Dreiging jihadisten groter dan ooit

De potentiële dreiging die uitgaat van de jihadistische beweging tegen de Nederlandse democratische rechtsorde en samenleving is ,,groter dan ooit tevoren”, waarschuwt de AIVD. De geheime dienst houdt serieus rekening met terroristische aanslagen op korte termijn in ons land. Dat staat in de maandag gepresenteerde nota ‘Transformatie van het jihadisme in Nederland’, waarin de geheime dienst een verontrustend beeld schetst van de slagkracht van jihadi’s in ons land. De jihadistische beweging in Nederland telt momenteel enkele honderden aanhangers en enkele duizenden sympathisanten. Volgens de geheime dienst is de aanzuigende werking van het jihadisme inmiddels zo extreem groot geworden dat ,,vele moslimjongeren in korte tijd van ‘meelopende’ sympathisanten uitgroeien tot keiharde strijders, die in Syrië deelnemen aan gruweldaden als standrechtelijke executies, massamoorden en het onthoofden van tegenstanders.” Aanslagen De geheime dienst vreest voor aanslagen op korte en middellange termijn in Nederland en andere Europese landen. Doelen zullen zijn onder meer de overheid zijn, maar minstens zoveel gevaar lopen specifieke bevolkingsgroepen zoals joden, sjiitische moslims of moslims die zich kritisch uitspreken tegen de jihadgangers. ,,Tekenend is dat moslims in Nederland die zich openlijk verzetten tegen de jihadgang naar Syrië en tegen de extreem onverdraagzame en antidemocratische opvattingen van het jihadisme steeds vaker virtueel en fysiek worden geïntimideerd”, aldus de geheime dienst, die daarbij refereert aan bekende moslims die momenteel zelfs niet zonder bewaking over straat kunnen. Ook voormalige moslimradicalen, die zich hebben afgekeerd van de gewelddadige ideologie, blijken ernstig te worden bedreigd, vertellen inlichtingenbronnen aan De Telegraaf. Sociale media Volgens de geheime dienst valt er nauwelijks op te treden tegen de jihadistische beweging, omdat er amper sprake is van centrale leiders. Sociale media hebben de radicalisering tot hoog tempo opgestuwd, zonder dat daarvoor specifieke leiders verantwoordelijk zijn. De AIVD waarschuwt voor de professionalisering van de Nederlandse jihadisten, die volwaardig aansluiting hebben gevonden bij terroristische wereldspelers en –organisaties. Het misbruik van sociale media is de voornaamste succesfactor in de explosieve groei van het aantal Nederlandse jihadi’s. ,,Naast de toegenomen professionaliteit en sterkere oriëntatie op een openlijk en provocatief activisme, heeft nog een andere ontwikkeling in korte tijd gezorgd voor een geheel nieuwe dynamiek binnen het Nederlandse jihadisme: het wijdverbreide gebruik van de sociale media. Jihadpropaganda is in elke vorm en in elke taal verkrijgbaar, van klassieke jihadistische werken in geschrift tot geluidsopnamen van lezingen van ideologen en filmpjes van de jihadistische strijd. Het is steeds professioneler en daardoor aantrekkelijker vormgegeven.” Grote problemen De AIVD wijst naar de makers achter de radicale website ‘De Ware Religie’ die het jihadvuur aanwakkeren in ons land. ,,Het groepje jihadisten achter De Ware Religie heeft inmiddels meerdere jihadistische websites, Twitter- en Facebookaccounts opgericht, die allemaal naar elkaar verwijzen. Zij zijn aan te merken als ‘regisseurs op de achtergrond’ die momenteel een belangrijke invloed hebben op het discours van de jihadistische beweging in Nederland. Ze zijn drijvende krachten doordat de informatie die zij verspreiden 24 uur per dag (online) bediscussieerd, afgekeurd of aangemoedigd en verder verspreid wordt.” De leiderloze structuur is een nieuw fenomeen dat de overheid en de geheime dienst voor grote problemen stelt: ,,Deze structuur maakt de jihadistische beweging in Nederland flexibeler, wendbaarder en minder kwetsbaar voor ‘aanvallen’ van buiten. Het wegvallen van regisserende personen kan weliswaar tijdelijke en gedeeltelijke haperingen teweegbrengen, maar zeker niet de gehele jihadistische beweging structureel lamleggen. Binnen de jihadistische beweging is iedereen, vooral door middel van sociale media, in staat contact te leggen met iedereen – ook bijvoorbeeld met buitenlandse strijders. Gaten die ontstaan ten gevolge van bijvoorbeeld arrestaties of jihadgang van bepaalde personen met specifieke rollen bij mediacampagnes, logistieke activiteiten of fondsenwerving, kunnen snel worden opgevuld.” Onaantastbaar Jihadisten wanen zich ook strafrechtelijk onaantastbaar door de vele keren dat zij werden vrijgesproken en justitie in het stof beet. ,,De Nederlandse wet lijkt relatief weinig ruimte te bieden aan politie en justitie om in te grijpen. Dit geldt onder meer voor enkele jihadisten die in 2009 in Kenia zijn aangehouden in de buurt van de grens met Somalië. Wegens gebrek aan bewijs werd de zaak in Nederland geseponeerd. Ook in 2011 was dit het geval, toen enkele Nederlandse jihadisten in Pakistan werden aangehouden en door de Pakistaanse autoriteiten werden teruggestuurd naar Nederland. Er volgde geen rechtszaak. Dergelijke ervaringen hebben de Nederlandse jihadisten gesterkt in hun zelfvertrouwen en gevoel van onaantastbaarheid. Dit blijkt onder andere uit de triomfantelijke tweet van een uitgereisde jihadist die in april 2014 aan de AIVD werd gericht. ‘De groeten uit Syrië! Jaren intensief gemonitord, 4x teruggestuurd en nu Pepsi drinkend in Syrië? Que pasa wat is er misgegaan?’”. Deltaplan De geheime dienst roept op tot een soort ‘Deltaplan tegen jihadisme’: ,,Binnen Nederland zal een nieuwe aanpak moeten worden gevonden om de weerstand tegen jihadisme te vergroten. Nieuwe preventieve en repressieve maatregelen zullen uit moeten gaan van de nieuwe structuur en het veranderde karakter van de jihadistische beweging in Nederland. Het zal om een geheel van maatregelen moeten gaan die de diverse overheidspartners in samenhang en onderlinge coördinatie moeten ontwikkelen en doorvoeren. Overheid, moslimgemeenschappen en samenleving als geheel staan voor de uitdaging om een nieuwe respons te ontwikkelen die effectief tegenwicht kan bieden aan de jihadistische beweging in Nederland, om te voorkomen dat deze een steeds grotere bedreiging kan vormen voor de Nederlandse democratische rechtsorde, de nationale veiligheid en de samenleving. Tegenmaatregelen vanuit de overheid en vanuit de islamitische gemeenschap zullen daarom van lange adem moeten zijn.”