Nieuws/Binnenland

'Sociale controle is goed, maar oppassen dat we niet doorslaan'

Uitslag Stelling: Ikke-ikke-maatschappij

Het is slecht gesteld met de sociale controle in ons land. Bijna twee derde van de deelnemers aan de Stelling van de Dag vindt dat de vondst van een dode man in Amsterdam, twee jaar na diens overlijden, en van een tien jaar dode vrouw in Rotterdam in november niet meer als incidenten kunnen worden afgedaan.

Acht op de tien stellingdeelnemers menen dat een betere sociale controle hard nodig is.

Gelukkig is er ook goed nieuws, en dat is dat u zelf weinig merkt van dat vermeende gebrek aan sociale controle. Zes op de tien respondenten hebben wel degelijk het gevoel dat er naar ze wordt omgekeken. En 84 procent zegt zelf naar andere buurtbewoners om te kijken, en alarm te slaan als er iets niet pluis is.

Buren

"Vroeger leefden mensen met elkaar, nu langs elkaar heen", meent een deelnemer niettemin. "Mensen die in een flat wonen weten vaak niet eens wie hun buren zijn", voegt een ander daaraan toe.

En wie denkt dat de sociale samenhang en controle vooral in grote, anonieme steden afnemen, komt volgens driekwart van de respondenten bedrogen uit. "Zelfs in een klein dorpje lig je als alleenwonende ongemerkt dood te gaan", weet een deelnemer. Iemand anders zegt: "Gelukkig hebben wij een zoon in het dorp wonen, voor de rest kun je van niemand meer op aan."

Zelfs de politie moet het ontgelden. Dat er minder blauw op straat rondloopt, is er volgens u een van de oorzaken van dat mensen een eenzame dood kunnen sterven. Bijna driekwart vindt dat de politie meer moet doen aan sociale controle. Daarentegen meent 63 procent dat boeven vangen nog altijd belangrijker is dan de buurt in de gaten houden.

"De wijkagent kende zijn pappenheimers, om het maar eens ouderwets te zeggen, wist wat er leefde in de wijk en kon daar op inspelen met een schop onder de kont of een waarschuwing", herinnert iemand zich. "De wijkagent, wie is dat?" vraagt iemand zich af. Een ander antwoordt: "Die zit achter de computer!"

"Buurtbewoners in de gaten houden is geen taak van de politie. Ook de overheid kan niet alles oplossen", stelt iemand anders daartegenover. "Mensen moeten gewoon meer om elkaar geven."

En zo is er een grote groep die liever niet heeft dat bijvoorbeeld de gemeente de sociale controle op zich neemt. Meer subsidie voor ouderenverenigingen en ontmoetingsplaatsen is tot daaraan toe (72 procent is voor), maar voor een wekelijks bezoek van een gemeenteambtenaar aan eenzame ouderen is geen meerderheid te vinden. Slechts drie op de tien zouden een dergelijke maatregel steunen.

Bemoeienis

"Tijd dat de overheid krimpt en het helpen weer overlaat aan de mensen", vindt een deelnemer. Iemand anders is juist bang voor te veel bemoeienis: "Ik heb absoluut geen behoefte aan sociale controle waarbij iedereen iedereen begluurt, zeker niet van overheidswege - die gluurt toch al veel te veel."

Voorstanders van meer sociale controle door de gemeente wijzen erop dat burgers er te weinig tijd voor hebben: "Fijne overheid die alle ondersteuning afschaft en zorg overlaat aan buren en familie, die vaak ook niet de mogelijkheid hebben zorg op zich te nemen." Een ander meent: "Wij betalen belastingen, dus hebben wij recht op controle of bescherming of wat dan ook!"

Toch overheerst de somberheid, temeer omdat er in Amsterdam en omgeving om de dag iemand gevonden wordt die al meer dan 24 uur dood is, zoals de hoofdstedelijke GGD in oktober bekendmaakte. Het verleidt één deelnemer tot een deprimerende conclusie: "Het is ieder voor zich en God voor ons allen, maar die laat ons nu ook al barsten."