Nieuws
936277
Nieuws

Heel Nederland voelt verdriet van nabestaanden

Zelfs de hemel huilt

Nederland rouwt. In gedachten legt heel het land een arm om de nabestaanden van de slachtoffers van rampvlucht MH17.

In Nieuwegein zijn ruim duizend familieleden, partners en vrienden van de omgekomen passagiers bij elkaar in een besloten bijeenkomst. Koning Willem-Alexander en koningin Máxima bieden hen een troostende schouder.

Er hangt regen in de lucht als de nabestaanden, onzichtbaar voor de tv-camera’s, fotografen en verslaggevers, het terrein oprijden van congrescentrum NBC. Achter de hekken met verhullend zwart zeil, staan negen zendwagens met schotels op het dak. De hoogwaardigheidsbekleders gaan het gebouw binnen door een zij-ingang. „We zijn hier met medeweten van de organisatie”, zegt CNN-presentatrice Saima Mohsin voor de camera tegen het Amerikaanse volk. „We blijven op afstand om de privacy te respecteren.”

Bewindslieden

Tweede Kamervoorzitter Anouchka van Miltenburg arriveert als een van de eersten, gevolgd door KLM-topman Camiel Eurlings. Sky News heeft geen idee wie het zijn; zij wachten op de Koning en koningin. Tot die tijd genieten de buitenlandse journalisten van de traktatie van de nabijgelegen McDonald’s. Minister Schippers (Volksgezondheid) verschijnt, minister Opstelten (Justitie) gaat met slepende tred voorbij. Staatssecretaris Klijnsma (Sociale Zaken) komt in haar rolstoel, minister Hennis-Plasschaert (Defensie) sluit de rij bewindslieden.

Twee meeuwen klapwieken krijsend over de hoofden van de journalisten, vechtend om een overgebleven frietje. „Denken jullie echt dat premier David Cameron iets voor jullie gaat doen?”, vraagt een BBC-journaliste. „Al is hij een liberale vriend van Rutte, het economisch belang staat toch voorop. Waarom denk je dat er zoveel Russische miljonairs in Londen zitten?”

Daar openen agenten de hekken voor de koninklijke wagen, die komt aanrijden zonder standaard. Koning Willem-Alexander stapt uit, met een zwarte stropdas om, en de koningin met een zwarte sjaal over haar witte jasje. Zonder omhaal gaan ze naar binnen, naar de mensen voor wie ze komen, de nabestaanden.

Binnen, achter het gesloten gordijn, worden de nabestaanden toegesproken door Slachtofferhulp Nederland, door het Rampen Identificatie Team en door Malaysia Airlines. Wie wil kan een persoonlijk geprek hebben met de Koning, de koningin, de bewindslieden. Velen maken er gebruik van. Met klem vragen ze om een snelle identificatie van de lichamen. Ze vragen waar ze terecht kunnen voor ondersteuning. Hoe het nu moet met het huis van een overledene. Buiten schuilen Svetlana Kouxina en Dimitri Khrustatelev van de Russische staatstelevisie apart van de overige pers onder een groepje bomen. „Jullie zitten zo vol vooroordelen”, zegt Kouxina. „Opeens schrijven jullie over de Oekraïne, nu er Nederlandse slachtoffers zijn gevallen!” En dan staat in haar ogen ook nog de Amerikaanse versie van het nieuws voorop.

„Wat zijn dan de bewijzen van Russische betrokkenheid?”, gooit haar collega extra kolen op het vuur. „De Russische media denken er heel anders over. Maar ik ga er nu al van uit”, zegt hij stellig, „dat we de hele waarheid nooit zullen horen.” Kouxina wijst op het congresgebouw: „De waarheid, dat is het verdriet van de mensen daarbinnen.”

Die laten daar hun gevoelens de vrije loop, blijkt uit het verslag van Victor Jammers van Slachtofferhulp Nederland na afloop. „Veel boosheid”, constateert hij. „Ook over het gesol met lichamen in Oekraïne. Het zal lang duren voordat ze met dit verlies kunnen omgaan.""

„De bijeenkomst die zojuist plaatsvond was ronduit indrukwekkend”, zei premier Rutte na afloop tegen de pers. Aangeslagen sprak hij over de groep die de zwaarste lasten moet dragen: „Als zij om zich heen kijken, dan zien zij andere mensen die hetzelfde verdriet voelen, die hetzelfde onmenselijke gemis op dit moment meemaken in deze afschuwelijke tijd. Heel Nederland voelt hun woede. Heel Nederland voelt hun verdriet. Heel Nederland staat om hen heen.”

Zo ook in Delft waar in de Gebbenlaan de vlag al vier dagen halfstok hangt. Van heinde en ver komen vrienden en kennissen naar de woning van de familie om Minh Nguyen (37), haar dochter Minh Dang (17) en zoon Duy Dang (13) om te bidden en bloemen neer te leggen. „Het is prachtig dat zo veel mensen bloemen neerleggen of een kaarsje aansteken. Hartverwarmend, maar er vloeien ook veel tranen,” vertelt de buurvrouw emotioneel.

In de Gebbenlaan is een gat geslagen. „Wij hadden het zo getroffen met dit leuke gezin, we deelden alles met elkaar. Ze waren zo lief en goedlachs.” Het van oorsprong Vietnamese gezin was net weer uit een diep dal aan het opklauteren. Bij een ongeluk op het treinstation in Rijswijk, kwam vorig jaar de vader om het leven. „Het is een hele trieste tijd geweest. Ze waren nu op weg naar haar ouders in Vietnam.” De opa van de kinderen heeft aangegeven dat hij de lichamen van zijn dierbaren in Vietnam wil begraven.

Chef-kok

In Rotterdam worden gastvrouw Jenny Loh en chef-kok Shun Po Fan van het populaire restaurant Asian Glories betreurd. Honderden Rotterdammers staan in de rij voor de vijf tafeltjes met condoleanceboeken. Het plotselinge overlijden van Jenny Loh en haar echtgenoot slaat een groot gat in de Chinese gemeenschap in Rotterdam.

„Het waren geweldige mensen”, vertelt een vriendin van de familie. „Ze waren hartelijk, meelevend, oprecht en konden heerlijk koken.” Jong, oud, man, vrouw, blank, zwart, Aziatisch - gebroederlijk troosten ze elkaar en wisselen zakdoekjes uit. De meesten dragen wit, in de Chinese cultuur de kleur van rouw.

Het echtpaar Vera en Marcel Gout komt helemaal uit Maastricht. „Ik hoop dat we door hier te zijn steun kunnen geven aan de nabestaanden. Ze moeten weten dat ze niet alleen staan.” Ook topkok Herman den Blijker is aanwezig. Hij kende het echtpaar al meer dan twintig jaar, hun zoon Kevin liep stage bij hem. „De hele Rotterdamse horeca gaat Kevin helpen om er weer bovenop te komen”, bezweert hij.

„Shun Po Fan was een geweldige kok. Als ik iets wilde weten over de Chinese keuken, kon ik altijd bij hem terecht. En bij Jenny voelde iedereen zich thuis, vervolgt hij. „Een bezoek van een uur voelde als een vakantie van een week.” Zwijgend staart hij voor zich uit.

Op het Amsterdamse Museumplein houden tientallen aanwezigen een minuut stilte in acht. Onder paraplu’s want de regen blijft vallen. Zelfs de hemel huilt.

Aan deze reportage werkten mee:

Robbert Blokland, Lieke Jongbloed, Pieter Klein Beernink en Kirsten Sleven

Fotografie: AP, René Bouwman, Joep van der Pal, Michel Schnater en Peter van Zetten