druk van de media. Zo werd er in het geval van uitgeprocedeerde Armeense kinderen Lili en Howick in de media flink druk uitgeoefend op toenmalig staatssecretaris Harbers, waarna hij plotseling besloot dat ze mochten blijven. ,,Er lijkt behoefte te zijn aan een meer structurele benadering van uitzonderlijke en vaak schrijnende situaties’’, aldus commissieleden. Inmiddels is de zogenoemde discretionaire bevoegdheid van de staatssecretaris afgeschaft, maar zorgen over politieke bemoeienis blijven.

Vertrek

Bovendien stellen onderzoekers onder leiding van oud-topambtenaar Richard van Zwol dat Nederland meer moet ondernemen om afgewezen asielzoekers het land uit te zetten. Nu is er weinig aantoonbaar vertrek en vervolgens ook nog eens weinig gedwongen vertrek, blijkt uit het onderzoek.

Zo’n 80 procent van de asielzoekers krijgt ook na hoger beroep geen verblijfsvergunning, zij moeten Nederland dus eigenlijk verlaten. Dat gebeurt lang niet altijd en daarom moet Nederland volgens de commissie Van Zwol overeenkomsten sluiten met landen van herkomst, zodat zij hun onderdanen terugnemen. Nu gebeurt het regelmatig dat landen als Marokko dat niet doen. Vorig jaar was van meer dan de helft (58%) van de 14882 vertrekplichtigen niet bekend of zij ook daadwerkelijk zijn vertrokken. Het is dus onbekend waar die uitgeprocedeerde asielzoekers nu uithangen.

Het kabinet komt pas later met een reactie op het kritische rapport. ChristenUnie-Kamerlid Voordewind herkent de kritiek en zegt dat er al een andere koers is ingezet. ,,Als het goed is zijn er geen pardonregelingen meer nodig.’’ GroenLinks-Kamerlid Van Ojik is blij met het advies. ,,We hopen dat dit rapport er aan bijdraagt dat er eindelijk wordt gebroken met de trend van steeds oplopende wachttijden. Nu nog snel een staatssecretaris om het uit te voeren.”