Nieuws/Binnenland
937022
Binnenland

DE VARENDE VAARKRANT

Typisch Hollands

Kabbelende golfjes spiegelen de zon oogverblindend terug, het briesje is zacht en de lucht is hemelsblauw, zonder ook maar één condensstreep. Loom en log stroomt de Zaan tussen blinkende schoorsteenpijpen, monumentale panden en oude vervallen fabrieken door.

Omgeven door dit industrielandschap wanen we ons even binnenvaartschippers. Die van het ouderwetse, romantische soort.Zandbergen in de bakken, een hinderlijk keffend scheepshondje in de gangboord, een aftands Opeltje op het achterdek.

Gelukkig is onze huursloep, een Maril 5 van Jachtwerf De Hippert in Zaandam, gevonden bij botentehuur.nl, wat maatjes kleiner, wendbaarder en aanzienlijk comfortabeler.

Cees van Zaane - "De naam zegt het, ik ben een echte Zaankanter" - is de beminnelijke eigenaar van De Hippert, die al sinds 1850 bestaat en in de familie is. Hij vertelt dat de naam niks te maken heeft met provocerend, langharig tuig: "Een afgebrande molen hier heette de Hippert. Mijn voorvaderen hebben hun boerderij ernaar vernoemd."Lieflijk ligt de jachtwerf bij het bruggetje dat tegen Oostzaan aan schurkt. Het eerste stukje varen met de Hippie 6 gaat binnendoor, dwars door de woonwijk. Treurwilgen hangen roerloos boven het spiegelgladde wateroppervlak, in de achtertuinen staan de roze hortensia's uitbundig in bloei. Langs tuinkabouters gaat het, langs volle waslijnen, langs aangemeerde bootjes met namen als Nooit Gedacht en Ons Geluk. De laatste ligt te koop, en dat hadden ze vast nooit kunnen denken.

Een hele Zaanse familie - opa, dochter en kleindochter - zwaait ons hartelijk uit. Zo glijdt de Hippie 6 over de Zuidervaart en de Gouw, de Zaan op.En daar blijkt dat het clichébeeld dat buitenlanders van Holland hebben ook echt bestaat.

De Zaanstreek, met ontelbare molens die nog rondwieken ook. Met eeuwenoude kleine sluisjes met tot de verbeelding sprekende namen als Papenpad, Mallegat, Woudaap en Vrouwenverdriet. Met fietsers op de dijkjes. Met zwart-witte koeien in de grazige wei. Met een statige zwaan op het water. Met een visser die vanaf de passagiersstoel van zijn auto een lijntje uitgooit.

En vooral met die karakteristieke huisjes in Zaans groen. Een kleur van op koperverbindingen gebaseerde pigmenten, geleverd door de Zaanse molens. Slim, want dat giftige groen conserveerde het hout.Zaandam staat bekend als de provisiekamer van het land. In deze voorraadschuur werden door fabrieken en molens grondstoffen uit de hele wereld verwerkt. Levertraan, kaneel en beschuit gingen allemaal over die vierbaans waterweg.

In oude en nieuwe beletteringen staat het op de gevels: Verkade, Lassie, Duyvis, Molenaars Meel, Bruynzeel. De merkenparade is één aha-erlebnis, het is net of je door je eigen keukenkastje vaart.

En daar is een stijfselfabriek, een rijstpellerij, een zeepziederij… Woorden waar hele werelden achter schuilgaan. Over het water draagt het snerpende geluid van een cirkelzaag. Kranen hijsen, blinkende pijpen stomen, mannen rijden met shovels af en aan. 'Pas op, explosiegevaar', staat naast een steiger. Daar pruttelt de diesel dus maar even met een bochtje omheen.

De bedwelmende geur van chocola wolkt door de lucht. Gerkens cacao! Even later ruikt het naar koek. Maar weer een stukje verder is er een vieze, chemische uitstoot.

Groene Zaanse huisjes, statige monumenten en vervallen fabrieken staan door elkaar. En daar tussen piept dan weer een schattig klein torenspitsje op. Varend over de Zaan ontdek je pas de boeiende achterkant van Zaankant.