Nieuws/Buitenland

Acht vragen en antwoorden

Artikel 50 voor dummies

Door Maarten Looning

REUTERS

De Britten hebben vandaag een nieuwe stap gezet in het Brexit-proces. De regering in Londen heeft de zogenaamde Artikel 50 brief overhandigd aan Brussel. Daarmee wordt de scheiding van de EU officieel in gang gezet. Taaie kost, dus beantwoordde onze buitenlandredactie wat vragen die u hierover zou kunnen hebben.

REUTERS

Wat is Artikel 50?

Artikel 50 is er voor elke lidstaat van de Europese Unie die de unie wil verlaten. Het is onderdeel van het Verdrag van Lissabon, dat sinds 2009 van kracht is. Voor het Verdrag van Lissabon bestond er geen officiële procedure om de EU te verlaten.

De Britse premier Theresa May onderweg naar het Britse Lagerhuis.

De Britse premier Theresa May onderweg naar het Britse Lagerhuis.

AP

Wat staat er in Artikel 50?

Artikel 50 bestaat uit slechts vijf paragrafen. Daarin wordt in het kort de te volgen procedure voor het verlaten van de EU uiteengezet.

Ten eerste moet de Europese Raad, de raad van Europese regeringsleiders, door het vertrekkende land op de hoogte worden gebracht van zijn voornemen de Europese Unie te verlaten. Daarna moeten de onderhandelingen om de EU te verlaten van start gaan.

Binnen twee jaar moet er een overeenkomst bereikt zijn, tenzij alle lidstaten van de EU unaniem besluiten die termijn te verlengen. Het vertrekkende land mag niet deelnemen aan de interne beraadslagingen binnen de EU over het aanstaande vertrek.

Elke overeenkomst over een vertrek uit de EU moet door een ’gekwalificeerde meerderheid’ van 72 procent van de 27 overgebleven lidstaten worden goedgekeurd, die ook nog een 65 procent van de totale bevolking moet vertegenwoordigen. Ook het Europees Parlement moet haar fiat aan de overeenkomst geven.

In de laatste paragraaf krijgt het uittredende land na zijn vertrek de mogelijkheid terug te keren in de EU. Voor de dan te volgen procedure wordt naar Artikel 49 van het Verdrag van Lissabon verwezen.

De Britse vlag, de Union Jack, wappert bij de Big Ben in Londen.

De Britse vlag, de Union Jack, wappert bij de Big Ben in Londen.

AP

Wanneer gaat Artikel 50-procedure van start?

De regering van het Verenigd Koninkrijk kan zelf beslissen wanneer de procedure in werking wordt gesteld. Premier Theresa May heeft besloten dat op 29 maart 2017 te doen.

Waarover zal er onderhandeld worden?

Dat is nu nog niet te zeggen, maar zeker is dat de ’boedelscheiding’ een grote rol zal spelen in het onderhandelingsproces. De Britten vinden dat een vrijhandelsverdrag onderdeel van de onderhandelingen moet zijn. De EU heeft tot nu een voorkeur uitgesproken voor het eerst afhandelen van een uittredingsovereenkomst, om daarna pas een handelsverdrag af te sluiten.

De Britten willen ook dat er zo snel mogelijk duidelijkheid komt voor de miljoenen Britse onderdanen in de EU en de miljoenen Europese burgers in het Verenigd Koninkrijk.

Verdere zaken waarover waarschijnlijk gesproken zal worden:

- Niet uitgegeven EU-gelden die voor het Verenigd Koninkrijk bestemd waren

- Samenwerking op het gebied van buitenlands beleid, inclusief sancties

- Overgangstermijnen voor de vrijhandelsverdragen van de EU met derde landen

- Toegang van Britse burgers tot Europese gezondheidszorg en vice versa.

- Visserijrechten van Britse vissers

Voorzitter van de Europese Raad, Donald Tusk (rechts), schudt de handen van briefdrager Tim Barrow, de Britse permanente vertegenwoordiger bij de Europese Unie.

Voorzitter van de Europese Raad, Donald Tusk (rechts), schudt de handen van briefdrager Tim Barrow, de Britse permanente vertegenwoordiger bij de Europese Unie.

AP

Wie gaan er onderhandelen?

Voor de Europese Commissie is Michel Barnier de hoofdonderhandelaar, het Britse team zal geleid worden Brexit-minister David Davis.

Wat gaat er gebeuren als er niet binnen twee jaar een overeenkomst bereikt wordt en de termijn ook niet verlengd wordt?

Het Verenigd Koninkrijk verlaat dan automatisch de Europese Unie en alle bestaande Europese verdragen en heeft geen vrije toegang meer tot de Europese interne markt. Brits-Europese handel zal dan plaatsvinden onder de regels van de wereldhandelsorganisatie WTO.

Twee anti-Brexit demonstranten in Londen.

Twee anti-Brexit demonstranten in Londen.

AFP

Kunnen de Britten nog van gedachten veranderen?

Daar zijn de meningen over verdeeld. De meeste Conservatieven, onder wie premier Theresa May, denken dat de stap onomkeerbaar is. Volgens tegenstanders van de Brexit kunnen de Britten wel degelijk op hun schreden terugkeren.

Kunnen de Britten nu met derde landen handelsverdragen afsluiten?

Zolang het Verenigd Koninkrijk nog lid is van de Europese Unie niet. Wel kunnen er informele gesprekken met derde landen plaatsvinden.