Nieuws/Binnenland
937314
Binnenland

Winkeliers hangen loom tegen hun waren

Fes: Marokkaanse smeltkroes

Ondanks het nachtelijke uur dat we in Fes aankomen, is de eerste verwondering er al. Wat modern is Fes, de op twee na grootste stad van Marokko! Naarmate de reis vordert, rijst steeds vaker de vraag waarom in Europa het zuidelijk gelegen Marrakech zo wordt gehypt. De luxe, de vriendelijkheid van de mensen, geen gedoe met doeken waar de westerse vrouw maar niet aan kan wennen, traditionele restaurants, maar ook superhippe tentjes met een goede kaart… We komen oren en ogen tekort.

De Koninklijke stad, die niet voor niks tot werelderfgoed Unesco behoort, bruist 24 uur per dag. Alleen op vrijdag is het in de oude binnenstad, de Medina, wat rustiger. Volgens de gids zijn de kleine, nauwe straatjes vanaf de toegangspoorten figuurlijk op slot gedaan vanwege de religieuze dag, die hier op vrijdag valt. Kennelijk verliest het geloof het toch van de commerciële geest; verleidelijk liggen de waren uitgestald. Van dadels tot noga, van lederwaren tot eigen weefsels en schoeisel.

Dakterras

Tijdens de struintocht dringen geuren van lekker eten steeds dieper in de neus. Op aanraden van de gids overwinnen we een aantal trappen om daarna op het dakterras van restaurant Kashra verrast te worden met een uitzicht over de daken van de heilige stad. Niet alleen de ogen worden verwend, de traditionele pastilla, een mix van zoet en hartig, is tongstrelend. Een laagje bladerdeeg met kaneel en suiker wordt afgewisseld met bulgur en couscous. De tajine kip van de medereiziger blijkt ook een goede keuze. Marokkaanse witte wijn is eveneens geen straf tijdens een lunch in de verkoeling van het overdekte dakterras.

Inmiddels heeft de warmte de nauwe straatjes volledig ingenomen. De winkeliers hangen loom tegen hun waren en het lijkt zelfs of ze stiekem hopen dat je doorloopt. Een mooi moment om een kijkje te nemen bij het paleis, dat met al zijn pracht en praal schittert in de zon. Omdat iedereen de schaduw heeft opgezocht, kunnen we rustig rondkijken. Het Koninklijke onderkomen, dat maar een paar keer per jaar wordt bewoond door de koning en zijn aanhang, ziet er nog indrukwekkender uit vanaf het hoogste punt van de stad. De zeventien kilometer lange muur, die het fort in vroegere tijden beschermde tegen indringers en het volk, is indrukwekkend. Vanaf de top zie je weinig terug van de 400.000 bewoners die de kleine binnenstad bevolken. Als kleine stipjes verspreiden zij zich door de stad.

 

 

Oude ambachten

Twee andere uitstapjes maken duidelijk hoeveel inwoners hun geld nog verdienen met oude ambachten. In de pottenbakkerij is het koel, maar het is hard aanpoten. Schaaltjes, tajines en theepotten worden met de hand geschilderd. Het te schilderen aardewerk wordt op een draaiplateau in beweging gehouden om te snel drogen te voorkomen. Maar het blijft schokkend om te zien hoe kinderen vanaf vier jaar in dit werkproces worden ingeschakeld.

Bij de leerlooierij kan het droogproces niet snel genoeg gaan. Hoe sneller droog, hoe soepeler het leer. Indrukwekkend om te zien wat er allemaal gebeurt voordat de vrolijk gekleurde tassen de rekken van onze warenhuizen opfleuren. Met een takje verse munt in de hand, dat in geval van nood even onder de neus gehouden kan worden als de stank van de dierenhuiden te veel wordt, bekijken we vanaf een plateau hoe de huiden in een bad van natuurlijke ammoniak (afkomstig van duivenpoep) van de haren worden ontdaan, daarna worden afgespoeld in rivierwater en vervolgens in enorme baden kleurstof worden gedompeld. De grote betonnen bakken, gevuld met kleuren als mint, saffraan en hennarood, zien er van bovenaf uit als een enorm palet. Het is zwoegen voor de mannen die de huiden van de goede kleuren moeten voorzien.

Bijna met een schuldgevoel nemen we na alle indrukken een duik in het verkoelende zwembad van het hotel, dat heerlijk centraal gelegen is. Op een steenworp afstand van het station, een perfect vertrekpunt voor alle plannen die voor een volgend bezoek aan Fes nu al op het todolijstje staan.

Wie een voorproefje wil nemen op het land, kan vanaf zondag 3 augustus terecht op Nederland 3 (20.25 uur). In Ali B en de Muziekkaravaan ontvangt de rapper verschillende gasten in het land van zijn roots.

Reiswijzer

Verschillende prijsstunters bieden rechtstreekse vluchten aan naar Fes. De reistijd is ongeveer drie uur. Op sommige dagen wordt er vanaf Schiphol niet rechtstreeks gevlogen, maar kan deze stad makkelijk bereikt worden via een tussenlanding op Casablanca.

Smullen

In Fes is er een enorm aanbod van restaurants. Voor de echte Marokkaanse keuken is het slim om de oude binnenstad, de Medina, in te duiken. Voor een avondje chique is Maison Blanche een aanrader. Maar ook sushiliefhebbers komen aan hun trekken. Pasta- en pizzaliefhebbers doen er goed aan bij een Italiaans restaurant aan tafel te gaan. De Marokkaanse varianten zijn verrassend.

Excursies

Leerlooierijen, keramiekfabriekjes, berber- en weefhuizen laten zien hoe de meeste inwoners van Fes hun geld verdienen.

Let op bij een bezoek aan deze ambachtelijke fabrieken. De waren die worden aangeboden, gaan behoorlijk over de kop; in de Medina betaal je soms nog geen kwart van de prijs die je neerlegt tijdens een excursie.